Γερμανία – Στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος βρίσκονται πλέον οι δημόσιοι υπάλληλοι, καθώς το ετήσιο κόστος για μισθούς και συντάξεις αγγίζει δυσθεώρητα ύψη. Την ώρα που η αρμόδια επιτροπή προτείνει αυστηρότερα κριτήρια και κατάργηση της πρόωρης συνταξιοδότησης για τους ιδιωτικούς υπαλλήλους, τα στοιχεία για το κρατικό μισθολόγιο προκαλούν έντονο προβληματισμό για τις δημοσιονομικές αντοχές της χώρας.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- 244 δισεκατομμύρια ευρώ κοστίζουν ετησίως στο κράτος οι εν ενεργεία και συνταξιούχοι υπάλληλοι (Beamte).
- 177 δισεκατομμύρια ευρώ ανέρχεται η ετήσια μισθολογική δαπάνη για σχεδόν 2 εκατομμύρια εργαζομένους στο δημόσιο.
- 421 δισεκατομμύρια ευρώ κατέβαλε η κρατική ασφάλιση το 2025 για 19 εκατομμύρια συνταξιούχους.
Το δυσθεώρητο κόστος του κρατικού μηχανισμού
Ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων (Beamte) που απασχολούνται στη δημόσια διοίκηση, τις οικονομικές υπηρεσίες, την αστυνομία και την εκπαίδευση ανέρχεται σε σχεδόν δύο εκατομμύρια. Σύμφωνα με αποκλειστικούς υπολογισμούς της εφημερίδας Die Welt, οι συνολικές μισθολογικές δαπάνες για την ομοσπονδία, τα κρατίδια και τους δήμους φτάνουν τα 177 δισεκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση. Το ποσό αυτό ακολουθεί ανοδική πορεία, γεγονός που επιβεβαιώθηκε τον περασμένο Μάρτιο, όταν η ομοσπονδιακή κυβέρνηση αναγκάστηκε να προχωρήσει σε αυξήσεις αποδοχών, συμμορφούμενη με σχετική απόφαση του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου (Bundesverfassungsgericht).
Η συγκεκριμένη δικαστική απόφαση δημιουργεί αλυσιδωτές αντιδράσεις και σε τοπικό επίπεδο, καθώς τα ομοσπονδιακά κρατίδια καλούνται πλέον να προσαρμόσουν αντίστοιχα τα δικά τους μισθολόγια. Ενδεικτική είναι η περίπτωση του κρατιδίου Schleswig-Holstein, το οποίο υπολογίζει πρόσθετες επιβαρύνσεις ύψους 460 εκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο μεταξύ 2025 και 2026.
Η ψαλίδα μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού τομέα στις συντάξεις
Πέρα από τους εν ενεργεία υπαλλήλους, σημαντικό βάρος για τον κρατικό προϋπολογισμό αποτελούν και οι περίπου 1,4 εκατομμύρια συνταξιούχοι δημόσιοι λειτουργοί. Όπως αποκαλύπτει η έρευνα της Die Welt, οι συντάξεις τους (Pensionen) ανέρχονται σε 67 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Αθροίζοντας τις δύο κατηγορίες, η χώρα δαπανά 244 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο αποκλειστικά για τους κρατικούς λειτουργούς της. Η σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό είναι αποκαλυπτική, καθώς για τους 19 εκατομμύρια συνταξιούχους, η ασφάλιση κατέβαλε συνολικά 421 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025.
Πιέσεις για αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης στους Beamte
Η συζήτηση για την περικοπή δαπανών εντείνεται μετά την κατάθεση του πορίσματος από την Επιτροπή Συντάξεων (Rentenkommission) στον καγκελάριο Friedrich Merz και την υπουργό εργασίας Bärbel Bas. Η επιτροπή, η οποία προτείνει μεταξύ άλλων την κατάργηση της πρόωρης συνταξιοδότησης στα 63 έτη και τη σταδιακή αύξηση του γενικού ορίου ηλικίας για τους μισθωτούς, συστήνει πλέον να μεταφερθούν αντίστοιχες μεταρρυθμίσεις, με ισοδύναμο αποτέλεσμα, και στο συνταξιοδοτικό σύστημα των δημοσίων υπαλλήλων.
Σήμερα, το κανονικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης για την πλειοψηφία των δημοσίων υπαλλήλων παραμένει στα 67 έτη. Ωστόσο, το σύστημα προσφέρει εξαιρέσεις, επιτρέποντας την πρόωρη αποχώρηση στα 63 έτη με μειωμένες αποδοχές ή στα 64 έτη υπό προϋποθέσεις. Η κατάργηση αυτών των ευνοϊκών ρυθμίσεων απαιτεί ωστόσο περίπλοκες νομοθετικές παρεμβάσεις σε επίπεδο ομοσπονδίας και κρατιδίων, αφήνοντας ανοιχτό το πότε ακριβώς θα εφαρμοστούν οι προτεινόμενες αλλαγές.
