Βιέννη – Μόλις μία ώρα την ημέρα ενδέχεται να επιτρέπεται να παραμένει στο νηπιαγωγείο ένα κορίτσι με διαταραχή αυτιστικού φάσματος στη Βιέννη, επειδή η δομή δεν διαθέτει το προσωπικό και τις κατάλληλες συνθήκες για να καλύψει τις ανάγκες του.
Η υπόθεση καταγράφεται στην ετήσια έκθεση του 2025 της Συνηγορίας Παιδιών και Νέων της Βιέννης (Kija) και αναδεικνύει τις δυσκολίες πρόσβασης παιδιών με αναπηρία στην προσχολική εκπαίδευση.
Η μικρή Jasmin, όπως αναφέρεται με αλλαγμένο όνομα για την προστασία της ταυτότητάς της, φοιτά σε νηπιαγωγείο της αυστριακής πρωτεύουσας. Η μητέρα της ενημερώθηκε αιφνιδιαστικά ότι στο εξής η παραμονή της κόρης της θα πρέπει να περιοριστεί σε 60 λεπτά ημερησίως. Ως αιτιολογία προβλήθηκε ότι το παιδί δυσκολεύεται να μείνει περισσότερο μέσα στην ομάδα και ότι η παρατεταμένη παρουσία του το επιβαρύνει.
Μια απόφαση που απειλεί και την εργασία της μητέρας
Η μητέρα μεγαλώνει μόνη της το παιδί, χωρίς οικογενειακό δίκτυο υποστήριξης. Αν ο περιορισμός εφαρμοστεί, όπως της ανακοινώθηκε, θα χρειαστεί να αναλάβει η ίδια τη φροντίδα της κόρης της για το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας. Σύμφωνα με την Kija, αυτό θα μπορούσε να την αναγκάσει να εγκαταλείψει την εργασία της, στερώντας από την οικογένεια το εισόδημά της και αυξάνοντας τον κίνδυνο φτώχειας.
Αντιμέτωπη με αυτή την προοπτική, η γυναίκα απευθύνθηκε στη Συνηγορία Παιδιών και Νέων. Ο φορέας εκτιμά ότι η δυσκολία δεν οφείλεται στις ανάγκες της Jasmin, αλλά στην αδυναμία του νηπιαγωγείου να εξασφαλίσει την απαραίτητη στελέχωση και την κατάλληλη υποστήριξη για συμπεριληπτική εκπαίδευση.
Η Kija καταγγέλλει διάκριση λόγω αναπηρίας
Στην αξιολόγησή της, η Kija χαρακτηρίζει την αντιμετώπιση του παιδιού διάκριση λόγω αναπηρίας. Η έλλειψη κατάλληλης φροντίδας, επισημαίνει, στερεί στην πράξη από τη Jasmin την ισότιμη συμμετοχή στην εκπαίδευση και την προσχολική φροντίδα. Ιδιαίτερη κριτική ασκεί στο ότι ο περιορισμός αποδίδεται στη συμπεριφορά του κοριτσιού, ενώ, κατά την εκτίμησή της, οι πραγματικές αιτίες βρίσκονται στην ανεπάρκεια ή στη λανθασμένη κατανομή των διαθέσιμων πόρων.
Η υπόθεση δεν παρουσιάζεται ως μεμονωμένο περιστατικό. Στην ετήσια έκθεση του 2025, η Συνηγορία επικρίνει συνολικά τις ελλείψεις προσωπικού και πόρων στα νηπιαγωγεία της Βιέννης, με ιδιαίτερη έμφαση στα παιδιά με αναπηρίες που δεν μπορούν να έχουν ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση όταν λείπουν οι κατάλληλες υπηρεσίες.
Οι ελλείψεις επηρεάζουν περισσότερα παιδιά
Η Kija επισημαίνει ότι η ανεπαρκής στελέχωση περιορίζει και την εξατομικευμένη παιδαγωγική υποστήριξη. Οι συχνές αλλαγές προσωπικού δυσχεραίνουν τη συνέχεια της εκπαιδευτικής δουλειάς, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις γίνεται δύσκολη ακόμη και η καθοδήγηση σε βασικές δεξιότητες, όπως το κράτημα ενός μολυβιού ή το δέσιμο των κορδονιών.
Ο φορέας ζητεί ενίσχυση των εκπαιδευτικών και υποστηρικτικών υπηρεσιών, καθώς και περισσότερες διεπιστημονικές ομάδες στα νηπιαγωγεία. Η θέση του είναι ότι οι δομές πρέπει να προσαρμόζονται στις διαφορετικές ανάγκες των παιδιών και όχι να απαιτούν από τα παιδιά να προσαρμόζονται σε άκαμπτους περιορισμούς που τελικά εμποδίζουν την πρόσβασή τους στην καλύτερη δυνατή εκπαίδευση.
Πηγές πληροφοριών: Συνηγορία Παιδιών και Νέων της Βιέννης (Kija), ετήσια έκθεση 2025.
