Γερμανία – Σε τροχιά ριζικών ανατροπών εισέρχεται το γερμανικό συνταξιοδοτικό σύστημα, καθώς η ειδική επιτροπή παραδίδει το πόρισμά της με αυξημένες εισφορές και κατάργηση της πρόωρης εξόδου στα 63 έτη. Οι προωθούμενες αλλαγές θα επιφέρουν άμεσες κρατήσεις στους μισθούς εκατομμυρίων εργαζομένων από το 2029, στοχεύοντας στην εξασφάλιση βιώσιμων παροχών για τις επόμενες δεκαετίες.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Επιπρόσθετη κράτηση 0,5% στους μισθούς από το 2029 με προοπτική αύξησης στο 2% έως το 2032.
- Κατάργηση της πρόωρης συνταξιοδότησης στα 63 έτη, εξοικονομώντας δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.
- Στόχος αναπλήρωσης εισοδήματος στο 70% του πρώην καθαρού μισθού για τους συνταξιούχους.
Οι νέες κρατήσεις και η πορεία των εισφορών
Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση προβλέπει αισθητή αύξηση της οικονομικής επιβάρυνσης για εργαζόμενους και εργοδότες τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, από το 2029 θα επιβληθεί ένας νέος συμπληρωματικός φόρος της τάξης του 0,5%, ο οποίος θα επενδύεται στις χρηματαγορές με στόχο την ενίσχυση των αποθεματικών. Η συγκεκριμένη κράτηση αναμένεται να κλιμακωθεί σταδιακά, φτάνοντας το 2% μέχρι το 2032, γεγονός που θα εκτινάξει τις συνολικές συνταξιοδοτικές εισφορές σχεδόν στο 23% τη δεκαετία του 2030, πριν αρχίσουν να μειώνονται μετά το 2040.
Σε πρακτικό επίπεδο, η εφαρμογή του μέτρου θα φέρει άμεσες αλλαγές στο καθαρό εισόδημα. Ένας μισθωτός με μεικτές αποδοχές 2.000 ευρώ θα κληθεί να καταβάλει 5 ευρώ επιπλέον τον μήνα το 2029, ποσό που θα ανέλθει στα 20 ευρώ μηνιαίως έως το 2032. Αντίστοιχα, για μεικτό μισθό 4.000 ευρώ, η αρχική μηνιαία επιβάρυνση υπολογίζεται στα 10 ευρώ, ενώ δύο χρόνια αργότερα θα αγγίζει τα 40 ευρώ, αφαιρώντας ετησίως 480 ευρώ από το διαθέσιμο εισόδημα.
Ανατροπή στα όρια ηλικίας και τις πρόωρες συντάξεις
Κεντρικός πυλώνας της έκθεσης αποτελεί η αυστηροποίηση των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης. Η επιτροπή εισηγείται την οριστική κατάργηση της συνταξιοδότησης στα 63 έτη χωρίς περικοπές για όσους έχουν μακρόχρονη ασφάλιση. Μια τέτοια κίνηση εκτιμάται, σύμφωνα με αναλύσεις ινστιτούτων όπως το DIW, ότι μπορεί να ελαφρύνει το σύστημα έως και κατά 10 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Επιπλέον, η πρόωρη έξοδος με κρατήσεις, η οποία σήμερα επιτρέπεται από το 63ο έτος για όσους έχουν 35 χρόνια εισφορών, προτείνεται να μετατεθεί στα 64 έτη.
Για το διάστημα μετά το 2031, οι ειδικοί ανοίγουν τον δρόμο για τη διασύνδεση του γενικού ορίου συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής. Στο ίδιο πλαίσιο, προτείνεται ο περιορισμός της μερικής απασχόλησης για ηλικιωμένους (Altersteilzeit) με νέο όριο έναρξης τα 58 έτη, καθώς και η γενική κατάργηση των Minijobs, εξαιρώντας μόνο τους μαθητές, προκειμένου να ενισχυθεί η πλήρης και ασφαλισμένη εργασία.
Ο στόχος αναπλήρωσης και οι πρόσθετες παρεμβάσεις
Παρά τις αυξήσεις στις κρατήσεις, ο διακηρυγμένος στόχος παραμένει η διασφάλιση αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης στην τρίτη ηλικία. Οι προτάσεις επιδιώκουν οι μελλοντικοί συνταξιούχοι να λαμβάνουν συνολικά το 70% του πρώην καθαρού τους μισθού, συνυπολογίζοντας την κρατική σύνταξη, τα επικουρικά ταμεία και την ιδιωτική αποταμίευση. Παράλληλα, το γενικό επίπεδο της κρατικής σύνταξης σχεδιάζεται να αυξηθεί συγκρατημένα έως το 2050, ανατρέποντας προηγούμενους σχεδιασμούς που προέβλεπαν πτώση του στο 46%.
Η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει και στοχευμένες κοινωνικές παρεμβάσεις, όπως η καθιέρωση προληπτικών ιατρικών ελέγχων από τα 45 έτη και η ενίσχυση των προγραμμάτων αποκατάστασης. Σημαντική εξέλιξη αποτελεί και η πρόθεση της επιτροπής να εντάξει δυναμικότερα στο σύστημα κατηγορίες που μέχρι σήμερα είχαν διαφορετική μεταχείριση, όπως οι ελεύθεροι επαγγελματίες, τα στελέχη επιχειρήσεων και οι βουλευτές.
Αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα της κυβέρνησης
Η παρουσίαση του ογκώδους πορίσματος στον Καγκελάριο Friedrich Merz και την Υπουργό Bärbel Bas αναμένεται να πυροδοτήσει έντονες πολιτικές ζυμώσεις. Σύμφωνα με εκτιμήσεις κορυφαίων οικονομολόγων, όπως του προέδρου του Ifo Clemens Fuest, το σχέδιο παρουσιάζει ανισορροπίες, καθώς εκτιμάται ότι προστατεύει τη γενιά των «Baby-Boomers» που συνταξιοδοτείται άμεσα, μεταφέροντας το κύριο οικονομικό βάρος στους νεότερους εργαζομένους.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, καταβάλλεται προσπάθεια να κατευναστούν οι ανησυχίες. Η αρμόδια Ομοσπονδιακή Υπουργός χαρακτήρισε το πόρισμα ως ένα συνολικό έργο, διαβεβαιώνοντας ωστόσο ότι θα υπάρξουν μεταβατικές περίοδοι και ρήτρες προστασίας της εμπιστοσύνης των πολιτών. Σε κάθε περίπτωση, οι προτάσεις της επιτροπής δεν αποτελούν ακόμη νόμο του κράτους, καθώς ο τελικός λόγος ανήκει πλέον στην κυβέρνηση και στο γερμανικό κοινοβούλιο.
