Ελλάδα – Το φεστιβάλ τέχνης και πολιτισμού Refugee Week Greece προετοιμάζεται για την πέμπτη συνεχή χρονιά διεξαγωγής του, απευθύνοντας ανοιχτή πρόσκληση σε καλλιτέχνες της διασποράς, με στόχο την ανάδειξη έργων που αντικατοπτρίζουν τις εμπειρίες της μετανάστευσης.
Οι πολιτιστικές εκδηλώσεις, οι οποίες προγραμματίζονται να λάβουν χώρα από τις 15 έως τις 21 Ιουνίου 2026 στην ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας αλλά και σε άλλες τοποθεσίες της επικράτειας, επιδιώκουν να αναδείξουν τη δημιουργικότητα και τη δύναμη όσων έχουν αντιμετωπίσει τον αναγκαστικό εκτοπισμό.
Ως αναπόσπαστο τμήμα του διεθνούς δικτύου Refugee Week, που αποτελεί τον μεγαλύτερο παγκόσμιο καλλιτεχνικό θεσμό αφιερωμένο στους ανθρώπους που έχουν βιώσει τον ξεριζωμό, η ελληνική έκδοση διοργανώνεται από την πρωτοβουλία We are Community.
Φέτος, η διοργάνωση έχει ως κεντρικό πυρήνα και θεματικό άξονα την έννοια του θάρρους, προσκαλώντας τους δημιουργούς να αποτυπώσουν τις καθημερινές πράξεις ελπίδας και προσαρμογής που απαιτούνται από τους ανθρώπους οι οποίοι αναζητούν την ασφάλεια σε ένα νέο περιβάλλον, μακριά από τις εστίες τους.
Ο συμβολισμός του θάρρους και η ιστορική επέτειος
Το θεματικό πλαίσιο της φετινής χρονιάς εστιάζει στην ουσία του θάρρους, όχι απαραίτητα με την έννοια των εντυπωσιακών πράξεων, αλλά ως μια καθημερινή, επιτακτική αναγκαιότητα για εκατομμύρια πρόσφυγες παγκοσμίως.
Η προσαρμογή σε νέες συνθήκες διαβίωσης, η εκμάθηση άγνωστων γλωσσών και η συμμετοχή σε αβέβαια ταξίδια αποτυπώνουν αυτή την πτυχή της ανθεκτικότητας.
Παράλληλα, το θάρρος αναγνωρίζεται και σε πιο απλές, καθημερινές κινήσεις, όπως η αλληλεγγύη προς έναν γείτονα, η αφομοίωση νέων πολιτισμικών στοιχείων ή η απλή προθυμία ενός ατόμου να μοιραστεί τη δική του προσωπική ιστορία.
Η διοργάνωση του 2026 φέρει ένα επιπλέον ιστορικό βάρος, καθώς συμπίπτει με την εβδομηκοστή πέμπτη επέτειο της υπογραφής της Σύμβασης του 1951 για τους Πρόσφυγες.
Αυτό το θεμελιώδες νομικό κείμενο, το οποίο έχει διασώσει αναρίθμητες ζωές κατά τη διάρκεια των δεκαετιών, λειτουργεί ως υπενθύμιση της συλλογικής υποχρέωσης για παροχή προστασίας, διατήρηση της αξιοπρέπειας και καλλιέργεια της ελπίδας για όσους αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις πατρίδες τους κάτω από αντίξοες συνθήκες.
Οι προϋποθέσεις συμμετοχής και η στήριξη των καλλιτεχνών
Η πρόσκληση υποβολής έργων, η οποία πραγματοποιείται σε στενή συνεργασία με το Κέντρο Συντονισμού του Δήμου Αθηναίων για θέματα Μεταναστών και Προσφύγων, διατηρεί έναν ανοιχτό και συμπεριληπτικό χαρακτήρα ως προς τα μέσα έκφρασης.
Οι ενδιαφερόμενοι δημιουργοί μπορούν να υποβάλουν προτάσεις που καλύπτουν όλο το φάσμα των τεχνών, συμπεριλαμβανομένων των εικαστικών, της φωτογραφίας, της ποίησης, των οπτικοακουστικών εγκαταστάσεων, της κλωστοϋφαντουργίας, καθώς και έργων που βασίζονται στη συμμετοχή των κοινοτήτων.
Οι υποψηφιότητες μπορούν να αφορούν είτε τη δημιουργία ενός εντελώς νέου έργου, ειδικά σχεδιασμένου για τις ανάγκες της θεματικής, είτε την εξέλιξη ενός ήδη υπάρχοντος project που εναρμονίζεται με το μήνυμα της διοργάνωσης. Μέσα από τη διαδικασία αξιολόγησης, θα επιλεγούν συνολικά τέσσερα έργα.
Κάθε καλλιτέχνης ή καλλιτεχνική ομάδα που θα διακριθεί, θα λάβει οικονομική υποστήριξη ύψους τριακοσίων ευρώ για την παραγωγή του έργου, ενώ θα υποστηριχθεί ενεργά από την οργανωτική ομάδα του φεστιβάλ προκειμένου να εκθέσει το τελικό αποτέλεσμα στο κοινό.
Η προτεραιότητα δίνεται κυρίως σε καλλιτέχνες με έδρα την ελληνική επικράτεια, ενώ ενθαρρύνονται ιδιαίτερα οι συμμετοχές ατόμων με προσφυγικό υπόβαθρο και εκείνων που εργάζονται άμεσα με αντίστοιχες κοινότητες.
Προθεσμίες και θεσμικές συνεργασίες της διοργάνωσης
Η καταληκτική ημερομηνία για την κατάθεση των καλλιτεχνικών προτάσεων έχει οριστεί για την Κυριακή 24 Μαΐου 2026. Τα επιλεγμένα έργα πρόκειται να παρουσιαστούν στο πλαίσιο μιας κεντρικής έκθεσης, η οποία συνδιοργανώνεται με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, αποτελώντας βασικό άξονα του επίσημου προγράμματος.
Η συγκεκριμένη έκθεση, η οποία θα διαρκέσει από τις 17 έως τις 19 Ιουνίου, εντάσσεται οργανικά στον ευρύτερο εορτασμό της επετείου για τη Σύμβαση των Προσφύγων.
Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι το σύνολο των δράσεων και των υπηρεσιών του Κέντρου Συντονισμού του Δήμου Αθηναίων υλοποιούνται υπό την ομπρέλα του προγράμματος Open Social Net.
Η εν λόγω πρωτοβουλία εξασφαλίζει την απαραίτητη χρηματοδότηση μέσω του ΕΣΠΑ, και πιο συγκεκριμένα του Προγράμματος Αττική 2021-2027, λαμβάνοντας παράλληλη συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τελώντας υπό την υλοποίηση της Αναπτυξιακής Αθήνας Α.Ε.
Με αυτόν τον τρόπο, το φεστιβάλ εδραιώνεται ως μια συντονισμένη προσπάθεια φορέων, καλλιτεχνών και θεσμών για την προώθηση της ορατότητας και της κοινωνικής ένταξης.
