Βρυξέλλες – Σε μια ενδελεχή αποτύπωση της αστικής και κοινωνικής διάρθρωσης της βελγικής πρωτεύουσας, νέα ακαδημαϊκή μελέτη αναδεικνύει τη δραματική ανισοκατανομή των μουσουλμανικών χώρων λατρείας.
Παρά το γεγονός ότι οι Βρυξέλλες φιλοξενούν σχεδόν το ένα τέταρτο των τζαμιών ολόκληρης της χώρας, χιλιάδες πολίτες αδυνατούν να βρουν υποδομές προσευχής κοντά στον τόπο μόνιμης κατοικίας τους. Το φαινόμενο αυτό δημιουργεί συνθήκες έντονου συνωστισμού σε συγκεκριμένους δήμους, αφήνοντας ταυτόχρονα τεράστιες αστικές και περιαστικές ζώνες εντελώς ακάλυπτες. Η εκτενής χαρτογράφηση υπογραμμίζει τις πιεστικές πρακτικές ανάγκες που προκύπτουν για ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού, θέτοντας νέα ερωτήματα για τον πολεοδομικό σχεδιασμό της μητρόπολης.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- 80 τζαμιά λειτουργούν συνολικά στην ευρύτερη περιφέρεια της βελγικής πρωτεύουσας.
- Υπερσυγκέντρωση των υποδομών καταγράφεται κυρίως σε Molenbeek και Schaarbeek.
- Ένα τέμενος αντιστοιχεί κατά μέσο όρο σε 1.660 πιστούς στις Βρυξέλλες.
- Δήμοι όπως το Oudergem και το Etterbeek δεν διαθέτουν κανέναν χώρο λατρείας.
Πώς η υπερσυγκέντρωση δομών προκαλεί ασφυξία στις κεντρικές περιοχές
Το ερευνητικό εγχείρημα, το οποίο εκπονήθηκε από κοινού από το Πανεπιστήμιο της Λιέγης, το ULB και το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, καταγράφει με απόλυτη ακρίβεια τη γεωγραφική θέση των θρησκευτικών κέντρων. Σύμφωνα με τα συλλεχθέντα δεδομένα, στο Gewest των Βρυξελλών βρίσκονται σε λειτουργία 80 τεμένη, ένας αριθμός που καλύπτει θεωρητικά μεγάλο μέρος των αναγκών, όμως η χωρική τους τοποθέτηση είναι εξαιρετικά ασύμμετρη. Η συντριπτική πλειονότητα των κτιρίων εντοπίζεται σε μόλις τέσσερις δήμους, με το Molenbeek να φιλοξενεί 21 από αυτά, το Schaarbeek 18, το Brussel-Stad 13 και το Anderlecht 10. Αυτή η πληθυσμιακή και δομική ανισορροπία επιβαρύνει υπέρμετρα τις τοπικές εγκαταστάσεις κατά τις ημέρες υψηλής θρησκευτικής προσέλευσης.
Οι μελετητές προσέγγισαν το ευαίσθητο ζήτημα υιοθετώντας μετριοπαθείς εκτιμήσεις ως προς τα συνολικά δημογραφικά στοιχεία, δεδομένου ότι το βελγικό κράτος δεν τηρεί επίσημες καταγραφές θρησκευτικών πεποιθήσεων. Υπολογίζοντας τον μουσουλμανικό πληθυσμό σε περίπου 132.000 άτομα επί συνόλου 1,2 εκατομμυρίων κατοίκων, προκύπτει η αναλογία πως κάθε διαθέσιμο τέμενος εξυπηρετεί κατά μέσο όρο 1.660 πιστούς. Ο συγκεκριμένος δείκτης είναι αισθητά υψηλότερος σε σύγκριση με τις αντίστοιχες θρησκευτικές υποδομές που λειτουργούν στις περιφέρειες της Φλάνδρας και της Βαλλονίας, καταδεικνύοντας τη δομική πίεση που δέχεται το αστικό κέντρο.
Ποιες περιοχές παραμένουν αχαρτογράφητες για τις ανάγκες λατρείας
Το πλέον κρίσιμο στοιχείο που εντόπισε η ακαδημαϊκή ομάδα αφορά τους δήμους που στερούνται παντελώς τέτοιων υποδομών, παρότι κατοικούνται από πληθυσμούς που τις έχουν ανάγκη. Περιοχές με σημαντική οικιστική ανάπτυξη, όπως το Oudergem, το Etterbeek και το Sint-Lambrechts-Woluwe, δεν διαθέτουν ούτε έναν αναγνωρισμένο χώρο μουσουλμανικής προσευχής εντός των διοικητικών τους ορίων. Η ανάλυση των κοινωνιολογικών δεδομένων επιβεβαιώνει ότι υφίσταται ενεργή, αλλά ακάλυπτη ζήτηση στους συγκεκριμένους τομείς. Η συνθήκη αυτή υποχρεώνει χιλιάδες κατοίκους να μετακινούνται διαρκώς προς τους κεντρικούς δήμους, επιτείνοντας την κυκλοφοριακή συμφόρηση.
Πέρα από τα ανατολικά και δυτικά προάστια, η πλήρης απουσία θρησκευτικών χώρων επεκτείνεται και στα περιαστικά όρια. Ακόμη και στους δήμους που βρίσκονται στη φλαμανδική ζώνη γύρω από την πρωτεύουσα, όπως το Wemmel και το Grimbergen, εντοπίζονται αντίστοιχες ανισότητες. Η μελέτη καταλήγει στο ξεκάθαρο συμπέρασμα ότι η αποκέντρωση των υποδομών συνιστά μια ορατή πλέον αναγκαιότητα, προκειμένου να εξυπηρετηθούν ομαλά οι πολίτες που διαμένουν στις λιγότερο πυκνοκατοικημένες αλλά διαρκώς αναπτυσσόμενες περιοχές.
