Αυστρία – Εξοικονόμηση έως 380 εκατ. ευρώ από αυστηρότερους ελέγχους κοινωνικών παροχών εκτιμά ότι θα μπορούσε να επιτύχει η Αυστρία, σύμφωνα με ανάλυση του Οικονομικού Επιμελητηρίου της χώρας (Wirtschaftskammer Österreich – WKÖ).
Ο φορέας ζητά αυστηρότερους κανόνες για επιδόματα, παροχές ανεργίας και αναρρωτικές άδειες, προτείνοντας ακόμη και οριστική απώλεια παροχής σε περιπτώσεις επανειλημμένης άρνησης κατάλληλης εργασίας.
Τα 380 εκατ. ευρώ δεν αποτελούν αποδεδειγμένο ποσό απάτης, αλλά ανώτατη εκτίμηση δυνητικής εξοικονόμησης που υπολογίζει το ίδιο το επιμελητήριο βάσει πιθανών αλλαγών στη νομοθεσία και στους ελέγχους. Η WKÖ επικρίνει την ομοσπονδιακή κυβέρνηση υποστηρίζοντας ότι το τρίτο πακέτο μέτρων κατά της απάτης που σχεδιάζει επικεντρώνεται στις επιχειρήσεις, χωρίς αντίστοιχη έμφαση στην κατάχρηση κοινωνικών παροχών.
Τα περιστατικά που επικαλείται το επιμελητήριο
Για να υποστηρίξει τις θέσεις του, ο φορέας παρουσιάζει περιστατικά που, όπως αναφέρει, του έχουν γνωστοποιήσει επιχειρήσεις. Σε ένα από αυτά, πατέρας τριών παιδιών φέρεται να ζήτησε δουλειά ως βοηθητικό προσωπικό, θέτοντας όμως ως όρο να μην δηλωθεί ως εργαζόμενος, επειδή φοβόταν ότι θα χάσει κοινωνικές παροχές. Κατά την περιγραφή της WKÖ, λάμβανε κοινωνική βοήθεια, ενίσχυση ενοικίου, απαλλαγή από συμμετοχή σε φάρμακα και αυξημένο οικογενειακό επίδομα.
Ο ίδιος άνδρας, σύμφωνα πάντα με το επιμελητήριο, ανέφερε ότι περνά δύο μήνες κάθε καλοκαίρι σε ιδιόκτητο σπίτι στη χώρα καταγωγής του, χωρίς να δηλώνει όπως απαιτείται την απουσία του στην αρμόδια υπηρεσία. Η WKÖ υποστηρίζει ότι συνέχιζε έτσι να εισπράττει παρανόμως κοινωνική βοήθεια. Πρόκειται για ισχυρισμούς που μεταφέρει ο φορέας και όχι για περιστατικό για το οποίο παρατίθεται δικαστική διαπίστωση.
Σε διαφορετικό παράδειγμα, υποψήφιος εργαζόμενος φέρεται να δήλωσε σε συνέντευξη ότι δεν ενδιαφερόταν να αναλάβει τη θέση, αλλά είχε προσέλθει μόνο για να εξασφαλίσει τη βεβαίωση που θα προσκόμιζε στη δημόσια υπηρεσία απασχόλησης AMS, προκειμένου να συνεχίσει να λαμβάνει επίδομα ανεργίας. Το επιμελητήριο χαρακτηρίζει τέτοιες περιπτώσεις σκόπιμη παρεμπόδιση πρόσληψης.
Αναρρωτικές άδειες, ιατρικές βεβαιώσεις και καταγγελίες
Η WKÖ περιλαμβάνει στις αναφορές της και υποψίες καταχρηστικών αναρρωτικών αδειών. Παραθέτει δύο διαδικτυακές αξιολογήσεις γιατρού, στις οποίες χρήστες ισχυρίζονται ότι μπορούσαν να εξασφαλίσουν αναρρωτική άδεια για διακοπές έπειτα από τηλεφωνική επικοινωνία. Οι αναρτήσεις αυτές αποτελούν μη επαληθευμένες μαρτυρίες χρηστών και δεν τεκμηριώνουν από μόνες τους ότι ο γιατρός εξέδωσε παράτυπες βεβαιώσεις.
Σε άλλο περιστατικό που περιγράφει το επιμελητήριο, εργαζόμενη με κάταγμα στο πόδι και γύψο φέρεται να ταξίδεψε χωρίς άδεια στη Γερμανία και να συμμετείχε σε πάρτι κατά την αναρρωτική της άδεια, ενώ δεν εμφανίστηκε σε προγραμματισμένο έλεγχο του αυστριακού φορέα ασφάλισης υγείας ÖGK. Η WKÖ τονίζει ότι οι καταχρηστικές απουσίες, πέρα από το κόστος για τις επιχειρήσεις, μπορούν να επιβαρύνουν και συναδέλφους που αναλαμβάνουν πρόσθετη εργασία.
