Βιέννη – Μια νέα μόνιμη έκθεση για τον ρόλο των αυστριακών σιδηροδρόμων στη ναζιστική περίοδο εγκαινιάστηκε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου στο Nordbahnhofviertel της Βιέννης.
Στο επίκεντρό της βρίσκεται η ιστορία των εκτοπίσεων που πραγματοποιήθηκαν από τον παλιό Βόρειο Σιδηροδρομικό Σταθμό, με ενημερωτικές πινακίδες δίπλα στον ανακαινισμένο υδατόπυργο, τις οποίες το κοινό μπορεί να επισκέπτεται οποιαδήποτε ώρα.
Ο πρώην Nordbahnhof αποτέλεσε κατά τη ναζιστική κυριαρχία κεντρικό σημείο αναχώρησης μεταγωγών προς στρατόπεδα συγκέντρωσης. Η νέα υπαίθρια παρουσίαση επιδιώκει να διατηρήσει ορατό αυτό το κεφάλαιο της ιστορίας σε μια περιοχή της πόλης που έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια.
Η ιστορία του σιδηροδρόμου και οι εκτοπίσεις
Η μόνιμη έκθεση βασίζεται στην περιοδεύουσα παρουσίαση «Verdrängte Jahre. Bahn und Nationalsozialismus in Österreich 1938–1945», που εξετάζει τη σχέση του σιδηροδρόμου με τον εθνικοσοσιαλισμό στην Αυστρία από το 1938 έως το 1945. Παρουσιάζει τόσο τον ρόλο των σιδηροδρομικών μεταφορών εκείνη την περίοδο όσο και το παρελθόν του συγκεκριμένου χώρου. Τη διάταξη στήριξης των ενημερωτικών πινακίδων σχεδίασαν μαθητευόμενοι των Αυστριακών Ομοσπονδιακών Σιδηροδρόμων (ÖBB).
Κατά τα εγκαίνια, η Silvia Angelo, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ÖBB-Infrastruktur AG, τόνισε τη σημασία της ανάδειξης της ιστορίας του Nordbahnhof. Όπως επισήμανε, ο χώρος γύρω από τον ανακαινισμένο υδατόπυργο προσφέρεται για αυτή την υπενθύμιση.
Ο Oskar Deutsch, πρόεδρος της Ισραηλιτικής Θρησκευτικής Κοινότητας Βιέννης, υπογράμμισε επίσης τη σημασία της ιστορικής μνήμης, δηλώνοντας ότι «όποιος δεν γνωρίζει την ιστορία του, δεν έχει μέλλον». Αναφέρθηκε στην αύξηση των αντισημιτικών περιστατικών και σε όσα περιέγραψε ως εντεινόμενη δαιμονοποίηση του Ισραήλ μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς το 2023. «Οι μαζικές δολοφονίες αρχίζουν με τις λέξεις», προειδοποίησε.
Στην τελετή παρευρέθηκε και διεθνής ομάδα επισκεπτών που είχε ταξιδέψει στην Αυστρία έπειτα από πρόσκληση του Jewish Welcome Service.
Από τις παλιές σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις σε νέα συνοικία
Η έκταση του πρώην Nordbahnhof έχει μετατραπεί σε μεγάλο έργο αστικής ανάπτυξης. Στις επιφάνειες που χρησιμοποιούνταν παλαιότερα κυρίως για τη μεταφορά εμπορευμάτων έχουν δημιουργηθεί χιλιάδες κατοικίες, ενώ άλλες βρίσκονται ακόμη υπό κατασκευή.
Ανάμεσα στις αλλαγές διατηρήθηκε ο ιστορικός υδατόπυργος, ο οποίος ανακαινίστηκε εκτενώς και πλέον στεγάζει καφέ. Μπροστά του τοποθετήθηκαν οι πινακίδες της έκθεσης, ώστε η ιστορία του τόπου να παραμένει προσβάσιμη στους κατοίκους και στους επισκέπτες.
Ολοκληρώθηκε επίσης επισήμως ο κεντρικός χώρος πρασίνου της συνοικίας, το πάρκο «Freie Mitte». Με έκταση δέκα εκταρίων και διαμόρφωση που δίνει έμφαση στο φυσικό τοπίο, αποτελεί τον βασικό χώρο αναψυχής της περιοχής. Έτσι, στον ίδιο αστικό χώρο συνυπάρχουν πλέον η καθημερινή ζωή της αναπτυσσόμενης γειτονιάς και η δημόσια υπενθύμιση των εγκλημάτων της ναζιστικής περιόδου.