Βέλγιο – Την παραίτηση της κυβέρνησής του υπέβαλε τη Δευτέρα στον βασιλιά Φίλιππο ο πρωθυπουργός Bart De Wever, μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό του 2027.
Ο μονάρχης δεν έκανε δεκτή αμέσως την παραίτηση, αλλά ανέβαλε την απόφασή του και κάλεσε τα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού να αναλάβουν τις πολιτικές τους ευθύνες.
Τα σημαντικότερα σε μία ματιά
- Ο βασιλιάς θα συζητήσει με τα κόμματα της κυβέρνησης και αναμένεται να αποφασίσει για την παραίτηση την Παρασκευή.
- Η προθεσμία για τον προϋπολογισμό λήγει την Τρίτη, ενώ η κυβέρνηση αναζητά περικοπές ή πρόσθετα έσοδα ύψους 10 δισ. ευρώ.
- Η αντιπαράθεση επικεντρώνεται στις νέες φορολογικές επιβαρύνσεις και στη μείωση των κρατικών δαπανών.
Σε ανακοίνωση του Βασιλικού Παλατιού, ο Φίλιππος εξέφρασε τη λύπη του επειδή δεν επιτεύχθηκε συμφωνία για έναν αξιόπιστο προϋπολογισμό, προσαρμοσμένο στις σημερινές προκλήσεις. Επισήμανε ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα και οι σημαντικές οικονομικές δυσκολίες δεν επιτρέπουν στο Βέλγιο να βρεθεί αντιμέτωπο με παρατεταμένη πολιτική κρίση.
Το αδιέξοδο ανάμεσα στα κόμματα του συνασπισμού
Η επίσκεψη του De Wever στο Παλάτι ακολούθησε ένα Σαββατοκύριακο άκαρπων διμερών συναντήσεων με υπουργούς της κυβέρνησης. Ο πρωθυπουργός έφτασε λίγο μετά τις 09:30, συνομίλησε με τον βασιλιά για περισσότερο από μία ώρα και αποχώρησε λίγο μετά τις 11:00.
Στο επίκεντρο της διαφωνίας βρίσκονται οι φόροι. Σύμφωνα με τις αναφορές για τις συνομιλίες, οι Φλαμανδοί σοσιαλδημοκράτες του Vooruit, οι Φλαμανδοί χριστιανοδημοκράτες του CD&V και οι γαλλόφωνοι κεντρώοι του Les Engagés ζήτησαν μεγαλύτερη συνεισφορά από όσους έχουν ισχυρότερη οικονομική δυνατότητα. Αντίθετα, οι γαλλόφωνοι φιλελεύθεροι του MR και οι Φλαμανδοί εθνικιστές του N-VA αντιτίθενται έντονα σε αυτή την κατεύθυνση.
Ο υπουργός Οικονομίας David Clarinval (MR) άσκησε κριτική στον De Wever με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, υποστηρίζοντας ότι δεν αντιμετωπίζει την υπερβολικά υψηλή φορολογική επιβάρυνση. Ζήτησε διαρθρωτικές αλλαγές στις δημόσιες δαπάνες, ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και δημιουργία θέσεων εργασίας. Κατά τον ίδιο, η τελική πρόταση που συζητήθηκε την Κυριακή το βράδυ περιλάμβανε νέους φόρους άνω των 3 δισ. ευρώ.
Η πίεση από το έλλειμμα και το δημόσιο χρέος
Η κυβέρνηση επιδιώκει να εξασφαλίσει 10 δισ. ευρώ από περικοπές δαπανών ή νέα έσοδα στον προϋπολογισμό του 2027, ώστε να περιορίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα έως το 2029. Η ανησυχία είναι ότι η συσσώρευση τόκων μπορεί να επιβαρύνει περαιτέρω το χρέος, οδηγώντας το κράτος να δανείζεται ακόμη και για να πληρώνει τους τόκους προηγούμενων δανείων.
Το έλλειμμα του Βελγίου αναφέρεται στο 5,2% του ΑΕΠ, το υψηλότερο στην ευρωζώνη, ενώ το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 110% του ΑΕΠ μέσα στη χρονιά. Μεγαλύτερο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ καταγράφεται στη Γαλλία με 116%, στην Ιταλία με 137% και στην Ελλάδα με 146%.
Οι επιλογές μέχρι την απόφαση της Παρασκευής
Ο De Wever αναμένεται να επιστρέψει στον βασιλιά την Παρασκευή, οπότε θα ληφθεί η τελική απόφαση για την παραίτηση. Στο μεταξύ, ο Φίλιππος θα έχει επαφές με τα κόμματα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, αφήνοντας περιθώριο να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις.
Εφόσον η παραίτηση γίνει δεκτή, ενδέχεται να προκηρυχθούν νέες εκλογές. Παραμένει, πάντως, ανοιχτό και το ενδεχόμενο σχηματισμού άλλης κυβέρνησης με βάση τους συσχετισμούς των προηγούμενων εκλογών. Στο παρελθόν, βελγικές κυβερνήσεις έχουν συνεχίσει τις συνομιλίες ακόμη και μετά την υποβολή παραίτησης.
Η προθεσμία της Τρίτης εξακολουθεί επομένως να έχει σημασία: μια συμφωνία θα μπορούσε να αποτρέψει την προσφυγή σε προσωρινό προϋπολογισμό. Ο De Wever έχει απορρίψει τη λύση των «προσωρινών δωδεκατημορίων», με την οποία οι μηνιαίες δαπάνες δεν θα μπορούσαν να υπερβούν το ένα δωδέκατο του τελευταίου εγκεκριμένου προϋπολογισμού, εκείνου του 2026.
Πηγές πληροφοριών: Βασιλικό Παλάτι του Βελγίου, υπουργός Οικονομίας David Clarinval.
