Ελβετία – Ο επικεφαλής εξοπλισμών της Ελβετίας, Urs Loher, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τα τεράστια αμυντικά κενά που αντιμετωπίζει η χώρα στο σύγχρονο, ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον.
Εν μέσω ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων, οι ελβετικές ένοπλες δυνάμεις αδυνατούν να ακολουθήσουν τον ευρωπαϊκό ρυθμό ανάπτυξης, με τον αρμόδιο αξιωματούχο να αποκαλύπτει ότι η αντιαεροπορική ομπρέλα καλύπτει μόλις ένα ελάχιστο ποσοστό της εθνικής επικράτειας. Η έντονη διστακτικότητα στην έγκριση νέων, αυξημένων κονδυλίων και η απόλυτη εξάρτηση από τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες θέτουν τον κρατικό μηχανισμό προ τετελεσμένων. Η χώρα κινδυνεύει πλέον να μείνει οριστικά εκτός των μεγάλων διεθνών παραγγελιών.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Μόλις το 8% της ελβετικής επικράτειας διαθέτει επαρκή προστασία έναντι πιθανών εναέριων απειλών.
- Ο προϋπολογισμός άμυνας αυξήθηκε κατά 8% φτάνοντας τα 6,6 δισεκατομμύρια φράγκα, ποσοστό αισθητά μικρότερο από άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
- Τα πρώτα οκτώ υπερσύγχρονα μαχητικά αεροσκάφη F-35 αναμένεται να παραδοθούν κανονικά τον επόμενο χρόνο.
Το μεγάλο κενό στην αεράμυνα: Πώς η γεωπολιτική αδράνεια απειλεί την Ελβετία
Η ενίσχυση του αποτρεπτικού οπλοστασίου παραμένει κολλημένη σε γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, τη στιγμή που η ευρωπαϊκή βιομηχανία όπλων λειτουργεί στο μέγιστο των δυνατοτήτων της, εξυπηρετώντας τεράστιες παραγγελίες άλλων κρατών. Σε μια αποκαλυπτική παρέμβασή του στην εφημερίδα NZZ, ο Urs Loher ξεκαθάρισε πως ο κρατικός σχεδιασμός εστιάζει αναγκαστικά στην αντιμετώπιση άμεσων προκλήσεων, όπως το σαμποτάζ, η κατασκοπεία, η τρομοκρατία και φυσικά οι επιθέσεις από τον αέρα. Ωστόσο, η επιχειρησιακή ικανότητα της χώρας θεωρείται δραματικά ανεπαρκής, καθώς τα υφιστάμενα συστήματα διασφαλίζουν την προστασία σε ένα ποσοστό που δεν υπερβαίνει το 8% της συνολικής έκτασης, αφήνοντας τεράστιες ζώνες ευάλωτες σε πιθανά πλήγματα. Η ωμή πραγματικότητα επιβάλλει ριζική αναθεώρηση.
Η άμεση σύγκριση με τις γειτονικές ευρωπαϊκές χώρες αποτυπώνει ξεκάθαρα το μέγεθος της επενδυτικής καθυστέρησης. Ενώ ισχυροί κρατικοί δρώντες στην Ευρώπη αυξάνουν τις αμυντικές τους δαπάνες κατά μέσο όρο κατά 14%, με το Βερολίνο να αγγίζει μάλιστα το 24%, ο ελβετικός σχεδιασμός προβλέπει μόλις 6,6 δισεκατομμύρια φράγκα για το τρέχον έτος, σημειώνοντας μια οριακή αύξηση της τάξης του 8%. Αυτή η οικονομική υστέρηση αποδυναμώνει διαρκώς τη διαπραγματευτική θέση της Βέρνης στις διεθνείς αγορές. «Ο τεχνολογικός ρυθμός είναι εκπληκτικός και εμείς υστερούμε μαζικά», υπογράμμισε ο επικεφαλής εξοπλισμών, τονίζοντας την ανάγκη για άμεσες και γενναίες κυβερνητικές αποφάσεις. Η κλεψύδρα αδειάζει επικίνδυνα.
