Αυστρία – Έπειτα από μαραθώνιες διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν μέχρι το βράδυ της Δευτέρας, ο κυβερνητικός συνασπισμός οριστικοποίησε τον πολυαναμενόμενο δημοσιονομικό σχεδιασμό για τη διετία 2027 και 2028, παρουσιάζοντας ένα σύνθετο πακέτο παρεμβάσεων που υπερβαίνει τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η συμφωνία των πολιτικών αρχηγών επιχειρεί να εξισορροπήσει την επιτακτική ανάγκη για δραστική μείωση του κρατικού ελλείμματος με την ταυτόχρονη διοχέτευση σημαντικών πόρων στην πραγματική οικονομία, εν μέσω ενός εξαιρετικά ασταθούς διεθνούς περιβάλλοντος. Οι επικείμενες νομικές παρεμβάσεις αναμένεται να αναδιαμορφώσουν πλήρως τον χάρτη των κοινωνικών παροχών και της φορολογίας. Το βάρος μετατοπίζεται πλέον στην αυστηρή υλοποίηση των στόχων.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το σχέδιο προϋπολογισμού προβλέπει οικονομικές παρεμβάσεις ύψους 5 δισεκατομμυρίων ευρώ με ορίζοντα εφαρμογής το 2028.
- Επιβάλλονται αυστηρότερα κριτήρια στην πρόσβαση σε κοινωνικά επιδόματα και αυξάνεται η φορολογία των τραπεζών.
- Το κυβερνητικό σχήμα σχεδιάζει επενδύσεις 2,6 δισεκατομμυρίων ευρώ για την τόνωση της αγοράς εργασίας και της παιδείας.
- Στόχος της δημοσιονομικής προσαρμογής είναι η οριστική έξοδος της χώρας από τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος.
Ο δρόμος προς τη δημοσιονομική εξυγίανση και το ευρωπαϊκό πλαίσιο
Η κατάληξη σε οριστική συμφωνία γύρω στις 21:00 το βράδυ της Δευτέρας σήμανε τη λήξη ενός εκτεταμένου κύκλου διαβουλεύσεων μεταξύ του Καγκελαρίου Christian Stocker από το ÖVP, του Αντικαγκελαρίου Andreas Babler του SPÖ, της Υπουργού Εξωτερικών Beate Meinl-Reisinger από το NEOS και του Υπουργού Οικονομικών Markus Marterbauer. Κεντρικός άξονας αυτού του φιλόδοξου σχεδιασμού αποτελεί η ταχεία έξοδος της χώρας από την ενωσιακή διαδικασία ελλείμματος, με τον προγραμματισμό να επιβάλλει τη σταδιακή συμπίεση του αρνητικού ισοζυγίου στο 3% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος έως το 2028. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτός ο αυστηρός στόχος, τα κρατικά ταμεία υποχρεούνται να εξοικονομήσουν περίπου 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα από τη δραστική περικοπή λειτουργικών δαπανών και την είσπραξη νέων φορολογικών εσόδων. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι ο συγκεκριμένος συνδυασμός θα αποτρέψει περαιτέρω κυρώσεις από τις ευρωπαϊκές αρχές. Οι πιέσεις στο οικονομικό επιτελείο παραμένουν ασφυκτικές σε καθημερινή βάση.
«Αυτό δεν είναι απλώς ένας προϋπολογισμός, αλλά το σχέδιο που θα μας βγάλει από τη διαδικασία ελλείμματος», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Christian Stocker στους δημοσιογράφους. Την ίδια στιγμή, η ραγδαία επιδείνωση των παγκόσμιων γεωπολιτικών συνθηκών, με τις ένοπλες συγκρούσεις στο Ιράν να δημιουργούν έντονες αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά και να επηρεάζουν το κόστος δανεισμού, κατέστησε τον άμεσο σχεδιασμό απολύτως επιβεβλημένο για την προστασία της εγχώριας οικονομίας απέναντι σε εξωτερικά σοκ. Η απουσία ευελιξίας στο ταμείο του κράτους επιβάλλει σκληρές αποφάσεις σε όλα τα επίπεδα. Το κράτος αναζητά πλέον διαρκή θεσμική και οικονομική σταθερότητα.
