Μόναχο – Σε ισχύ παραμένει η υποχρέωση διάθεσης επαναχρησιμοποιούμενων ποτηριών με εγγύηση στην αγορά Viktualienmarkt, καθώς το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο της Βαυαρίας έκρινε νόμιμο τον σχετικό δημοτικό κανονισμό. Το τέταρτο τμήμα του δικαστηρίου απέρριψε τις προσφυγές τριών επιχειρηματιών, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι κανόνες επιβαρύνουν τις πωλήσεις τους και ευνοούν ανταγωνιστικά καταστήματα εκτός της αγοράς.
Οι επιχειρηματίες είχαν καταθέσει τις αιτήσεις δικαστικού ελέγχου του κανονισμού τον Απρίλιο του 2025, επικαλούμενοι την επαγγελματική τους ελευθερία. Κατά την άποψή τους, η απαίτηση να προσφέρουν ποτήρια πολλαπλών χρήσεων με επιστρεφόμενη εγγύηση για προϊόντα σε πακέτο αποθαρρύνει μερίδα των πελατών. Το πρόβλημα, όπως επισημαίνουν, είναι ότι τα καταστήματα λίγα μέτρα μακριά δεν υπάγονται στο ίδιο καθεστώς.
Οι αριθμοί που επικαλέστηκαν οι έμποροι
Ο καφεκόπτης Christian Müller περιέγραψε ενώπιον του δικαστηρίου ένα ιδιαίτερα χαμηλό ποσοστό αποδοχής των επαναχρησιμοποιούμενων ποτηριών στο κατάστημά του. Από 82.000 πελάτες που αγόρασαν καφέ σε πακέτο, περίπου 2.000 επέλεξαν πλαστικό ποτήρι πολλαπλών χρήσεων, ενώ οι υπόλοιποι προτίμησαν χάρτινο.
Ο ίδιος ανέφερε ότι υποστηρίζει την κατανάλωση καφέ σε πορσελάνινα φλιτζάνια και αρχικά είχε υποδεχθεί θετικά τα ποτήρια Recup. Στην πράξη, όμως, εκτιμά ότι αρκετοί πελάτες αποφεύγουν την εγγύηση και προτιμούν μια κοντινή αλυσίδα καφέ απέναντι από τον δρόμο, όπου δεν ισχύει η υποχρέωση επειδή βρίσκεται εκτός Viktualienmarkt.
Για να συγκρατήσει την πελατεία του, ο Müller συνεχίζει να διαθέτει και χάρτινα ποτήρια μίας χρήσης, τα οποία περιγράφει ως πλήρως κομποστοποιήσιμα και για τα οποία επιβάλλει μικρή επιβάρυνση. Μέσω του μισθώματος που συνδέεται με τον τζίρο, ο δήμος εισπράττει έμμεσα μέρος αυτών των εσόδων. Εάν υποχρεωνόταν να αποσύρει εντελώς τα χάρτινα ποτήρια, ο επιχειρηματίας εκτιμά ότι θα έχανε περίπου τους μισούς πελάτες που αγοράζουν καφέ σε πακέτο.
Ανάλογη εικόνα μετέφερε η Brigitte Schweiger, της οποίας η οικογένεια λειτουργεί κατάστημα χυμών στην αγορά. Σύμφωνα με όσα κατέθεσε, η υποχρέωση που ισχύει ειδικά στο Viktualienmarkt έχει συνδεθεί με απώλειες τζίρου που φτάνουν έως το 25%.
Πώς λειτουργεί το πρόγραμμα επαναχρησιμοποίησης
Το Μόναχο έχει ξεκινήσει από το 2025 το πιλοτικό πρόγραμμα «ReMuc – Ois im Kreis», με στόχο να περιορίσει τα απορρίμματα από τις συσκευασίες μίας χρήσης στις δημοτικές αγορές. Οι επαγγελματίες καλούνται να δίνουν προτεραιότητα σε επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες, όπως ποτήρια και μπολ που επιστρέφονται μέσω ειδικών μηχανημάτων.
Το σύστημα αναπτύχθηκε σε συνεργασία του δήμου με επιχειρήσεις και χρησιμοποιεί, μεταξύ άλλων, προϊόντα της Recup. Για τη δημοτική αρχή, το Viktualienmarkt αποτελεί πεδίο δοκιμής μιας λύσης που θα μπορούσε να λειτουργήσει σε χώρους με πολύ μεγάλη κίνηση και σημαντικό όγκο απορριμμάτων από φαγητό και ροφήματα σε πακέτο.
Γιατί το δικαστήριο διατήρησε τον κανονισμό
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, η πόλη υπογράμμισε τη μεγάλη ποσότητα απορριμμάτων που συγκεντρώνεται γύρω από την αγορά. Οι δικαστές επισήμαναν επίσης την υποχρέωση του δήμου να λειτουργεί ως παράδειγμα στην πρόληψη αποβλήτων, με βάση τη σχετική νομοθεσία.
Το δικαστήριο αναγνώρισε πάντως ότι οι προβλέψεις του κανονισμού είναι αυστηρές και ότι η επιβάρυνση των επαγγελματιών δεν είναι αμελητέα. Οι προσφεύγοντες δήλωσαν ότι δεν αντιτίθενται στη μείωση των απορριμμάτων· θα αποδέχονταν, όπως ανέφεραν, ακόμη και μια απαγόρευση συσκευασιών μίας χρήσης σε ολόκληρη την πόλη ή έναν φόρο συσκευασίας αντίστοιχο με εκείνον του Tübingen.
Το βασικό τους επιχείρημα ήταν η άνιση εφαρμογή των περιορισμών: οι αυστηρές απαιτήσεις ισχύουν μέσα στα όρια της αγοράς, αλλά όχι στα γειτονικά καταστήματα που ανταγωνίζονται άμεσα τους πάγκους της. Παρά τις επιφυλάξεις που εκφράστηκαν κατά την ακροαματική διαδικασία, το τέταρτο τμήμα του βαυαρικού δικαστηρίου δεν έκανε δεκτές τις αιτήσεις τους. Το αναλυτικό σκεπτικό της απόφασης δεν είχε ακόμη γνωστοποιηθεί κατά τη δημοσιοποίηση της είδησης.
Πηγές πληροφοριών: Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο της Βαυαρίας, Δήμος Μονάχου.