Ευρωπαϊκή Ένωση – Η Ρουάντα αναδεικνύεται σε επικρατέστερη επιλογή για τη δημιουργία κοινού κέντρου επιστροφών πέντε χωρών της ΕΕ, ανάμεσά τους η Ελλάδα και η Γερμανία. Εκεί θα μπορούσαν να μεταφέρονται άνθρωποι που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής, αλλά δεν είναι δυνατή η απέλασή τους στις χώρες καταγωγής τους. Συμφωνία ενδέχεται να υπογραφεί τον Νοέμβριο, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί επισήμως η επιλογή της Ρουάντας.
Στις διαπραγματεύσεις συμμετέχουν η Γερμανία, η Δανία, η Αυστρία, η Ελλάδα και η Ολλανδία. Πληροφορίες του Γαλλικού Πρακτορείου (AFP) από κύκλους των συνομιλιών αναφέρουν ότι εκπρόσωποι των πέντε κρατών επισκέφθηκαν τον Σεπτέμβριο το Κιγκάλι, ενώ αντιπροσωπεία της Ρουάντας ταξίδεψε πρόσφατα στην Ευρώπη.
Διπλωμάτης που έχει γνώση της διαδικασίας ανέφερε ότι οι συνομιλίες προχωρούν πολύ καλά, αλλά απέφυγε να επιβεβαιώσει τόσο τη χώρα εγκατάστασης όσο και το χρονοδιάγραμμα. Η κυβέρνηση της Ρουάντας δεν προχώρησε αρχικά σε τοποθέτηση. Ως πιθανή ευκαιρία για υπογραφή συμφωνίας αναφέρεται διάσκεψη για τη μετανάστευση που προγραμματίζεται στα μέσα Νοεμβρίου στη Βιέννη.
Πιλοτικό σχέδιο για περίπου 100 ανθρώπους
Το πρώτο στάδιο προβλέπει, κατά τις ίδιες πληροφορίες, τη μεταφορά περίπου 100 ανθρώπων, με δυνατότητα κάθε συμμετέχουσας χώρας να στείλει γύρω στα 20 άτομα. Πρόκειται για ανθρώπους που έχουν ήδη υποχρέωση να εγκαταλείψουν τη χώρα όπου βρίσκονται, όχι για αιτούντες άσυλο των οποίων οι υποθέσεις θα εξεταστούν σε τρίτο κράτος.
Αυτή είναι και η βασική διαφορά από το βρετανικό σχέδιο για τη Ρουάντα, το οποίο εγκαταλείφθηκε: στο νέο μοντέλο οι διαδικασίες ασύλου δεν θα διεξάγονται μετά τη μεταφορά στο εξωτερικό.
Η γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση, σε απάντηση της 7ης Οκτωβρίου, αναφέρθηκε σε εμπόδια που δυσχεραίνουν τις απελάσεις, όπως η έλλειψη συνεργασίας για την έκδοση διαβατηρίων ή την εξακρίβωση ταυτότητας. Επισήμανε ότι επιδιώκονται συγκεκριμένα βήματα μέχρι το τέλος του έτους, χωρίς να κατονομάσει τα κράτη με τα οποία γίνονται συζητήσεις.
Οι ευρωπαϊκοί όροι και οι προειδοποιήσεις για τα δικαιώματα
Στις αρχές Οκτωβρίου, το Συμβούλιο της ΕΕ έδωσε την τελική του έγκριση σε κανόνες που επιτρέπουν τη δημιουργία τέτοιων κέντρων σε τρίτες χώρες. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ύπαρξη συμφωνίας με κράτος που τηρεί τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Από τη διαδικασία εξαιρούνται οι ασυνόδευτοι ανήλικοι.
Ο Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, Michael O’Flaherty, προειδοποίησε για σοβαρούς κινδύνους και ζήτησε ανεξάρτητους ελέγχους, δεσμευτικές εγγυήσεις προστασίας και δυνατότητα δικαστικής επανεξέτασης. Επικριτές του σχεδίου εκφράζουν φόβους ότι άνθρωποι μπορεί να παραμείνουν σε τρίτες χώρες χωρίς σαφή προοπτική για το μέλλον τους.
