Ολλανδία – Η συμβολή της ASML στην ολλανδική οικονομία, μαζί με τις εγχώριες επιχειρήσεις που την προμηθεύουν και τις σχετικές επενδύσεις, μπορεί να φτάσει το 2,2% το 2026.
Η εκτίμηση των οικονομολόγων της ING αποτυπώνει την αυξανόμενη βαρύτητα του κατασκευαστή μηχανημάτων παραγωγής μικροτσίπ, αλλά και τους κινδύνους που δημιουργεί η ισχυρή εξάρτηση από τις διακυμάνσεις της συγκεκριμένης αγοράς.
Με έδρα το Veldhoven, η ASML κατασκευάζει εξοπλισμό που χρησιμοποιούν οι παραγωγοί προηγμένων ημιαγωγών. Στην ανάλυση της ING, που δημοσιεύθηκε στις 26 Οκτωβρίου, η οικονομική της επιρροή υπολογίζεται όχι μόνο με βάση τις δικές της δραστηριότητες, αλλά και μέσω των επιχειρήσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με τον κλάδο.
Πώς προκύπτει το 2,2% της ολλανδικής οικονομίας
Η άμεση συνεισφορά της ASML εκτιμάται στο 1,6% για το 2026, ενώ άλλες 0,6 ποσοστιαίες μονάδες αποδίδονται σε συνδεδεμένες δραστηριότητες εντός της χώρας. Από αυτές, οι 0,4 μονάδες προέρχονται από προμηθευτές εξαρτημάτων και υπηρεσιών και οι υπόλοιπες 0,2 από επενδύσεις, στις οποίες η έρευνα και ανάπτυξη κατέχει το μεγαλύτερο μερίδιο των σχετικών δαπανών.
Η επίδραση εκτείνεται σε δραστηριότητες που δεν συνδέονται άμεσα, στα μάτια του κοινού, με την κατασκευή μηχανημάτων. Σύμφωνα με την ανάλυση, οι εταιρείες προσωρινής απασχόλησης βρίσκονται ψηλά μεταξύ των ολλανδικών κλάδων που αποκομίζουν έσοδα από τις αγορές των κατασκευαστών μηχανημάτων.
Η μεταβολή σε βάθος χρόνου είναι μεγάλη: οι ίδιες οι δραστηριότητες της ASML αντιστοιχούσαν μόλις στο 0,1% το 1995, έφτασαν το 1,3% το 2025 και αναμένεται από την ING να ανέλθουν στο 1,6% το 2026. Ο κύκλος εργασιών της εταιρείας ανήλθε πέρυσι σε 33,7 δισ. ευρώ, ποσό που ισοδυναμούσε περίπου με το μισό του συνολικού τζίρου της ολλανδικής βιομηχανίας μηχανημάτων.
Η ING συνδέει την άνοδο του κλάδου με διαδοχικά κύματα τεχνολογικής ζήτησης: από τα smartphones και την αυξημένη αγορά ηλεκτρονικών κατά τα lockdown έως τις υπηρεσίες cloud και την τεχνητή νοημοσύνη. Η ανάπτυξη δεν σημαίνει πάντως απουσία πιέσεων στην απασχόληση, καθώς η ASML ανακοίνωσε μέσα στο 2026 την περικοπή 1.700 θέσεων εργασίας.
Οι ευπάθειες στις εξαγωγές και στην εφοδιαστική αλυσίδα
Η ζήτηση για μικροτσίπ παρουσιάζει κύκλους ανόδου και υποχώρησης. Όσο μεγαλώνει η συμμετοχή της ASML στην οικονομική δραστηριότητα της Ολλανδίας, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι, κατά την ING, η επίδραση μιας επιβράδυνσης στην παγκόσμια αγορά ημιαγωγών.
Στο εξαγωγικό μέτωπο, οι ισχύοντες αμερικανικοί περιορισμοί επηρεάζουν ήδη τα είδη μηχανημάτων ASML που μπορούν να αποσταλούν στην Κίνα. Το προτεινόμενο στις ΗΠΑ νομοσχέδιο Match Act θα μπορούσε να περιορίσει ακόμη περισσότερο τις ολλανδικές εξαγωγές, εφόσον προχωρήσει.
Υπάρχει και η εξάρτηση από εισαγόμενα εξαρτήματα. Οι Ολλανδοί κατασκευαστές μηχανημάτων στηρίζονται ιδιαίτερα σε προμήθειες από τη Γερμανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ταϊβάν και τη Νότια Κορέα, γεγονός που καθιστά τις διεθνείς εντάσεις δυνητική πηγή καθυστερήσεων στην παραγωγή. Η ING επισημαίνει, ωστόσο, ότι τη δυναμική της ολλανδικής οικονομίας αυτή τη δεκαετία στηρίζουν επίσης η φαρμακοβιομηχανία και οι υπηρεσίες πληροφορικής.
