Γερμανία – Σε ριζική αναδιάρθρωση του συστήματος συντάξεων προσανατολίζεται η γερμανική κυβέρνηση, εξετάζοντας την αντικατάσταση της κλασικής σύνταξης χηρείας με ένα υποχρεωτικό μοντέλο «διαχωρισμού συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων» (Rentensplitting). Η πρόταση, που βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων της αρμόδιας Επιτροπής Συντάξεων, στοχεύει στον εκσυγχρονισμό της ισότητας των φύλων, ωστόσο αναλυτές προειδοποιούν για σημαντικές οικονομικές απώλειες που μπορεί να ξεπεράσουν τα 720 ευρώ τον μήνα για τους επιζώντες συζύγους.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η αντικατάσταση της σύνταξης χηρείας με Rentensplitting ενδέχεται να οδηγήσει σε μηνιαίες απώλειες έως 720 ευρώ για τους δικαιούχους.
- Το νέο μοντέλο ευνοεί ζευγάρια με παρόμοια εργασιακή πορεία, αλλά πλήττει νοικοκυριά με μεγάλες διαφορές στα εισοδήματα.
- Η Επιτροπή Συντάξεων αναμένεται να καταθέσει τις τελικές της προτάσεις στα μέσα του 2026.
Πώς λειτουργεί ο διαχωρισμός δικαιωμάτων
Στο προτεινόμενο σύστημα του Rentensplitting, οι συνταξιοδοτικοί πόντοι που συγκεντρώνουν οι δύο σύζυγοι κατά τη διάρκεια του γάμου μοιράζονται εξίσου μεταξύ τους. Για παράδειγμα, αν ο ένας σύζυγος συγκέντρωσε 40 πόντους και ο άλλος 10, το σύστημα προβλέπει την ανακατανομή τους ώστε να διαθέτουν από 25 πόντους ο καθένας. Αν και το μέτρο παρουσιάζεται ως μέσο ανεξαρτησίας του κάθε συνταξιούχου, συνεπάγεται την πλήρη κατάργηση της κλασικής σύνταξης χηρείας. Σήμερα, ένας επιζών σύζυγος δικαιούται το 55% της σύνταξης του εκλιπόντος, προστιθέμενο στο δικό του εισόδημα, γεγονός που αποτελεί συχνά το βασικό δίχτυ ασφαλείας κατά της φτώχειας στην τρίτη ηλικία.
Οι χαμένοι της μεταρρύθμισης
Η προτεινόμενη αλλαγή επηρεάζει δυσανάλογα τις γυναίκες που έχουν εργαστεί με μερική απασχόληση ή έχουν διακόψει την καριέρα τους για την ανατροφή παιδιών και τη φροντίδα ηλικιωμένων. Ενώ το Rentensplitting ευνοεί ζευγάρια με ισόποσες αποδοχές, σε περιπτώσεις όπου υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ των κύριων συντάξεων, το οικονομικό πλήγμα για τον επιζώντα είναι τεράστιο. Υπολογίζεται ότι σε ένα σενάριο όπου ο θανών σύζυγος λάμβανε σύνταξη 2.400 ευρώ και η σύζυγος 800 ευρώ, η απώλεια εισοδήματος μετά την εφαρμογή του διαχωρισμού μπορεί να αγγίξει τα 720 ευρώ τον μήνα. Σε βάθος εικοσαετίας, η συνολική απώλεια εισοδήματος για τον επιζώντα σύζυγο εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσει τις 170.000 ευρώ.
Προβληματισμός για το μέλλον και τις διαβεβαιώσεις
Η πολιτική ηγεσία υποστηρίζει ότι θα υπάρξει ειδικό καθεστώς προστασίας (Bestandsschutz) για τους ήδη συνταξιούχους και τους εν ενεργεία γάμους, ωστόσο οι λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς. Ο ειδικός επί συνταξιοδοτικών θεμάτων Franz Ruland έχει προτείνει τη διατήρηση της σύνταξης χηρείας για όσους έχουν περιόδους ανατροφής τέκνων, ως συμβιβαστική λύση. Προς το παρόν, οι πολίτες καλούνται να αξιολογήσουν προσεκτικά τις επιλογές τους. Σημειώνεται ότι το προαιρετικό Rentensplitting μπορεί να ανακληθεί μόνο εντός 36 μηνών από την ενεργοποίησή του, καθιστώντας την απόφαση μη αναστρέψιμη μετά το πέρας της συγκεκριμένης προθεσμίας.
