Βέλγιο – Η απόκτηση της βελγικής ιθαγένειας αποτελεί κομβικό σταθμό για τη μόνιμη εγκατάσταση και την κοινωνική ενσωμάτωση των αλλοδαπών που ζουν στη χώρα.
Η κατοχή του βελγικού διαβατηρίου προσφέρει πλήρη πρόσβαση στα δικαιώματα του Ευρωπαίου πολίτη, επιτρέποντας την ελεύθερη μετακίνηση, την εργασία, τις σπουδές και τη διαμονή σε κάθε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, παρέχει τη δυνατότητα παραμονής σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα για διάστημα έως και τριών μηνών χωρίς την υποχρέωση τοπικής εγγραφής στις αρχές.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το παράβολο υποβολής αίτησης ανέρχεται στα 1.000 ευρώ και δεν επιστρέφεται.
- Απαιτείται πιστοποιημένη γνώση γλώσσας σε επίπεδο B1 μετά τις πρόσφατες αλλαγές.
- Η βασική διαδικασία εξέτασης του φακέλου διαρκεί έως και πέντε μήνες.
Η δήλωση ιθαγένειας και οι βασικές προϋποθέσεις
Η συνηθέστερη οδός για την απόκτηση της υπηκοότητας είναι η διαδικασία της δήλωσης ιθαγένειας, η οποία αφορά την πλειονότητα των αλλοδαπών κατοίκων.
Ο αιτών οφείλει να είναι ενήλικας, να διαμένει νόμιμα και αδιάλειπτα στο Βέλγιο για τουλάχιστον πέντε έτη και να κατέχει άδεια μόνιμης διαμονής κατά τη στιγμή της υποβολής.
Η ταυτότητα διαμονής, η οποία εκδίδεται από τον τοπικό δήμο, αποτελεί το απαραίτητο αποδεικτικό στοιχείο για τη θεμελίωση του δικαιώματος.
Για την ολοκλήρωση της αίτησης απαιτείται η απόδειξη της κοινωνικής ενσωμάτωσης. Αυτή τεκμηριώνεται μέσω αναγνωρισμένου τίτλου σπουδών δευτεροβάθμιας ή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με την ολοκλήρωση επαγγελματικής κατάρτισης τουλάχιστον 400 ωρών ή με πενταετή συνεχή εργασία ως μισθωτός, δημόσιος υπάλληλος ή ελεύθερος επαγγελματίας.
Εναλλακτικά, η κοινωνική ένταξη αποδεικνύεται με την επιτυχή παρακολούθηση των επίσημων περιφερειακών προγραμμάτων ενσωμάτωσης. Επιπλέον, ζητείται η απόδειξη οικονομικής συμμετοχής, η οποία καλύπτεται με 468 ημέρες εργασίας κατά την τελευταία πενταετία ή με την καταβολή εισφορών αυτοαπασχολούμενου για τουλάχιστον έξι τρίμηνα.
Εξαιρέσεις ισχύουν για άτομα με αναπηρία, συνταξιούχους, συζύγους Βέλγων πολιτών υπό προϋποθέσεις, καθώς και γονείς ανήλικων Βέλγων τέκνων.
Αυστηρότεροι κανόνες γλώσσας και εναλλακτικές επιλογές
Ιδιαίτερα αυστηρές είναι πλέον οι απαιτήσεις όσον αφορά τη γλωσσική επάρκεια. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση αύξησε το απαιτούμενο επίπεδο γνώσης μιας εκ των τριών επίσημων γλωσσών της χώρας (γαλλικά, ολλανδικά ή γερμανικά) από το επίπεδο A2 στο επίπεδο B1.
Η γλώσσα εξέτασης καθορίζεται από την περιφέρεια διαμονής, με τη Φλάνδρα να απαιτεί ολλανδικά, τη Βαλονία γαλλικά, τη γερμανόφωνη κοινότητα γερμανικά, ενώ στις Βρυξέλλες παρέχεται η επιλογή μεταξύ γαλλικών και ολλανδικών.
Η επιτυχία στις γλωσσικές εξετάσεις είναι υποχρεωτική, καθώς η κοινωνική ή οικονομική ένταξη δεν υποκαθιστά τη γλωσσομάθεια.
Στην περίπτωση που ο αιτών δεν μπορεί να αποδείξει την τυπική οικονομική συμμετοχή, διατηρεί το δικαίωμα υποβολής αίτησης μετά από δέκα έτη νόμιμης διαμονής.
Στην περίπτωση αυτή, οφείλει να αποδείξει ισχυρούς δεσμούς με την τοπική κοινωνία, προσκομίζοντας στοιχεία που βεβαιώνουν τη συμμετοχή του στην οικονομική, κοινωνική ή πολιτιστική ζωή.
Η συγκεκριμένη διαδικασία εμπεριέχει μεγαλύτερο βαθμό υποκειμενικής αξιολόγησης, ενώ η επαρκής γνώση μιας από τις επίσημες γλώσσες παραμένει υποχρεωτική.
Κόστος, προθεσμίες και ειδικές κατηγορίες πολιτογράφησης
Το οικονομικό κόστος της διαδικασίας είναι ιδιαίτερα υψηλό, καθώς το τέλος εγγραφής ανέρχεται σε 1.000 ευρώ, τοποθετώντας το Βέλγιο μεταξύ των ακριβότερων κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πληρωμή πραγματοποιείται ψηφιακά πριν από την υποβολή της αίτησης και το ποσό δεν επιστρέφεται σε περίπτωση απόρριψης.
Η αίτηση κατατίθεται στον δήμο μόνιμης κατοικίας, ο οποίος διαβιβάζει το φάκελο στην Εισαγγελία, την Υπηρεσία Αλλοδαπών και τις Υπηρεσίες Ασφαλείας.
Η συνολική διαδικασία διαρκεί έως και πέντε μήνες, με την Εισαγγελία να διαθέτει διορία τεσσάρων μηνών για την έκδοση απόφασης. Αν η προθεσμία παρέλθει χωρίς αρνητική απάντηση, η αίτηση θεωρείται αυτοδικαίως εγκεκριμένη.
Πέραν της τακτικής δηλώσεως, υφίσταται η εξαιρετική διαδικασία της πολιτογράφησης, η οποία απονέμεται αποκλειστικά από τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Αφορά ενήλικες που έχουν προσφέρει εξαιρετικές υπηρεσίες στο Βέλγιο στους τομείς της επιστήμης, του αθλητισμού ή του πολιτισμού, ενισχύοντας τη διεθνή εικόνα της χώρας, καθώς και αναγνωρισμένους ανιθαγενείς μετά από διετή διαμονή.
Τέλος, παρέχεται η δυνατότητα απόκτησης της ιθαγένειας σε ανήλικα τέκνα μέσω της δήλωσης απόδοσης από τους γονείς τους, διαδικασία η οποία απαλλάσσεται από το διοικητικό παράβολο των 1.000 ευρώ.