Ποιες αλλαγές έρχονται σε φόρους επιχειρήσεων και κοινωνικά επιδόματα
Η εξέταση της λίστας των προωθούμενων μέτρων αποκαλύπτει μια βαθιά αναδιάρθρωση της κρατικής πολιτικής, επιβεβαιώνοντας ωστόσο τη διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος στους φόρους περιουσίας, κληρονομιάς και ακινήτων. Στον αντίποδα, ο τραπεζικός τομέας θα κληθεί να καταβάλει αυξημένη και χρονικά παρατεταμένη εισφορά, ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις θα βρεθούν αντιμέτωπες με την άνοδο του εταιρικού φόρου για τα κέρδη τους. Παράλληλα, ο προϋπολογισμός εισάγει ριζικές αλλαγές στο δίχτυ κοινωνικής προστασίας, θεσπίζοντας μια αυστηρή περίοδο αναμονής για την έναρξη καταβολής των παροχών και προαναγγέλλοντας αδιευκρίνιστες μέχρι στιγμής τροποποιήσεις σε όλα τα ισχύοντα οικογενειακά επιδόματα. Σε μια προσπάθεια εξισορρόπησης των βαρών, η πολιτική ηγεσία αποφάσισε την επαναφορά της επιστροφής φόρου για το αγροτικό πετρέλαιο (Agrardieselvergütung), δίνοντας μια μικρή ανάσα στον δοκιμαζόμενο πρωτογενή τομέα. Η προσπάθεια μείωσης των ελλειμμάτων δεν αφήνει κανέναν κλάδο ανεπηρέαστο.
Η αυστηροποίηση του πλαισίου ενισχύεται περαιτέρω από την αναμενόμενη απόφαση να μην αναπροσαρμοστούν οι συντάξεις του επόμενου έτους στο πλήρες ύψος του καταγεγραμμένου πληθωρισμού, αφήνοντας τους συνταξιούχους εκτεθειμένους στην ακρίβεια. Ειδικότερα, η σχεδιαζόμενη υιοθέτηση ενός τρίτου, εξαιρετικά αυστηρού πακέτου καταπολέμησης της φοροδιαφυγής (Steuerbekämpfungspaket) με ορίζοντα ενεργοποίησης το 2028, καταδεικνύει την απόλυτη πρόθεση του κρατικού μηχανισμού να κλείσει οριστικά τα μεγάλα παράθυρα διαφυγής εσόδων προς τη μαύρη οικονομία. Η πολιτική ηγεσία προσπαθεί να μετακυλήσει το βάρος στους μεγάλους παίκτες της αγοράς. Οι πολίτες καλούνται να προσαρμοστούν άμεσα στα νέα αυστηρά δεδομένα.
Η επενδυτική αντεπίθεση στην αγορά εργασίας και την εκπαίδευση
Στον αντίποδα των αυστηρών περικοπών, η κρατική μηχανή δρομολογεί την εκταμίευση 2,6 δισεκατομμυρίων ευρώ τα οποία θα κατευθυνθούν αποκλειστικά σε στοχευμένες δράσεις για την αναζωογόνηση της αγοράς εργασίας, τη στήριξη του συστήματος περίθαλψης και την ενίσχυση της στοιχειώδους παιδαγωγικής εκπαίδευσης. Μία από τις πλέον εμβληματικές παρεμβάσεις αυτού του σκέλους αφορά την οριζόντια μείωση του μη μισθολογικού κόστους κατά ένα τοις εκατό μέχρι το 2028, διαμορφώνοντας το τελικό ποσοστό των κρατήσεων στο 2,7%, με τη χρηματοδότηση αυτής της φορολογικής διευκόλυνσης να προέρχεται μέσα από σαρωτικές διαρθρωτικές αλλαγές στον εταιρικό τομέα. Ταυτόχρονα, η επιβολή αυξημένων εισφορών ασφάλισης ανεργίας για συγκεκριμένες επαγγελματικές ομάδες αποσκοπεί στην απαραίτητη αντιστάθμιση των απωλειών που θα προκύψουν στα δημόσια ταμεία. Οι επιχειρήσεις περιμένουν εναγωνίως την εφαρμογή αυτών των μέτρων ελάφρυνσης.
