Ολλανδία – Στα όρια σοβαρής κυβερνητικής κρίσης βρίσκεται η Ολλανδία, καθώς το φιλελεύθερο VVD απειλεί να καταψηφίσει το φορολογικό σχέδιο του 2027 που προωθεί η ίδια η κυβέρνηση στην οποία συμμετέχει.
Αφορμή είναι τροπολογία για υψηλότερη φορολόγηση μεγάλων επενδυτικών αποδόσεων, την οποία στηρίζουν δύο κυβερνητικοί εταίροι αλλά απορρίπτει το VVD.
Ο κοινοβουλευτικός επικεφαλής του VVD, Ruben Brekelmans, ξεκαθάρισε σε συζήτηση που επαναλήφθηκε την Πέμπτη ότι το κόμμα του δεν θα υπερψηφίσει το φορολογικό νομοσχέδιο, εφόσον εγκριθεί η επίμαχη τροπολογία. Την κατέθεσαν το αριστερό Pro και το πανευρωπαϊκό προοδευτικό Volt, με υποστήριξη από το κεντρώο D66 και το Χριστιανοδημοκρατικό CDA.
Ο Brekelmans δήλωσε ότι αιφνιδιάστηκε από τη συμφωνία και επανέλαβε την απαίτηση της αρχηγού του VVD και υπουργού Άμυνας, Dilan Yesilgöz, για «θεμελιώδη επανεκκίνηση» της κυβέρνησης. Η Yesilgöz είχε υποστηρίξει το βράδυ της Τετάρτης ότι η συμφωνία παραβιάζει την κυβερνητική συμφωνία.
Η τροπολογία που προκάλεσε τη ρήξη
Στο επίκεντρο βρίσκεται η λεγόμενη φορολογία Box 3, που αφορά αποταμιεύσεις και επενδύσεις. Η πρόταση προβλέπει νέο ανώτατο συντελεστή 38,5% για αποδόσεις άνω των 60.000 ευρώ, ενώ ο βασικός συντελεστής θα μειωθεί από 36% σε 35,5%. Τα πρόσθετα έσοδα, που υπολογίζονται σε ένα δισεκατομμύριο ευρώ, προορίζονται για τη μείωση του χαμηλότερου συντελεστή φόρου εισοδήματος.
Η χρηματοδότηση, ωστόσο, παραμένει σημείο αμφισβήτησης: συγκεκριμένα μέτρα καλύπτουν μόλις 588 εκατομμύρια ευρώ, ενώ τα υπόλοιπα 412 εκατομμύρια αποτελούν στόχο είσπραξης μέσω περιορισμού φορολογικών σχημάτων που αξιοποιούν εύποροι φορολογούμενοι. Το Pro και το Volt έχουν προτείνει, μεταξύ άλλων, την εξέταση ενός φόρου εξόδου για εκατομμυριούχους που εγκαταλείπουν τη χώρα, με στόχο να αποτραπεί η φυγή κεφαλαίων. Η ιδέα δεν αποτελεί ψηφισμένο μέτρο.
Οι κρίσιμες ψήφοι και η απειλή για την κυβέρνηση
Η έγκριση της τροπολογίας δεν είναι εξασφαλισμένη. Η χριστιανοκοινωνική ChristenUnie και το κόμμα των συνταξιούχων 50PLUS, που είχαν στηρίξει υπό όρους το φορολογικό σχέδιο, εκφράζουν τώρα ενστάσεις για την κάλυψη του κόστους και δεν έχουν ανακοινώσει την τελική τους στάση. Εάν καταψηφίσουν την τροπολογία, αυτή μπορεί να απορριφθεί, στερώντας από το D66 και το CDA την αναγκαία πλειοψηφία στη Γερουσία.
Το VVD επιχειρεί να πείσει τη ChristenUnie να απορρίψει την αλλαγή, ενώ ο επικεφαλής του Pro, Jesse Klaver, προσπαθεί να εξασφαλίσει την υποστήριξη της ηγέτιδας της ChristenUnie, Mirjam Bikker. Η κυβέρνηση μειοψηφίας του πρωθυπουργού Rob Jetten διαθέτει συνολικά 66 από τις 150 έδρες της κάτω Βουλής, δηλαδή υπολείπεται κατά δέκα της πλειοψηφίας, και εξαρτάται από ψήφους κομμάτων της αντιπολίτευσης.
Ο αρχηγός του αντιμεταναστευτικού PVV, Geert Wilders, και άλλοι βουλευτές ζήτησαν να μάθουν πώς θα μπορούσε το VVD να καταψηφίσει το φορολογικό σχέδιο και ταυτόχρονα να παραμείνει στην κυβέρνηση. Ο Brekelmans απέφυγε να περιγράψει τις επόμενες κινήσεις του κόμματος. Ο Wilders κατηγόρησε επίσης το D66 και το CDA ότι πρόδωσαν το VVD, χαρακτηρισμό που απέρριψε ο κοινοβουλευτικός επικεφαλής του D66, Jan Paternotte.
Η οικονομική ανησυχία και το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών
Οι εργοδοτικές οργανώσεις VNO-NCW και MKB-Nederland προειδοποίησαν ότι η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια μιας πολιτικής κρίσης, εκφράζοντας παράλληλα αντίθεση στο ενδεχόμενο να επωμιστούν οι επιχειρήσεις μέρος του λογαριασμού.
Αντίθετα, η επικεφαλής οικονομολόγος της ING, Marieke Blom, εκτίμησε ότι οι προτεινόμενες φορολογικές αλλαγές θα έχουν πολύ περιορισμένη επίδραση στην ολλανδική οικονομία και δεν αναμένει μαζική αποχώρηση εκατομμυριούχων ή επιχειρήσεων. Εξέφρασε, πάντως, ανησυχία ότι μια κυβερνητική κατάρρευση θα προκαλέσει νέα αβεβαιότητα και πολιτική παράλυση.
Ο πρωθυπουργός Rob Jetten εμφανίστηκε αισιόδοξος, απαντώντας καταφατικά όταν ρωτήθηκε αν η κατάσταση θα ξεπεραστεί. Οι ψηφοφορίες για τις τροπολογίες και το συνολικό φορολογικό σχέδιο αναμένονται μετά τη συζήτηση. Εάν η κυβέρνηση πέσει, ενδεχόμενες πρόωρες βουλευτικές εκλογές θα μπορούσαν να συμπέσουν με τις επαρχιακές εκλογές και τις εκλογές των συμβουλίων διαχείρισης υδάτων στις 17 Μαρτίου 2027. Μια τέτοια εξέλιξη θα σήμαινε την πτώση δεύτερης διαδοχικής ολλανδικής κυβέρνησης σε διάστημα μικρότερο του ενός έτους.
