Αυστρία – Μια σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη γύρω από την επιβολή νέων φορολογικών μέτρων στην αγορά τροφίμων, με επίκεντρο την καταπολέμηση των ασθενειών που συνδέονται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής.
Η πρόταση για την άμεση θεσμοθέτηση ενός ειδικού φόρου στα προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, η οποία κατατέθηκε από τον επικεφαλής του Εργατικού Επιμελητηρίου του Τιρόλου, προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας. Η πρωτοβουλία στοχεύει στον ριζικό επανασχεδιασμό των κανόνων διάθεσης και σήμανσης των βιομηχανοποιημένων τροφίμων, συναντώντας ωστόσο τη σθεναρή αντίσταση πολιτικών δυνάμεων που προειδοποιούν για δυσανάλογη οικονομική επιβάρυνση των καταναλωτών.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η πρόταση περιλαμβάνει ειδικό φόρο στα ζαχαρούχα προϊόντα και αυστηρή διατροφική σήμανση.
- Περίπου το 30% του πληθυσμού στη χώρα αντιμετωπίζει προβλήματα αυξημένου σωματικού βάρους.
- Έντονες αντιδράσεις από πολιτικούς φορείς για τον κίνδυνο περαιτέρω οικονομικής πίεσης στα νοικοκυριά.
Η δραματική αύξηση των περιστατικών παχυσαρκίας και διαβήτη, τα οποία πλήττουν πλέον εντονότερα και τις νεότερες ηλικιακές ομάδες, αποτελεί το βασικό επιχείρημα πίσω από το αίτημα για δραστική κρατική παρέμβαση. Με το 30% του συνολικού πληθυσμού να αντιμετωπίζει προβλήματα βάρους και σχεδόν το 9% να πάσχει από διαβήτη, ο πρόεδρος του Εργατικού Επιμελητηρίου (Arbeiterkammer), Erwin Zangerl, ζητά από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση την άμεση λήψη αυστηρών περιοριστικών μέτρων. Σύμφωνα με την προσέγγιση της ηγεσίας του επιμελητηρίου, η τρέχουσα υγειονομική εικόνα της χώρας καθιστά επιβεβλημένη την εισαγωγή μιας στοχευμένης φορολογίας που θα λειτουργήσει αποτρεπτικά για την υπερκατανάλωση επιβλαβών προϊόντων, συνοδευόμενη από εκτεταμένες εκστρατείες ενημέρωσης του κοινού για τη διαμόρφωση μιας πιο ισορροπημένης καταναλωτικής συνείδησης.
Πώς οι νέοι κανόνες στα ράφια αλλάζουν ριζικά τη βιομηχανία των τροφίμων
Στον πυρήνα του προτεινόμενου σχεδίου βρίσκεται η ριζική αναμόρφωση του συστήματος διατροφικής αξιολόγησης, με κεντρικό άξονα την υποχρεωτική πλέον εφαρμογή του δείκτη Nutri-Score σε όλα τα βιομηχανοποιημένα προϊόντα. Η συγκεκριμένη χρωματική κλίμακα, η οποία εκτείνεται από το σκούρο πράσινο (κατηγορία Α) έως το έντονο κόκκινο (κατηγορία Ε), αναμένεται να παρέχει στους καταναλωτές άμεση και ξεκάθαρη πληροφόρηση σχετικά με την περιεκτικότητα των τροφίμων σε σάκχαρα, αλάτι, λιπαρά, φυτικές ίνες και πρωτεΐνες. Η μετάβαση από το σημερινό, προαιρετικό καθεστώς σε ένα αυστηρά δεσμευτικό νομικό πλαίσιο, εκτιμάται ότι θα αναγκάσει τις παραγωγικές μονάδες να αναπροσαρμόσουν τις συνταγές τους, αποφεύγοντας την τοποθέτηση των προϊόντων τους στις χαμηλότερες και πλέον αποτρεπτικές βαθμίδες της κλίμακας.
Παράλληλα με την οπτική σήμανση των συσκευασιών, το ρυθμιστικό πλαίσιο που προωθείται εστιάζει στον άμεσο περιορισμό των διαφημιστικών εκστρατειών για προϊόντα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα αναψυκτικά, καθώς, όπως επισημαίνεται από τους ειδικούς, η κατανάλωση μιας και μόνο συσκευασίας του μισού λίτρου αρκεί για να υπερβεί κανείς κατά πολύ το ανώτατο ημερήσιο όριο των 25 γραμμαρίων ζάχαρης, το οποίο ορίζουν ρητά οι οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Η επιβολή μιας καθολικής απαγόρευσης προβολής αυτών των προϊόντων θεωρείται από τους υποστηρικτές του μέτρου ως το πλέον καθοριστικό βήμα για την προστασία των ανηλίκων από τις επιθετικές πρακτικές μάρκετινγκ των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών.
Οι έντονες πολιτικές αντιδράσεις για την οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών
Το ενδεχόμενο επιβολής νέων έμμεσων φόρων πυροδότησε, ωστόσο, την άμεση και μετωπική σύγκρουση με τους εκπροσώπους της πολιτικής αντιπολίτευσης, οι οποίοι εστιάζουν στις δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Ο γενικός γραμματέας του κόμματος FPÖ στο Τιρόλο και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Εργατικού Επιμελητηρίου, Patrick Haslwanter, απέρριψε κατηγορηματικά το φορολογικό σκέλος της πρότασης, κάνοντας λόγο για μια κίνηση που ισοδυναμεί με απόλυτη κοινωνική καταστροφή εν μέσω μιας περιόδου παρατεταμένης ακρίβειας. Η κριτική της αντιπολίτευσης επικεντρώνεται στο γεγονός ότι οι συγκεκριμένες επιβαρύνσεις θα μετακυλιστούν εξ ολοκλήρου στους εργαζόμενους και στις ευάλωτες οικογένειες, με τον πολιτικό εκπρόσωπο να ζητά την άμεση κατάθεση σχεδίων για φορολογικές ελαφρύνσεις αντί για νέες εισφορές. Αξιοσημείωτο παραμένει, ωστόσο, το γεγονός ότι η πολιτική ηγεσία του κόμματος εμφανίζεται πλήρως θετική απέναντι στα μέτρα που αφορούν τη βελτίωση της διατροφικής σήμανσης και τις εκστρατείες ενημέρωσης, αφήνοντας ανοιχτό το πεδίο για μελλοντικές συγκλίσεις στο μη οικονομικό σκέλος των προτάσεων.
