Ο κίνδυνος πρόωρου τοκετού μπορεί να αυξηθεί έως και κατά 26% για εγκύους που εκτίθενται σε κύματα καύσωνα, σύμφωνα με επιστημονική μελέτη στην οποία παραπέμπει νέα έκθεση των Ηνωμένων Εθνών.
Η προειδοποίηση αφορά τόσο την υγεία των εγκύων όσο και των παιδιών τους, καθώς τα επεισόδια ακραίας ζέστης γίνονται συχνότερα, διαρκούν περισσότερο και εμφανίζουν μεγαλύτερη ένταση.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) επικαλείται έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2024 στο επιστημονικό περιοδικό Nature. Εκτός από τον πρόωρο τοκετό, η μελέτη διαπιστώνει αυξημένο κίνδυνο θνησιγένειας, δηλαδή γέννησης νεκρού βρέφους. Το ποσοστό 26% αφορά την εκτιμώμενη αύξηση του κινδύνου και όχι την πιθανότητα να γεννήσει πρόωρα μια έγκυος.
Οι επιπλοκές της εγκυμοσύνης που συνδέονται με τη ζέστη
Στην έκθεση του ΟΗΕ αναφέρονται και άλλοι κίνδυνοι που σχετίζονται με την έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αυξημένη πιθανότητα διαβήτη κύησης και συγγενών δυσπλασιών στο βρέφος, πέρα από τις επιπλοκές που αφορούν τη διάρκεια και την έκβαση της εγκυμοσύνης.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη ιδιαίτερης προσοχής κατά τη διάρκεια παρατεταμένων περιόδων ζέστης. Η επιστημονική καταγραφή αυξημένων κινδύνων, πάντως, δεν σημαίνει ότι κάθε έγκυος που εκτίθεται σε υψηλές θερμοκρασίες θα παρουσιάσει κάποια από αυτές τις επιπλοκές.
Σχεδόν πενταπλάσια έκθεση βρεφών σε ημέρες καύσωνα
Η επιβάρυνση δεν περιορίζεται στην εγκυμοσύνη. Σύμφωνα με την έκθεση, τα βρέφη ηλικίας κάτω του ενός έτους εκτέθηκαν το 2024 σε σχεδόν πενταπλάσιο αριθμό ημερών με καύσωνα παγκοσμίως, σε σύγκριση με την περίοδο 1986-2005.
Οι συντάκτες της έκθεσης εκτιμούν ότι περίπου 1,5 δισεκατομμύριο παιδιά σε όλο τον κόσμο εκτίθενται σε κύματα καύσωνα που γίνονται συχνότερα, διαρκούν περισσότερο ή εντείνονται. Η μεταβολή αυτή αυξάνει τη σημασία της προστασίας των μικρών παιδιών από την υπερβολική θερμική καταπόνηση.
Στην Αυστρία η ζέστη καταγράφεται ως ο πιο θανατηφόρος φυσικός κίνδυνος
Η έκθεση στη ζέστη αποτελεί αυξανόμενο πρόβλημα και στην Αυστρία. Σύμφωνα με τη μετεωρολογική υπηρεσία GeoSphere Austria, η υψηλή θερμοκρασία αποτελεί πλέον τον πιο θανατηφόρο φυσικό κίνδυνο στη χώρα, με τις πόλεις και τις πυκνοδομημένες περιοχές να δέχονται ιδιαίτερη πίεση.
Η Βιέννη προσφέρει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της εξέλιξης. Το 2024, στο κεντρικό διαμέρισμα Innere Stadt καταγράφηκαν για πρώτη φορά περισσότερες από 50 ημέρες με θερμοκρασία αέρα άνω των 30 βαθμών Κελσίου. Ο αριθμός των ημερών που υπερβαίνουν αυτό το όριο παρουσιάζει αυξητική τάση στην Αυστρία.
Οι συστάσεις του ΠΟΥ και η προετοιμασία των υπηρεσιών υγείας
Ο ΠΟΥ συνιστά στις εγκύους να λαμβάνουν πρόσθετα μέτρα τις ημέρες με υψηλές θερμοκρασίες: επαρκή πρόσληψη υγρών, μεταφορά της σωματικής δραστηριότητας στις πιο δροσερές πρωινές ή βραδινές ώρες και, όταν χρειάζεται, χρήση υγρών πανιών στον αυχένα ή στα πόδια για δροσιά.
Η έκθεση καλεί επίσης τις αρμόδιες υπηρεσίες υγείας να καταρτίσουν σχέδια έγκαιρης προειδοποίησης για καύσωνες και να ενισχύσουν την ενημέρωση του κοινού. Οι δομές περίθαλψης καλούνται να προετοιμαστούν για αυξημένες ανάγκες ιατρικής φροντίδας εγκύων και βρεφών.
Προτεραιότητα δίνεται και στην καλύτερη συλλογή δεδομένων για πρόωρους τοκετούς, θνησιγένειες, χαμηλό βάρος γέννησης και υψηλή αρτηριακή πίεση κατά την εγκυμοσύνη, ώστε οι υγειονομικές αρχές να μπορούν να σχεδιάζουν πιο στοχευμένα μέτρα προστασίας.
Πηγές πληροφοριών: Ηνωμένα Έθνη, Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, GeoSphere Austria.
