Γερμανία – Στα 18,7 δισ. ευρώ αναμένεται να φτάσει έως το τέλος του 2027 το χρέος της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εργασίας (BA), καθώς οι δαπάνες για την ανεργία αυξάνονται ταχύτερα από τα έσοδα των ασφαλιστικών εισφορών. Ο νέος προϋπολογισμός προβλέπει συνολικές δαπάνες 58,8 δισ. ευρώ και περαιτέρω δανεισμό από το ομοσπονδιακό κράτος.
Το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων, 30,8 δισ. ευρώ, προορίζεται αποκλειστικά για το επίδομα ανεργίας. Στα υπόλοιπα κονδύλια περιλαμβάνονται το επίδομα μειωμένου χρόνου εργασίας (Kurzarbeitergeld), η επαγγελματική κατάρτιση, άλλα προγράμματα ενίσχυσης της απασχόλησης, καθώς και οι δαπάνες προσωπικού και λειτουργίας της υπηρεσίας. Το σύνολο των 58,8 δισ. ευρώ δεν περιλαμβάνει τις παροχές βασικής οικονομικής στήριξης (Grundsicherung), οι οποίες χρηματοδοτούνται απευθείας από τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό.
Οι εισφορές δεν ακολουθούν την αύξηση των δαπανών
Η βασική πηγή χρηματοδότησης της BA είναι οι εισφορές στην ασφάλιση ανεργίας, που ανέρχονται σήμερα σε 2,6% του μεικτού μισθού. Τα σχετικά έσοδα, ωστόσο, δεν αυξάνονται με τον ίδιο ρυθμό με τις πληρωμές επιδομάτων, με αποτέλεσμα να δημιουργείται χρηματοδοτικό κενό.
Η επικεφαλής της υπηρεσίας, Andrea Nahles, χαρακτήρισε τον προϋπολογισμό «προϋπολογισμό εξοικονόμησης», παρά το υψηλό επίπεδο των δαπανών. Η έγκρισή του την Παρασκευή στη Νυρεμβέργη προηγήθηκε από εκτεταμένες διαβουλεύσεις στο διοικητικό συμβούλιο, όπου εκπροσωπούνται συνδικάτα, εργοδότες και δημόσιος τομέας.
Το ύψος και η διάρκεια καταβολής του επιδόματος ανεργίας καθορίζονται από τη νομοθεσία, περιορίζοντας τις άμεσες επιλογές περικοπών. Μεγαλύτερη ευχέρεια υπάρχει στα ενεργητικά μέτρα πολιτικής απασχόλησης. Εκεί, η Anja Piel, μέλος της διοίκησης της Γερμανικής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων (DGB), πέτυχε να μην περιοριστούν οι δαπάνες επαγγελματικής κατάρτισης. Από την πλευρά των εργοδοτών, βασικό αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων είναι ο σχεδιασμός της BA για μείωση 7.800 θέσεων εργασίας έως το 2032.
Νέο κρατικό δάνειο και αυξανόμενο χρέος
Ο προϋπολογισμός που ενέκρινε το διοικητικό συμβούλιο προβλέπει πρόσθετο δάνειο από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Το σχετικό ποσό έχει ήδη συμπεριληφθεί στον κυβερνητικό δημοσιονομικό σχεδιασμό. Η Nahles θεωρεί, επομένως, πιθανή την τελική έγκριση από τον ομοσπονδιακό υπουργό Εργασίας Alexander Schweitzer (SPD), η οποία εξακολουθεί να απαιτείται για να τεθεί σε ισχύ ο προϋπολογισμός.
Οι προβολές δεν δείχνουν γρήγορη αντιστροφή της οικονομικής πίεσης. Ο αριθμός των ανέργων βρίσκεται σήμερα, σε μέσο ετήσιο επίπεδο, λίγο κάτω από τα τρία εκατομμύρια και αναμένεται να μειώνεται με αργούς ρυθμούς. Με αυτά τα δεδομένα, οι υπολογισμοί της υπηρεσίας δείχνουν ότι το χρέος της μπορεί να συνεχίσει να αυξάνεται και μετά το 2027.
Το ενδεχόμενο αύξησης εισφορών και οι αντιδράσεις
Τα κρατικά δάνεια επιτρέπουν προς το παρόν την κάλυψη των αναγκών ρευστότητας της BA, χωρίς να συνυπολογίζονται στον μηχανισμό του γερμανικού «φρένου χρέους». Αν όμως η υπηρεσία αδυνατεί να επιστρέψει τα ποσά, ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός μπορεί να αναγκαστεί να αναλάβει το βάρος, όπως είχε συμβεί κατά την κρίση της πανδημίας.
Μία πιθανή απάντηση στο χρηματοδοτικό πρόβλημα θα ήταν η αύξηση του συντελεστή εισφορών ασφάλισης ανεργίας. Εργοδότες και συνδικάτα απορρίπτουν αυτή την επιλογή, υποστηρίζοντας ότι θα επιβάρυνε περαιτέρω το μη μισθολογικό κόστος εργασίας. Χωρίς την υποστήριξή τους παραμένει και η πρόταση βουλευτών της Χριστιανικής Ένωσης να περιοριστεί στους δώδεκα μήνες η διάρκεια καταβολής επιδόματος ανεργίας στους μεγαλύτερους σε ηλικία δικαιούχους.
Πηγές πληροφοριών: Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Εργασίας (BA), Γερμανική Συνομοσπονδία Συνδικάτων (DGB).