Ελβετία – Σημαντική αλλαγή στο μοντέλο λειτουργίας της σχεδιάζει η Just Eat στην Ελβετία, με περίπου 700 μισθωτούς διανομείς να αντιμετωπίζουν αβεβαιότητα για τη συνέχιση της εργασίας τους.
Η εταιρεία προτίθεται να περιορίσει το σημερινό σύστημα απευθείας προσλήψεων, στρεφόμενη σε αυτοαπασχολούμενους συνεργάτες και εξωτερικές επιχειρήσεις διανομής, χωρίς να έχει ακόμη προσδιορίσει τον αριθμό των απολύσεων.
Ο επικεφαλής της εταιρείας Lukas Streich γνωστοποίησε το σχέδιο σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Tages-Anzeiger, εξηγώντας ότι η τελική έκταση των περικοπών θα γίνει γνωστή μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας διαβούλευσης, η οποία αναμένεται σε περίπου δύο εβδομάδες. Όσοι αποχωρήσουν από τις θέσεις μισθωτής εργασίας θα έχουν, κατά τον ίδιο, τη δυνατότητα να συνεχίσουν να πραγματοποιούν διανομές για τη Just Eat ως αυτοαπασχολούμενοι.
Η αλλαγή που επικαλείται η εταιρεία
Η διοίκηση αποδίδει τη στροφή στις μεταβαλλόμενες καταναλωτικές συνήθειες και όχι στην επιδίωξη μείωσης του κόστους. Όπως υποστήριξε ο Streich, οι παραγγελίες δεν συγκεντρώνονται πλέον μόνο στις συνηθισμένες ώρες φαγητού, αφού οι πελάτες ζητούν, για παράδειγμα, χάμπουργκερ στις δύο τα ξημερώματα ή γλυκά και ροφήματα το απόγευμα. Η εταιρεία θεωρεί ότι πρέπει να προσαρμόζει τη διαθεσιμότητα των διανομέων σε αυτή τη ζήτηση.
Στο υπάρχον σύστημα οι βάρδιες προγραμματίζονται δύο εβδομάδες νωρίτερα, γεγονός που, κατά τον επικεφαλής της Just Eat, περιορίζει την απαιτούμενη ευελιξία. Ο ίδιος ανέφερε ότι, με το σημερινό καθεστώς μισθωτής απασχόλησης και τους κανόνες του εργατικού δικαίου, δεν είναι δυνατές οι παραδόσεις μετά τα μεσάνυχτα, ενώ το μοντέλο αυτοαπασχόλησης επιτρέπει τέτοιες υπηρεσίες.
Με αυτή την επιλογή η Just Eat προσεγγίζει τον τρόπο λειτουργίας άλλων πλατφορμών, όπως η Uber Eats, το εργασιακό μοντέλο της οποίας έχει δεχθεί επανειλημμένα κριτική από συνδικάτα. Ο Streich υποστήριξε ότι, αν η εταιρεία δεν ανταποκριθεί στις νέες ώρες παραγγελιών, θα το κάνουν οι ανταγωνιστές της.
Διαφορετικό καθεστώς ανά περιοχή της Ελβετίας
Η μετάβαση δεν προβλέπεται να εφαρμοστεί με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη τη χώρα. Σε πόλεις όπως η Ζυρίχη, η Βέρνη, η Βασιλεία και το Winterthur, καθώς και στην ανατολική Ελβετία, η Just Eat σχεδιάζει να βασιστεί περισσότερο σε ανεξάρτητους διανομείς. Στο Τιτσίνο συνεργάζεται κυρίως με την εταιρεία διανομών On Duty.
Αντίθετα, στη δυτική Ελβετία οι διανομείς αναμένεται να παραμείνουν μισθωτοί, λόγω δικαστικής απόφασης. Η γεωγραφική αυτή διαφοροποίηση σημαίνει ότι η αλλαγή της εταιρικής πολιτικής δεν συνεπάγεται αυτομάτως την ίδια εργασιακή εξέλιξη για κάθε διανομέα της Just Eat.
Οι συνέπειες για τους εργαζομένους και η αντίδραση της Syndicom
Πέρα από το ενδεχόμενο απόλυσης, η μετάβαση στην αυτοαπασχόληση μεταβάλλει ουσιαστικά την προστασία των διανομέων. Όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα, ένας αυτοαπασχολούμενος δεν διαθέτει αμειβόμενη άδεια ούτε εγγυημένο εισόδημα σε περίπτωση ασθένειας ή ατυχήματος. Ο Streich αντιτείνει ότι αποκτά τη δυνατότητα να αποφασίζει ο ίδιος αν θα αποδεχθεί μια παραγγελία με τη συγκεκριμένη αμοιβή που του προσφέρεται.
Το συνδικάτο Syndicom καταδίκασε το σχέδιο, προειδοποιώντας ότι η ανταγωνιστική πίεση και η απαίτηση για άμεση διαθεσιμότητα δεν πρέπει να οδηγούν στη μεταφορά των επιχειρηματικών κινδύνων στους μεμονωμένους διανομείς. Η θέση του είναι ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες οφείλουν να ελέγξουν τον πραγματικό χαρακτήρα των εργασιακών σχέσεων και την εφαρμογή των κανόνων για την εργασία και την κοινωνική ασφάλιση.
Η Syndicom ζήτησε από τα καντόνια να προχωρήσουν σε επίσημες διαπιστωτικές αποφάσεις για την ιδιότητα της Just Eat ως εργοδότη, ακολουθώντας το παράδειγμα της Γενεύης και του Βο. Μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία διαβούλευσης, ο ακριβής αριθμός των θέσεων που θα καταργηθούν παραμένει ανοιχτός.