Ποιοι κερδίζουν τις εξοπλιστικές συμβάσεις: Ο ρόλος των μικρών παραγγελιών
Η απουσία γενναίας χρηματοδότησης αντανακλάται άμεσα στην ποιότητα και την ποσότητα των στρατιωτικών προμηθειών που καταλήγουν στη χώρα. Η Ελβετία βρίσκεται σταθερά στο τέλος της λίστας αναμονής των μεγάλων κατασκευαστών, κυρίως επειδή τα αιτήματά της αφορούν εξαιρετικά περιορισμένο αριθμό οπλικών συστημάτων σε σύγκριση με τα μεγέθη άλλων εθνικών στρατών. Ενδεικτικό του χάσματος που χωρίζει τη χώρα από τις ηγέτιδες ευρωπαϊκές δυνάμεις είναι το πρόσφατο παράδειγμα των συστημάτων αναχαίτισης. Η γερμανική κυβέρνηση προχώρησε πρόσφατα στην παραγγελία 600 υπερσύγχρονων μονάδων αντιμετώπισης drones τύπου Skyranger, την ίδια στιγμή που οι ελβετικές αρχές εξετάζουν με δυσκολία την προμήθεια μόλις ελάχιστων τεμαχίων. Η παγκόσμια αγορά όπλων ευνοεί σταθερά τους μεγάλους παίκτες.
Το αυστηρό νομικό πλαίσιο και η παραδοσιακή στάση ουδετερότητας της χώρας επιδεινώνουν περαιτέρω τη θέση της, καθώς επιβάλλουν ασφυκτικούς περιορισμούς στις εξαγωγές, οδηγώντας εγχώριους κατασκευαστές πυρομαχικών μικρού διαμετρήματος στο χείλος της αποχώρησης από την τοπική αγορά. Παρά τις πρόσφατες νομοθετικές προσπάθειες χαλάρωσης των εξαγωγικών περιορισμών προς συμμαχικά κράτη, πολιτικές δυνάμεις όπως το SP προβάλλουν αντιστάσεις, προωθώντας τη συλλογή υπογραφών για την προκήρυξη δημοψηφίσματος. Παράλληλα, στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, η κυβερνητική πρόταση για στοχευμένη προσωρινή αύξηση του ΦΠΑ με αποκλειστικό σκοπό τη χρηματοδότηση των ενόπλων δυνάμεων συναντά την άρνηση σχεδόν σύσσωμης της αντιπολίτευσης, με μόνο το κόμμα Mitte να τη στηρίζει ανοιχτά. Οι πολιτικές ισορροπίες παραμένουν εξαιρετικά εύθραυστες.
Πότε παραδίδονται τα μαχητικά F-35: Η σκληρή απάντηση στις φήμες
Μέσα σε αυτό το εξαιρετικά δυσμενές κλίμα οικονομικής αβεβαιότητας, η πορεία του πλέον κομβικού εξοπλιστικού προγράμματος της χώρας φαίνεται να προχωρά χωρίς απρόοπτα, διαψεύδοντας κατηγορηματικά τα επικριτικά σενάρια που έκαναν λόγο για σοβαρές διοικητικές αστοχίες. Απαντώντας στην έντονη κριτική που άσκησε μερίδα του Τύπου, ο Urs Loher απέρριψε πλήρως τους ανυπόστατους ισχυρισμούς περί απουσίας σταθερής τιμολογιακής συμφωνίας για την απόκτηση των πολεμικών αεροσκαφών. Όπως διευκρινίστηκε σε αυστηρό θεσμικό τόνο, η γραμμή παραγωγής βρίσκεται ήδη σε πλήρη λειτουργία, καταρρίπτοντας τις αιτιάσεις των πολέμιων του προγράμματος περί τελματωμένων διαδικασιών και κακού σχεδιασμού. Το πρόγραμμα προχωρά απαρέγκλιτα βάσει του αρχικού χρονοδιαγράμματος.
Οι επιτελείς της εθνικής άμυνας διαβεβαιώνουν σε όλους τους τόνους ότι οι παραδόσεις δεν πρόκειται να επηρεαστούν από την ευρύτερη βιομηχανική συμφόρηση που πλήττει τον κλάδο. Τα πρώτα οκτώ υπερσύγχρονα μαχητικά F-35 είναι προγραμματισμένο να ενταχθούν κανονικά στον στόλο το επόμενο έτος, αποτελώντας μια κρίσιμη προσθήκη για τη ριζική αναβάθμιση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας. Ωστόσο, παρά τις επιμέρους επιτυχίες σε μεμονωμένα προγράμματα, το θεμελιώδες πρόβλημα του πολιτικού συστήματος παραμένει η διάχυτη διστακτικότητα στην ανάληψη του απαιτούμενου οικονομικού κόστους. Όσο οι πολίτες και οι εκπρόσωποί τους επιθυμούν ισχυρή άμυνα χωρίς να αναλαμβάνουν τις απαραίτητες θυσίες, ο στρατός θα αναγκάζεται να αναζητά αποσπασματικές λύσεις ανάγκης. Ο διάλογος για την εθνική ασφάλεια μόλις ξεκίνησε.
