Ολλανδία – Με τον ιό Hanta να απασχολεί έντονα την παγκόσμια επικαιρότητα, είναι απολύτως φυσιολογικό να εγείρονται ανησυχίες σχετικά με την πιθανότητα εξάπλωσής του ή τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε περίπτωση πιθανής έκθεσης.
Τον περασμένο Μάιο, τρεις επιβάτες έχασαν τη ζωή τους και αρκετοί άλλοι νόσησαν στο ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, με τους ειδικούς να επιβεβαιώνουν την παρουσία της λατινοαμερικανικής παραλλαγής Andes στο σκάφος. Καθώς ο συγκεκριμένος τύπος του ιού εντοπίζεται κυρίως στην αμερικανική ήπειρο, το Εθνικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας και Περιβάλλοντος της Ολλανδίας (RIVM) καθησύχασε το κοινό, τονίζοντας πως ο κίνδυνος εξάπλωσης αυτής της εξαιρετικά επικίνδυνης παραλλαγής στη χώρα είναι «πολύ μικρός». Ωστόσο, η Ολλανδία καταγράφει κρούσματα από τοπικές, ηπιότερες παραλλαγές του ιού, καθιστώντας αναγκαία την ενημέρωση των πολιτών για τους τρόπους μετάδοσης και τα κατάλληλα μέτρα προστασίας, σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες του RIVM και του ΠΟΥ.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Τρεις θάνατοι σημειώθηκαν σε ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο λόγω της παραλλαγής Andes, η οποία ωστόσο δεν κυκλοφορεί στην Ευρώπη.
- Στην Ολλανδία εντοπίζονται τρία ηπιότερα στελέχη του ιού που μεταδίδονται κυρίως μέσω περιττωμάτων και ούρων τρωκτικών.
- Οι ευρωπαϊκές παραλλαγές έχουν χαμηλό ποσοστό θνησιμότητας (περίπου 1%) και συνήθως δεν μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο.
- Απαγορεύεται αυστηρά ο καθαρισμός ξηρών περιττωμάτων με ηλεκτρική σκούπα, καθώς απελευθερώνονται μολυσμένα σωματίδια στον αέρα.
Τι είναι ο ιός Hanta και ποιες παραλλαγές υπάρχουν στην Ολλανδία
Οι ιοί Hanta (ή ορθοχανταϊοί) αποτελούν μια ομάδα ιών που μεταφέρονται από τα τρωκτικά και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ασθένειες στους ανθρώπους. Η μόλυνση συμβαίνει συνήθως μέσω της άμεσης επαφής με μολυσμένα ποντίκια και αρουραίους, ή μέσω της εισπνοής σωματιδίων από τα ούρα, τα περιττώματα και το σάλιο τους. Παγκοσμίως έχουν ταυτοποιηθεί πολλές παραλλαγές, αλλά μόνο ένας περιορισμένος αριθμός προκαλεί λοιμώξεις στον άνθρωπο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) επισημαίνει ότι τα συμπτώματα διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή. Στην Αμερική, ο ιός μπορεί να οδηγήσει σε Καρδιοπνευμονικό Σύνδρομο (HCPS), μια ραγδαία εξελισσόμενη πάθηση που πλήττει τους πνεύμονες και την καρδιά, ενώ στην Ευρώπη και την Ασία συνήθως προκαλεί Αιμορραγικό Πυρετό με Νεφρικό Σύνδρομο (HFRS).
Στην ολλανδική επικράτεια κυκλοφορούν σήμερα τρεις τύποι του ιού, καθένας από τους οποίους φιλοξενείται από διαφορετικό είδος τρωκτικού: ο ιός Puumala (μεταδίδεται από δασοπόντικες), ο ιός Seoul (μεταδίδεται από οικιακούς αρουραίους) και ο ιός Tula (μεταδίδεται από ποντίκια των αγρών). Από τις τρεις παραλλαγές, ο ιός Puumala είναι ο πιο διαδεδομένος, με ορισμένα κρούσματα να καταγράφονται ετησίως στις περιοχές Twente και Salland. Το καθησυχαστικό στοιχείο, ωστόσο, είναι πως οι παραλλαγές που κυκλοφορούν στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ολλανδίας, είναι εξαιρετικά απίθανο να μεταδοθούν μεταξύ ανθρώπων, ενώ η θνησιμότητά τους κυμαίνεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα της τάξης του 1%.
