Βέλγιο – Ριζική αυστηροποίηση του πλαισίου που διέπει τη διαμονή των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης οι οποίοι εγκαθίστανται στη χώρα για την ανεύρεση εργασίας προωθεί η κυβέρνηση, στοχεύοντας στην πάταξη της κατάχρησης των κοινωνικών επιδομάτων.
Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε προσχέδιο πρότασης που προβλέπει εξονυχιστικούς ελέγχους, διπλάσια δικαιολογητικά κατά την υποβολή των αιτήσεων και αφαίρεση του δικαιώματος διαμονής σε όσους δεν αποδεικνύουν έμπρακτα ότι έχουν ρεαλιστικές πιθανότητες ένταξης στην αγορά εργασίας εντός εξαμήνου.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η άδεια διαμονής θα αφαιρείται μετά το πρώτο εξάμηνο εάν δεν αποδεικνύεται ρεαλιστική πιθανότητα εύρεσης εργασίας.
- Οι Ευρωπαίοι άνεργοι αποκλείονται από την κοινωνική πρόνοια μέχρι να αποκτήσουν δικαίωμα μόνιμης διαμονής.
- Το νέο πιλοτικό πρόγραμμα για το άσυλο μειώνει τη διάρκεια της διαδικασίας από τους 16,5 στους 3 μήνες.
Διπλάσια δικαιολογητικά και εξάμηνη προθεσμία για την εύρεση εργασίας
Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία, την οποία εισηγήθηκε η Υπουργός Ασύλου και Μετανάστευσης Anneleen Van Bossuyt, θεσπίζει μια διαδικασία δύο σταδίων για τους Ευρωπαίους πολίτες που επιθυμούν να παραμείνουν στο Βέλγιο για διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών.
Κατά την κατάθεση της αίτησης για την έκδοση κάρτας διαμονής, οι ενδιαφερόμενοι υποχρεούνται πλέον να συνυποβάλλουν τόσο την εγγραφή τους στις αρμόδιες υπηρεσίες απασχόλησης, όπως ο οργανισμός Actiris, όσο και συγκεκριμένες αποδείξεις αποστολής βιογραφικών και αιτήσεων, ενώ μέχρι πρότινος απαιτούνταν μόνο ένα από τα δύο έγγραφα.
Η αρμόδια Υπουργός ξεκαθάρισε ότι το δικαίωμα διαμονής δεν αποτελεί λευκή επιταγή και ότι μετά την παρέλευση ενός εύλογου χρονικού διαστήματος έξι μηνών θα διενεργείται δεύτερος έλεγχος.
Σε αυτό το ορόσημο, ο Ευρωπαίος πολίτης θα πρέπει να τεκμηριώνει ότι διαθέτει πραγματικές πιθανότητες απασχόλησης, παρουσιάζοντας στοιχεία για εξειδικευμένες αιτήσεις, επαγγελματική εμπειρία, τίτλους σπουδών ή συμμετοχή σε προγράμματα κατάρτισης, διαφορετικά η άδεια διαμονής του θα ανακαλείται άμεσα.
Μπλόκο στην κοινωνική πρόνοια και αυστηροποίηση της οικογενειακής επανένωσης
Η βελγική κυβέρνηση επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να κλείσει τα νομοθετικά «παραθυράκια» που επέτρεπαν σε ορισμένους μετανάστες να προχωρούν σε τυπικές ενέργειες για την απόκτηση της άδειας και στη συνέχεια να εγκαταλείπουν την αναζήτηση εργασίας στρεφόμενοι στην κρατική μέριμνα.
Το Υπουργικό Συμβούλιο έχει ήδη εγκρίνει σε πρώτη ανάγνωση σχετικό νομοσχέδιο, το οποίο ορίζει ρητά ότι η συγκεκριμένη κατηγορία πολιτών δεν θα έχει καμία πρόσβαση σε κοινωνικά επιδόματα και βοηθήματα, εφόσον δεν έχει θεμελιώσει προηγουμένως δικαίωμα μόνιμης διαμονής στη χώρα.
Παράλληλα, το Υπουργείο Ασύλου και Μετανάστευσης προχωρά σε αυστηροποίηση των διαδικασιών που αφορούν την οικογενειακή επανένωση με πολίτες της ΕΕ, καθώς πλέον οι σχετικές αιτήσεις θα πρέπει να είναι πλήρεις εξαρχής προκειμένου να εξεταστούν.
Εάν διαπιστώνεται έλλειψη έστω και ενός εγγράφου, η αίτηση θα κηρύσσεται αυτόματα απαράδεκτη, γεγονός που αναμένεται να μειώσει το διοικητικό βάρος για τις δημοτικές αρχές.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Γραφείου Μετανάστευσης για το 2025, εκδόθηκαν 1.266 κάρτες διαμονής σε Ευρωπαίους που αναζητούσαν εργασία, ενώ καταγράφηκαν 705 απορρίψεις και 202 ακυρώσεις αδειών, με ιδιαίτερα υψηλό αριθμό αιτημάτων από υπηκόους της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας, όπου σε αρκετές περιπτώσεις διαπιστώθηκε ότι οι αιτούντες προέρχονταν στην πραγματικότητα από χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.
Διαδικασίες-εξπρές για το άσυλο και ευρωπαϊκή εναρμόνιση
Το πακέτο των μέτρων περιλαμβάνει επίσης την έναρξη ενός πιλοτικού προγράμματος ταχείας ροής (fast-track) για αιτούντες άσυλο οι οποίοι προέρχονται από χώρες με παραδοσιακά χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης προσφυγικού καθεστώτος.
Στόχος της Anneleen Van Bossuyt είναι η ολοκλήρωση της συνολικής διαδικασίας εντός τριών μηνών, επιφέροντας μια θεαματική επιτάχυνση σε σύγκριση με τους 16,5 μήνες που αποτελούν τον τρέχοντα μέσο όρο στο Βέλγιο, μειώνοντας έτσι τα έξοδα των φορολογουμένων και την πίεση στις δομές φιλοξενίας.
Η νέα αυτή προσέγγιση συντονίζει άμεσα το Γραφείο Μετανάστευσης, τη Γενική Επιτροπή για τους Πρόσφυγες και τους Ανιθαγενείς, το Συμβούλιο Προσφυγικών Προσφυγών, τον ομοσπονδιακό φορέα Fedasil και τον Ερυθρό Σταυρό της Φλάνδρας που διαχειρίζεται το κέντρο Ariane.
Η βελγική κυβέρνηση επισημαίνει ότι το έργο εναρμονίζεται πλήρως με το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Άσυλο και τη Μετανάστευση, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα προς τις τρίτες χώρες ότι η υποβολή αιτημάτων για καθαρά οικονομικούς λόγους δεν θα γίνεται πλέον αποδεκτή.