Η διοχέτευση αυτών των στρατηγικών κεφαλαίων αναμένεται να αγγίξει σταθερά τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση, δημιουργώντας ένα ισχυρό οικονομικό ανάχωμα απέναντι στην επερχόμενη ύφεση. Η κυβέρνηση επιμένει να υπογραμμίζει σε κάθε ευκαιρία ότι η μακροπρόθεσμη φιλοσοφία του σχεδίου δεν εστιάζει μονοδιάστατα στη στείρα αποταμίευση πόρων, αλλά επικεντρώνεται κυρίως στη δημιουργία ενός γόνιμου εδάφους για βιώσιμες και αποδοτικές επενδύσεις που θα επιστρέψουν πολλαπλάσια οφέλη. Ο τρόπος με τον οποίο θα εξειδικευτούν οι συγκεκριμένες δράσεις βρίσκεται ακόμα στο στάδιο της αρχικής επεξεργασίας. Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη εθνική προτεραιότητα για τα επόμενα χρόνια.
Το χρονοδιάγραμμα μέχρι την επίσημη παρουσίαση της συμφωνίας
Η αποκρυστάλλωση όλων αυτών των κυβερνητικών εξαγγελιών σε συγκεκριμένα νομικά κείμενα αποτελεί πλέον την κύρια αποστολή των συναρμόδιων υπουργείων για τις επόμενες εβδομάδες, με τον χρονικό ορίζοντα της κοινοβουλευτικής διαδικασίας να έχει ήδη καθοριστεί λεπτομερώς. Το σύνολο των μέτρων και η ακριβής κατανομή των κονδυλίων του πολυετούς προϋπολογισμού θα παρουσιαστούν επισήμως κατά τη διάρκεια της προγραμματισμένης ομιλίας ενώπιον της εθνικής αντιπροσωπείας στις 10 Ιουνίου 2026. Αιτιολογώντας τη στροφή προς αυτή την περιοριστική δημοσιονομική πολιτική, ο Andreas Babler ξεκαθάρισε την άμεση ανάγκη απομάκρυνσης από το συσσωρευμένο κρατικό χρέος, επισημαίνοντας ρητά ότι τα κεφάλαια που εξοικονομούνται από την αποπληρωμή των τόκων θα επιστρέψουν απευθείας στις τσέπες των απλών φορολογούμενων. Η πολιτική δέσμευση απέναντι στους πολίτες τίθεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος.
Από την πλευρά της, η Beate Meinl-Reisinger υπερασπίστηκε σθεναρά τον σκληρό πυρήνα της συμφωνίας, υπογραμμίζοντας την επιτυχή σύζευξη της αυστηρής δημοσιονομικής εξυγίανσης με τις απαραίτητες στοχευμένες επενδύσεις που έχει ανάγκη ο τόπος. Οι επικεφαλής των κομμάτων που στηρίζουν τον συνασπισμό, μαζί με τον αρμόδιο υπουργό οικονομικών, συμφώνησαν απόλυτα στην εκτίμηση πως η πιστή και απαρέγκλιτη τήρηση του σχεδιασμού θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια στην έξοδο της χώρας από το καθεστώς εποπτείας. Οι διαδικασίες σύνταξης των τελικών εγγράφων επιταχύνονται με ραγδαίους ρυθμούς από τις υπηρεσίες. Η απόλυτη προσήλωση στο χρονοδιάγραμμα καθορίζει την τελική επιβίωση του εγχειρήματος.