Τα συμπτώματα και οι ομάδες υψηλού κινδύνου
Η περίοδος επώασης του ιού κυμαίνεται συνήθως από μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την αρχική έκθεση. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων στην Ευρώπη, τα συμπτώματα είναι σχετικά ήπια. Οι ασθενείς συνήθως εμφανίζουν μυϊκούς πόνους, πονοκέφαλο, πυρετό και έντονη ναυτία. Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να εκδηλωθούν πιο σοβαρές επιπλοκές, όπως πολύ υψηλός πυρετός, έμετος, πόνοι στην περιοχή της κοιλιάς και των πλευρών, καθώς και θολή όραση. Ειδικότερα, ο ιός Seoul μπορεί μερικές φορές να προκαλέσει φλεγμονή στο ήπαρ, αδυναμία στα κάτω άκρα και πόνο στη μέση, ενώ οι περιπτώσεις νεφρικής ανεπάρκειας ή πυρετού με εσωτερική αιμορραγία είναι εξαιρετικά σπάνιες.
Ο ιός επιβιώνει στο περιβάλλον για διάστημα έως και δύο εβδομάδων, ακόμη και αν τα περιττώματα ή τα ούρα έχουν στεγνώσει πλήρως. Το RIVM προειδοποιεί πως η μόλυνση μπορεί επίσης να προέλθει από δάγκωμα μολυσμένου ζώου ή από την κατανάλωση τροφής που έχει εκτεθεί σε τρωκτικά. Αν και οποιοσδήποτε μπορεί να μολυνθεί, οι ενήλικες κινδυνεύουν πολύ περισσότερο να νοσήσουν σοβαρά σε σχέση με τα παιδιά. Στις ομάδες υψηλού κινδύνου συγκαταλέγονται οι αγρότες, οι δασεργάτες, όσοι έρχονται συχνά σε επαφή με οικόσιτα ή άγρια τρωκτικά, καθώς και άτομα που εισέρχονται συχνά σε παλιά σπίτια, εγκαταλελειμμένες αποθήκες και εξοχικές κατοικίες που έχουν παραμείνει κλειστές για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Οδηγίες προστασίας: Πώς να καθαρίσετε με ασφάλεια τους χώρους
Παρότι δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο κατά του ιού Hanta, η τήρηση αυστηρών κανόνων υγιεινής μπορεί να ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο μόλυνσης. Η βασικότερη οδηγία αφορά τον σχολαστικό αερισμό των χώρων: πριν εισέλθετε σε ένα κλειστό οίκημα ή αποθήκη, ανοίξτε διάπλατα πόρτες και παράθυρα για τουλάχιστον μισή ώρα και παραμείνετε εκτός του χώρου κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας. Η χρήση προστατευτικών γαντιών θεωρείται απολύτως υποχρεωτική εάν χρειαστεί να απομακρύνετε νεκρά ζώα, φωλιές ή περιττώματα τρωκτικών από εσωτερικούς χώρους.
Η διαδικασία καθαρισμού απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και μεθοδικότητα. Απαγορεύεται ρητά το στεγνό σκούπισμα ή η χρήση ηλεκτρικής σκούπας πάνω σε περιττώματα, καθώς αυτή η ενέργεια αναταράσσει τα σωματίδια και διευκολύνει την εισπνοή του ιού. Η ενδεδειγμένη μέθοδος περιλαμβάνει την απομάκρυνση των ακαθαρσιών με ένα υγρό πανί, την τοποθέτησή τους σε σφραγισμένη πλαστική σακούλα και την απόρριψή τους στους κάδους οικιακών απορριμμάτων. Στη συνέχεια, ο χώρος πρέπει να πλυθεί με σαπουνόνερο και να απολυμανθεί με διάλυμα χλωρίνης (250 ml χλωρίνης σε 10 λίτρα νερού), το οποίο πρέπει να δράσει για πέντε λεπτά πριν ξεπλυθεί. Τέλος, η ασφαλής αποθήκευση των τροφίμων σε αεροστεγή δοχεία αποτελεί το πρώτο και σημαντικότερο βήμα για να μην προσελκύονται τα τρωκτικά εντός της οικίας.
