Ολλανδία – Περίπου 950.000 νοικοκυριά στην Ολλανδία αναμένεται να πληρώνουν υψηλότερες δόσεις στεγαστικών δανείων έως το τέλος του 2028, με μέση μηνιαία αύξηση 150 ευρώ.
Η επιβάρυνση, ωστόσο, δεν θα είναι ίδια για όλους: σε σημαντικό μέρος των δανειοληπτών το επιπλέον ποσό θα ξεπεράσει τα 300 ευρώ τον μήνα.
Η εκτίμηση προέρχεται από την Κεντρική Τράπεζα της Ολλανδίας (De Nederlandsche Bank, DNB), η οποία ανέλυσε στοιχεία στεγαστικών δανείων από τράπεζες. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, το ένα τέταρτο των νοικοκυριών που θα επηρεαστούν αναμένεται να δει αύξηση μικρότερη των 50 ευρώ, ενώ για άλλο ένα τέταρτο η μηνιαία επιβάρυνση θα υπερβεί τα 300 ευρώ.
Η DNB εκτιμά ότι τα περισσότερα νοικοκυριά μπορούν να απορροφήσουν το πρόσθετο κόστος, προειδοποιεί όμως ότι ένας αυξανόμενος αριθμός ενδέχεται να αντιμετωπίσει οικονομική πίεση.
Ποιοι δανειολήπτες επηρεάζονται έως το 2028
Η αύξηση συνδέεται κυρίως με τη λήξη της περιόδου κατά την οποία το επιτόκιο ενός στεγαστικού παραμένει σταθερό. Στην Ολλανδία πολλοί ιδιοκτήτες κατοικιών επιλέγουν σταθερό επιτόκιο για συγκεκριμένα χρόνια, τη λεγόμενη rentevaste periode. Όταν η συμφωνημένη περίοδος ολοκληρωθεί, το επιτόκιο επανακαθορίζεται και μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη δόση.
Στην ομάδα που εξετάζει η DNB περιλαμβάνονται δάνεια τραπεζών με κυμαινόμενο επιτόκιο, καθώς και εκείνα των οποίων η περίοδος σταθερού επιτοκίου λήγει πριν από το τέλος του 2028. Οι δανειολήπτες μπορούν να εντοπίσουν την ημερομηνία λήξης στα έγγραφα του στεγαστικού τους ή να τη ζητήσουν από τον πάροχό τους.
Επόμενο κύμα αναπροσαρμογών έως και μετά το 2033
Οι συνέπειες των μεταβολών στα επιτόκια δεν περιορίζονται στην προσεχή διετία. Την περίοδο 2019–2022, όταν τα στεγαστικά επιτόκια βρίσκονταν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, αρκετά νοικοκυριά επέλεξαν σταθερό επιτόκιο για περισσότερα από δέκα χρόνια.
Στα στοιχεία της DNB, το 27% του συνολικού στεγαστικού χρέους αντιστοιχεί σε δάνεια των οποίων τα επιτόκια πρόκειται να επανακαθοριστούν μεταξύ 2029 και 2033, ενώ το 48% αφορά αναπροσαρμογές μετά το 2033. Αν τα επιτόκια τότε παραμένουν υψηλότερα από εκείνα της αρχικής συμφωνίας, αντίστοιχες αυξήσεις ενδέχεται να εμφανιστούν και σε αυτούς τους δανειολήπτες.
Η ανάλυση καλύπτει αποκλειστικά δάνεια που έχουν χορηγήσει τράπεζες και όχι στεγαστικά από ασφαλιστικές εταιρείες ή συνταξιοδοτικούς φορείς. Επιπλέον, οι υπολογισμοί αφορούν την αύξηση της δόσης πριν από την ενδεχόμενη φορολογική ελάφρυνση για τόκους στεγαστικού δανείου, η οποία μπορεί να περιορίσει το καθαρό μηνιαίο κόστος μέσω της φορολογίας εισοδήματος της κατηγορίας Box 1.
Πηγές πληροφοριών: De Nederlandsche Bank (DNB).
