Ελβετία – Με ανάμεικτα συναισθήματα και διαφορετικές προσεγγίσεις παρακολουθούν οι γειτονικές χώρες το κρίσιμο δημοψήφισμα της πρωτοβουλίας SVP για τον περιορισμό του ελβετικού πληθυσμού στα 10 εκατομμύρια.
Ενώ ορισμένα κράτη ανησυχούν για τις άμεσες οικονομικές επιπτώσεις και την ακύρωση των διμερών συμφωνιών, άλλα αντιμετωπίζουν την ελβετική πολιτική σκηνή με απόλυτη αδιαφορία, αναδεικνύοντας τις βαθιές δημογραφικές αντιθέσεις στην καρδιά της Ευρώπης.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- 347.000 Ιταλοί υπήκοοι διαμένουν μόνιμα στην Ελβετία αποτελώντας τη μεγαλύτερη κοινότητα.
- 330.000 Γερμανοί εργάζονται στη χώρα, προκαλώντας έντονες συζητήσεις στα γερμανικά μέσα.
- Στα 65,9 εκατομμύρια αναμένεται να μειωθεί ο γαλλικός πληθυσμός έως το 2070.
Η γερμανική διχογνωμία και η ζήλια των πολιτών
Στη Γερμανία, η ελβετική πρωτοβουλία έχει προκαλέσει τεράστιο ενδιαφέρον, δεδομένου ότι περίπου 330.000 Γερμανοί πολίτες έχουν χτίσει τη ζωή τους στην Ελβετία. Το περιοδικό Spiegel κυκλοφόρησε την ελβετική του έκδοση με το προκλητικό εξώφυλλο «Deutsche raus» (Έξω οι Γερμανοί), αποτυπώνοντας την ένταση της συγκυρίας. Παράλληλα, κορυφαία μέσα όπως η Süddeutsche Zeitung και η Frankfurter Allgemeine προειδοποιούν για βαρύ πλήγμα στην ελβετική οικονομία σε περίπτωση υπερψήφισης του μέτρου.
Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει ριζικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα φόρουμ των αναγνωστών. Πολλοί Γερμανοί πολίτες, όπως καταγράφεται σε πλατφόρμες της εφημερίδας Welt, εκφράζουν την επιθυμία να διεξαχθεί αντίστοιχο δημοψήφισμα για τη μετανάστευση και στη δική τους χώρα. Ορισμένοι αναλυτές σημειώνουν μάλιστα ότι το γερμανικό σύστημα υγείας θα επωφελούνταν άμεσα εάν ανακοπτόταν η μαζική έξοδος γιατρών και νοσηλευτών προς τα ελβετικά νοσοκομεία.
Το παράδοξο της Ιταλίας και οι κίνδυνοι για τους εργαζόμενους
Εντελώς διαφορετική είναι η εικόνα στην Ιταλία, όπου η πολιτική σκηνή και τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης τηρούν σιγή ιχθύος. Η εφημερίδα Corriere della Sera και το δίκτυο TGCom24 αφιέρωσαν ελάχιστο χώρο στο θέμα, ενώ κρατικά κανάλια όπως η RAI και το πρακτορείο Ansa αγνόησαν πλήρως την επικείμενη κάλπη. Η στάση αυτή προκαλεί έκπληξη, καθώς οι Ιταλοί αποτελούν τη μεγαλύτερη ξένη πληθυσμιακή ομάδα στην Ελβετία, αριθμώντας 347.000 άτομα στο τέλος του 2024.
Ενδεχόμενη έγκριση της πρωτοβουλίας θα μπορούσε να τερματίσει τη συμφωνία ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων, προκαλώντας τεράστια προβλήματα σε περίπου 92.000 Ιταλούς διασυνοριακούς εργαζόμενους. Παρά τον κίνδυνο, η ιταλική κοινωνία παραμένει στραμμένη στο δικό της δημογραφικό αδιέξοδο, βιώνοντας μια συνεχή πληθυσμιακή συρρίκνωση παρά την εισροή μεταναστών από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Γαλλική απορία και αυστριακή ανησυχία στα σύνορα
Στη Γαλλία, η ιδέα της επιβολής ανώτατου ορίου στον πληθυσμό φαντάζει ακατανόητη. Η οικονομική εφημερίδα Les Echos αντιμετωπίζει το ελβετικό σχέδιο με σκεπτικισμό, βλέποντας μια συγκαλυμμένη προσπάθεια περιορισμού της μετανάστευσης. Το γαλλικό κράτος, όντας 14 φορές μεγαλύτερο σε έκταση, αντιμετωπίζει έντονη ερήμωση της υπαίθρου. Το εθνικό ινστιτούτο στατιστικής Insee προβλέπει ότι το 2025 οι θάνατοι θα ξεπεράσουν τις γεννήσεις, οδηγώντας τη χώρα σε μια φυσική συρρίκνωση χωρίς να απαιτείται καμία κάλπη.
Αντίθετα, στην Αυστρία οι επιπτώσεις θα ήταν άμεσα αισθητές στις παραμεθόριες περιοχές. Στο κρατίδιο Vorarlberg, η Ελβετία αποτελεί τον βασικό πυλώνα απασχόλησης και επιχειρηματικότητας. Οι τοπικές αρχές εκφράζουν φόβους ότι το τέλος των διμερών συμφωνιών θα επιφέρει πρωτοφανή γραφειοκρατία, αυστηρούς ελέγχους και αβεβαιότητα για χιλιάδες Αυστριακούς εργαζόμενους που περνούν καθημερινά τα σύνορα για να εργαστούν.
