ΕΕ – Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέτει σε άμεση εφαρμογή τον νέο κανονισμό που απαγορεύει ρητά στις μεγάλες επιχειρήσεις να καταστρέφουν απούλητα ρούχα, υποδήματα και αξεσουάρ μόδας.
Το δραστικό αυτό μέτρο στοχεύει στον περιορισμό της τεράστιας περιβαλλοντικής επιβάρυνσης από τη βιομηχανία της μόδας, αναγκάζοντας τις εταιρείες να στραφούν σε πρακτικές όπως οι εκπτώσεις, οι δωρεές και η ανακύκλωση.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Έως και 9% των απούλητων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων καταστρέφεται ετησίως πριν καν φορεθεί.
- Οι μεσαίες επιχειρήσεις εντάσσονται στο νέο πλαίσιο απαγορεύσεων από τον Ιούλιο του 2030.
- Από τον Φεβρουάριο του 2027, οι μεγάλες εταιρείες υποχρεούνται να δηλώνουν τα ποσοστά απόρριψης.
Τέλος στη σπατάλη της βιομηχανίας της μόδας
Με βάση το νέο νομοθετικό πλαίσιο, οι μεγάλες εταιρείες λιανικής απαγορεύεται πλέον να καίνε ή να απορρίπτουν σε χωματερές τα αδιάθετα εμπορεύματά τους. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, κάθε χρόνο καταστρέφεται μεταξύ 4% και 9% των απούλητων ενδυμάτων παγκοσμίως. Η πρακτική αυτή παράγει περίπου 5,6 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα ετησίως, ποσότητα που ισοδυναμεί με τις συνολικές καθαρές εκπομπές της Σουηδίας για το έτος 2021.
Αντί για την ολοκληρωτική καταστροφή του πλεονάσματος, οι επιχειρήσεις οφείλουν πλέον να προγραμματίζουν ορθολογικά τα αποθέματά τους. Ως εναλλακτικές λύσεις προκρίνονται οι σημαντικές μειώσεις τιμών, η προώθηση των προϊόντων στη δευτερογενή αγορά, οι δωρεές σε κοινωφελείς σκοπούς, καθώς και η επισκευή ή η ανακύκλωση των υλικών. Η καταστροφή επιτρέπεται μόνο σε αυστηρά καθορισμένες εξαιρέσεις, όπως όταν τα προϊόντα κρίνονται ακατάλληλα για λόγους ασφαλείας και υγιεινής, είναι απομιμήσεις ή φέρουν ανεπανόρθωτες φθορές.
Τα νέα χρονοδιαγράμματα υποχρεώσεων
Ο κανονισμός εφαρμόζεται άμεσα για τους εμπορικούς κολοσσούς, ενώ προβλέπει μεταβατική περίοδο για τις μικρότερες οντότητες. Συγκεκριμένα, οι μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις θα υποχρεωθούν να συμμορφωθούν με την απαγόρευση από τον Ιούλιο του 2030. Παράλληλα, θεσπίζεται αυστηρός μηχανισμός διαφάνειας, καθώς από τον Φεβρουάριο του 2027 οι μεγάλες εταιρείες θα πρέπει να υποβάλλουν αναλυτικές αναφορές με τον ακριβή αριθμό των προϊόντων που οδηγούνται σε απόρριψη, μέσω ενός ενιαίου ευρωπαϊκού συστήματος καταγραφής.
Ελλείψεις στο εθνικό πλαίσιο επιβολής ποινών
Ενώ ο κανονισμός έχει άμεση ισχύ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η οργάνωση Greenpeace εκφράζει έντονες ανησυχίες για την εφαρμογή του σε εθνικό επίπεδο. Ειδικότερα στην Αυστρία, η περιβαλλοντική οργάνωση προειδοποιεί ότι το μέτρο κινδυνεύει να παραμείνει ανενεργό, καθώς δεν έχει ακόμη θεσπιστεί το απαραίτητο εθνικό νομοσχέδιο που θα καθορίζει τις σχετικές ποινές για τους παραβάτες.
Η Greenpeace χαρακτηρίζει την ευρωπαϊκή οδηγία ως ιστορικό ορόσημο ενάντια στη νοοτροπία της “αναλώσιμης μόδας”, αλλά προαναγγέλλει προσφυγή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις καθυστερήσεις. Παράλληλα, ασκεί πιέσεις στον υπουργό Περιβάλλοντος Norbert Totschnig, ζητώντας την άμεση κάλυψη των νομοθετικών κενών ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική επιβολή των προστίμων.
