Μόναχο – Δέκα χρόνια μετά τη ρατσιστική δολοφονική επίθεση στο Olympia-Einkaufszentrum, γνωστου και ως OEZ, οι πληγές για τις οικογένειες των εννέα θυμάτων παραμένουν ανοιχτές, με τα αναπάντητα ερωτήματα να εντείνουν τον πόνο τους. Η επέτειος της 22ας Ιουλίου υπενθυμίζει τις τραγικές συνέπειες της ακροδεξιάς βίας, ενώ την ερχόμενη Τετάρτη αναμένεται να πραγματοποιηθεί η κεντρική εκδήλωση μνήμης παρουσία της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας της χώρας.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- 9 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από τα πυρά του 18χρονου ακροδεξιού δράστη στο OEZ.
- 500 σφαίρες είχε στο σακίδιό του ο δράστης κατά τη διάρκεια της δολοφονικής επίθεσης.
- 25 ομάδες σε όλη τη χώρα συμμετέχουν στο δίκτυο αλληλεγγύης των οικογενειών των θυμάτων.
Ο πόνος και τα ερωτηματικά των οικογενειών
Δέκα χρόνια μετά, οι συγγενείς των θυμάτων συναντώνται στον χώρο μνήμης της πρωτοβουλίας München OEZ erinnern!. Τα πρόσωπα των Armela, Can, Selçuk, Sabina, Roberto, Hüseyin, Giuliano, Dijamant και Sevda κοσμούν τους τοίχους, υπενθυμίζοντας τη βαρβαρότητα εκείνης της ημέρας. Σύμφωνα με μαρτυρίες των γονέων, ο πόνος παραμένει αμείωτος, καθώς πολλοί από αυτούς δεν έχουν λάβει ξεκάθαρες απαντήσεις για τις συνθήκες θανάτου των παιδιών τους.
Για παράδειγμα, η οικογένεια του 17χρονου Hüseyin, ο οποίος έπεσε νεκρός στην είσοδο του υπόγειου χώρου στάθμευσης, αγνοεί μέχρι σήμερα αν ο θάνατός του ήταν ακαριαίος ή αν επήλθε ώρες αργότερα στο νοσοκομείο. Το απόγευμα της 22ας Ιουλίου 2016, λίγο πριν τις έξι, ο δράστης βγήκε από τις τουαλέτες του εστιατορίου McDonalds έχοντας στο σακίδιό του ένα πιστόλι και 500 σφαίρες. Μέσα σε λίγα λεπτά σκότωσε πέντε εφήβους, προκαλώντας πανικό σε ολόκληρη την πόλη.
Το χάος των πρώτων ωρών
Σύμφωνα με αναφορές συγγενών, οι ώρες που ακολούθησαν χαρακτηρίστηκαν από χάος και παραπληροφόρηση. Η οικογένεια του 15χρονου Selçuk αναζητούσε επί ώρες το παιδί της στα νοσοκομεία, για να ενημερωθεί τελικά τις πρώτες πρωινές ώρες σε μια σκηνή κοντά στο εμπορικό κέντρο για την τραγική κατάληξη. Οι γονείς περιγράφουν συναισθήματα απόλυτης εγκατάλειψης από τις αρμόδιες αρχές κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Επιπλέον, μέλη των οικογενειών καταγγέλλουν ότι συχνά αντιμετωπίστηκαν ως ύποπτοι από τις διωκτικές αρχές. Ενδεικτικά, καταγράφηκαν περιπτώσεις όπου συγγενείς κλήθηκαν επανειλημμένα για καταθέσεις απλώς και μόνο λόγω συνωνυμίας με πρόσωπα που διέμεναν στο ίδιο κτίριο με τον δράστη, βιώνοντας μια δευτερογενή τραυματοποίηση.
Θεσμικές παραλείψεις και ρατσιστικά κίνητρα
Η απουσία επαρκούς υποστήριξης οδήγησε την πρωτοβουλία του Μονάχου στην ίδρυση ενός πανεθνικού δικτύου αλληλεγγύης, στο οποίο συμμετέχουν περίπου 25 ομάδες από περιοχές όπως το Lichtenhagen, το Hanau και το Halle. Σύμφωνα με την Anna Warda, εκπρόσωπο του ιδρύματος Amadeu Antonio Stiftung, κατά τη διερεύνηση ακροδεξιών εγκλημάτων παρατηρούνται συχνά ελλείψεις στις έρευνες, ενώ τα ρατσιστικά κίνητρα πολλές φορές δεν αναγνωρίζονται επαρκώς στις δικαστικές αίθουσες.
Η διεύθυνση Fachstelle für Demokratie του Δήμου Μονάχου υπογραμμίζει την ανάγκη για συνολική κοινωνική εγρήγορση, επισημαίνοντας ότι οι ακροδεξιές ιδεολογίες γεννιούνται μέσα από την ίδια την κοινωνία. Εκπρόσωπος της υπηρεσίας τονίζει ότι η πλήρης διαλεύκανση των συνθηκών της επίθεσης στο OEZ αποτελεί προϋπόθεση προκειμένου οι οικογένειες να βρουν γαλήνη και η πολιτεία να εξάγει τα απαραίτητα συμπεράσματα.
Η επίσημη μνήμη και η ανάγκη για κοινωνική αλληλεγγύη
Την ερχόμενη Τετάρτη, κατά την κεντρική εκδήλωση για τη δέκατη επέτειο, θα απευθύνουν ομιλίες ο Ομοσπονδιακός Πρόεδρος Frank-Walter Steinmeier, η Πρόεδρος του Κρατιδιακού Κοινοβουλίου της Βαυαρίας Ilse Aigner και ο Δήμαρχος Μονάχου Dominik Krause. Ωστόσο, όπως αναφέρουν εκπρόσωποι των οικογενειών, η πραγματική δικαίωση και ειρήνη δεν προέρχεται από την παρουσία πολιτικών προσώπων, αλλά από τη γνήσια ενσυναίσθηση της κοινωνίας.
Οι συγγενείς εκφράζουν την ανησυχία τους ότι τα φώτα της δημοσιότητας θα σβήσουν μετά το πέρας της δεκαετούς επετείου, τονίζοντας ωστόσο ότι για εκείνους η 22α Ιουλίου βιώνεται καθημερινά μέσα από την απώλεια των αγαπημένων τους προσώπων.