Τι αλλαγές ζητά για επιδόματα και ελέγχους
Η πλέον αυστηρή πρόταση προβλέπει ότι όποιος αρνηθεί τρεις φορές κατάλληλη θέση εργασίας μέσα σε δύο χρόνια θα χάνει οριστικά το σχετικό δικαίωμα παροχής. Πρόκειται για αίτημα της WKÖ και όχι για κανόνα που έχει τεθεί σε εφαρμογή. Το επιμελητήριο ζητά επίσης ενιαία ρύθμιση των ενισχύσεων για παιδιά στο πλαίσιο της κοινωνικής βοήθειας σε όλη την Αυστρία.
Στο πεδίο της ανεργίας επισημαίνει ακόμη ότι οι δικαιούχοι επιδόματος ανεργίας ή της ενίσχυσης Notstandshilfe οφείλουν να δηλώνουν τις παραμονές τους στο εξωτερικό στο AMS, καθώς κατά το διάστημα αυτό οι παροχές αναστέλλονται λόγω μη διαθεσιμότητας στην αγορά εργασίας. Η WKÖ υποστηρίζει ότι η υποχρέωση αυτή παραβιάζεται συχνά και ζητά αποτελεσματικότερη διασταύρωση στοιχείων.
Για το συμπλήρωμα χαμηλών συντάξεων (Ausgleichszulage), αναφέρεται τόσο σε κόστος από τον συνυπολογισμό ασφαλιστικών περιόδων στο εξωτερικό όσο και σε περιπτώσεις απόκρυψης εισοδημάτων ή κύριας κατοικίας εκτός Αυστρίας. Στον χώρο της υγείας υποστηρίζει ότι προκύπτει επιβάρυνση όταν υπηρεσίες χρησιμοποιούνται από πρόσωπα χωρίς σχετική ασφαλιστική κάλυψη, μεταξύ άλλων μέσω παραχώρησης της ηλεκτρονικής κάρτας ασφάλισης e-card σε άλλους.
Οι προτάσεις περιλαμβάνουν καλύτερη ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ AMS, κοινωνικής ασφάλισης και αρμόδιων υπηρεσιών, πρόσθετες αρμοδιότητες στην ειδική ομάδα ελέγχου απάτης κοινωνικών παροχών και συχνότερες, ενιαίες διαδικασίες ελέγχου αναρρωτικών αδειών, ιδίως όταν υπάρχει σχετική αναφορά εργοδότη. Η WKÖ ζητά ξεχωριστό σχέδιο δράσης κατά της κατάχρησης παροχών, κατά το γερμανικό πρότυπο.
Τι δείχνει η δημοσκόπηση για τις κοινωνικές παροχές
Το επιμελητήριο επικαλείται και έρευνα της Market που έγινε για λογαριασμό του από τις 27 Οκτωβρίου έως τις 2 Νοεμβρίου 2026, με συμμετοχή 1.004 κατοίκων της Αυστρίας ηλικίας 18 ετών και άνω. Το 76% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι η χώρα αντιμετωπίζει πρόβλημα καταχρηστικής λήψης κοινωνικών παροχών, ενώ το 69% πιστεύει ότι το φαινόμενο αυξήθηκε τα προηγούμενα πέντε χρόνια.
Το 66% έχει την εντύπωση ότι η πρόσβαση στις παροχές είναι υπερβολικά εύκολη και το 67% πιστεύει πως όσοι επιθυμούν να εργαστούν δεν αντιμετωπίζονται δίκαια. Πρόκειται για αντιλήψεις των ερωτηθέντων, οι οποίες δεν αποτελούν μέτρηση της πραγματικής συχνότητας απάτης.
Στις απαντήσεις των εργαζομένων, το 14% δηλώνει ότι βγαίνει σχετικά συχνά ή μερικές φορές σε αναρρωτική άδεια παρότι θα μπορούσε να εργαστεί, ενώ άλλο 8% αναφέρει ότι αυτό συμβαίνει περιστασιακά. Στην ηλικιακή ομάδα 18 έως 29 ετών, το αντίστοιχο ποσοστό για σχετικά συχνή ή περιστασιακή με την έννοια «μερικές φορές» απουσία ανέρχεται στο 28% των εργαζομένων. Το 57% των εργαζομένων που ερωτήθηκαν θεωρεί ότι γιατροί χορηγούν, τουλάχιστον κατά καιρούς, υπερβολικά εύκολα αναρρωτικές άδειες.
Ως προς τα μέτρα αντιμετώπισης, το 87% τάσσεται υπέρ αυστηρότερων ποινών και ίδιο ποσοστό υπέρ της ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών. Το 89% υποστηρίζει καλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ υπηρεσιών και επίσης 89% υποχρεωτικούς ελέγχους ταυτότητας και δικαιώματος λήψης παροχής, ενώ το 81% επιθυμεί συχνότερους ελέγχους.
Πηγές πληροφοριών: Wirtschaftskammer Österreich (WKÖ), Market.