Βάδη-Βυρτεμβέργη – Το νέο κρατιδιακό κοινοβούλιο που προέκυψε από τις πρόσφατες εκλογές καταγράφει ένα ιστορικό ρεκόρ, καθώς θα είναι το μεγαλύτερο που έχει υπάρξει ποτέ στα χρονικά του κρατιδίου. Συνολικά 157 γυναίκες και άνδρες εξασφάλισαν το εισιτήριο για τα βουλευτικά έδρανα της Στουτγάρδης, αριθμός που μεταφράζεται σε τρεις επιπλέον εκπροσώπους σε σύγκριση με την προηγούμενη νομοθετική περίοδο. Η θεαματική αυτή αύξηση δεν προέκυψε τυχαία, αλλά αποτελεί άμεση συνέπεια της εφαρμογής της νέας εκλογικής νομοθεσίας.
Βασικός πυλώνας της μεταρρύθμισης ήταν η εισαγωγή, για πρώτη φορά σε τοπικό επίπεδο, του συστήματος της δεύτερης ψήφου (Zweitstimme), εναρμονίζοντας τη διαδικασία με τα ομοσπονδιακά πρότυπα. Ενώ ο βασικός σχεδιασμός προέβλεπε μια κανονική σύνθεση 120 βουλευτών, η πολυπλοκότητα του νέου συστήματος οδήγησε σε σημαντική υπέρβαση αυτού του ορίου.
Ο μηχανισμός των λεγόμενων υπεράριθμων και εξισωτικών εδρών (Überhang- und Ausgleichsmandate) ενεργοποιήθηκε μαζικά, προκειμένου να αποτυπωθεί με απόλυτη αναλογικότητα η βούληση του εκλογικού σώματος.
Πώς ο νέος εκλογικός νόμος άλλαξε τα δεδομένα
Η δημιουργία των υπεράριθμων εδρών προκύπτει όταν μια πολιτική παράταξη καταφέρνει να κερδίσει περισσότερες απευθείας εντολές (Erststimmen) στις εκλογικές περιφέρειες από όσες πραγματικά της αναλογούν βάσει του ποσοστού που συγκέντρωσε με τη δεύτερη ψήφο. Στην προκειμένη περίπτωση, το CDU κυριάρχησε σε τοπικό επίπεδο, κερδίζοντας τις 56 από τις συνολικά 70 διαθέσιμες εκλογικές περιφέρειες. Ωστόσο, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της κρατιδιακής στατιστικής υπηρεσίας και με βάση το όριο των 120 εδρών, η εκλογική του δύναμη δικαιολογούσε μόλις 42 έδρες.
Αυτή η αναντιστοιχία είχε ως αποτέλεσμα να κατοχυρωθούν υπέρ του CDU 14 υπεράριθμες έδρες. Για να μην αλλοιωθεί ο συσχετισμός δυνάμεων μέσα στο κοινοβούλιο, το σύστημα προβλέπει την προσθήκη εξισωτικών εδρών για τα υπόλοιπα κόμματα. Έτσι, οι Πράσινοι (Grüne) λαμβάνουν 13 επιπλέον έδρες, η AfD ενισχύεται με οκτώ, ενώ το SPD κερδίζει δύο επιπλέον έδρες.
Η μετάβαση στο σύστημα των δύο ψήφων αποτελεί μια σημαντική τομή για τη Βάδη-Βυρτεμβέργη, καθώς μέχρι και την αναμέτρηση του 2021 οι ψηφοφόροι διέθεταν μόνο μία επιλογή στην κάλπη. Ακόμη και τότε, βέβαια, είχαν προκύψει 13 υπεράριθμες έδρες, οι οποίες είχαν καταλήξει αποκλειστικά στους Πράσινους, πυροδοτώντας μια ευρύτερη συζήτηση για την ανάγκη εκσυγχρονισμού της διαδικασίας.
Οι αντιδράσεις για το κόστος και η αποτυχία του FDP
Η αλλαγή του εκλογικού νόμου δεν ήταν μια ομαλή διαδικασία, καθώς συνοδεύτηκε από έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις και σφοδρή κριτική. Αρκετοί αναλυτές και κόμματα της αντιπολίτευσης εξέφραζαν φόβους για τη δημιουργία ενός «XXL» κοινοβουλίου, προειδοποιώντας ότι ο αριθμός των βουλευτών θα μπορούσε να αγγίξει ακόμη και τους 200. Μια τέτοια διόγκωση θα σήμαινε αυτόματα την επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού με επιπλέον εκατομμύρια ευρώ για μισθούς, γραμματειακή υποστήριξη και λειτουργικά έξοδα, προκαλώντας τη δυσφορία των φορολογουμένων.
Το FDP, το οποίο πλέον δεν εκπροσωπείται στη νέα βουλή, είχε ηγηθεί των αντιδράσεων κατά τη διάρκεια της προηγούμενης νομοθετικής περιόδου. Το κόμμα είχε μάλιστα προχωρήσει στη διοργάνωση ενός δημοψηφίσματος με στόχο την ακύρωση της μεταρρύθμισης, προσπάθεια η οποία τελικά στέφθηκε με αποτυχία.
Παρά τις ενστάσεις, οι υποστηρικτές του νέου συστήματος υπεραμύνονται των αλλαγών, τονίζοντας ότι ένας από τους κεντρικούς στόχους της αναθεώρησης ήταν η ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στα έδρανα, ένα ζήτημα που απασχολούσε έντονα την πολιτική σκηνή της Στουτγάρδης τα τελευταία χρόνια.
