Γερμανία – Αιχμηρή κριτική απέναντι στους χειρισμούς του Ντόναλντ Τραμπ στο ζήτημα της Μέσης Ανατολής άσκησε ο Γερμανός καγκελάριος, υπογραμμίζοντας τις σοβαρές αδυναμίες της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Ο Φρίντριχ Μερτς ανέφερε πως η ηγεσία της Τεχεράνης πρακτικά εξευτελίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες, την ώρα που η Ουάσιγκτον φαίνεται να αδυνατεί να βρει μια βιώσιμη διπλωματική διέξοδο για τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται να επιβεβαιώσουν τη διεύρυνση του χάσματος μεταξύ της Ευρώπης και της αμερικανικής διοίκησης.
Μιλώντας σε μαθητές λυκείου στη δυτική Γερμανία τη Δευτέρα, ο Γερμανός καγκελάριος επέλεξε ασυνήθιστα υψηλούς τόνους.
Επεσήμανε πως δεν διακρίνει καμία καθαρή στρατηγική εξόδου από την πλευρά των Αμερικανών, ενώ παρατήρησε πως οι Ιρανοί διαπραγματευτές ελίσσονται με τεράστια επιδεξιότητα προκειμένου να αποφύγουν τις ουσιαστικές συζητήσεις.
Κατά την εκτίμησή του, το αποτέλεσμα αυτής της τακτικής είναι ένα ολόκληρο έθνος να ταπεινώνεται από την ιρανική ηγεσία και ειδικότερα από το σώμα των Φρουρών της Επανάστασης.
Η παρέμβαση του κυρίου Μερτς αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη τάση επαναξιολόγησης των διατλαντικών σχέσεων από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης, η αρχική προσέγγιση της κολακείας προς τον Αμερικανό πρόεδρο δίνει σταδιακά τη θέση της σε μια αυστηρότερη κριτική.
Η μεταστροφή αυτή συνδέεται με τις συνεχείς αμφισβητήσεις του ΝΑΤΟ από τον Λευκό Οίκο, την ενίσχυση ακροδεξιών μορφωμάτων στην Ευρώπη, αλλά και τις παλαιότερες απειλές περί κατάληψης της Γροιλανδίας από τη Δανία.
The US is being “humiliated” by Iranian leaders as President Trump struggles to negotiate an end to the war, German Chancellor Friedrich Merz said Monday (translation via AP) https://t.co/x4hz7GQJ56 pic.twitter.com/cDr1bQ3Ec9
— Bloomberg (@business) April 27, 2026
Η αλλαγή στάσης της Ευρώπης και η διπλωματική απομόνωση
Η ψυχρότητα στις σχέσεις με την Ουάσιγκτον δεν περιορίζεται μόνο στο Βερολίνο, αλλά επεκτείνεται και σε άλλες ισχυρές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, η οποία στο παρελθόν είχε επενδύσει στη στενή επαφή με τον Ντόναλντ Τραμπ, βιώνει πλέον μια περίοδο έντασης.
Η ρήξη προκλήθηκε έπειτα από λεκτική επίθεση του Αμερικανού προέδρου, όταν η Ιταλίδα ηγέτιδα υπερασπίστηκε τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ απέναντι σε αντίστοιχες αμερικανικές επικρίσεις.
Κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κύπρο την περασμένη Παρασκευή, η κυρία Μελόνι ξεκαθάρισε πως δεν έχει υπάρξει πρόσφατη επικοινωνία με τον Λευκό Οίκο, σημειώνοντας ωστόσο ότι οι διμερείς σχέσεις διατηρούν τη δυναμική τους.
Στον αντίποδα, η Ισπανία τηρεί εξ αρχής μια σταθερά επικριτική γραμμή. Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προκάλεσε την έντονη αντίδραση της αμερικανικής διοίκησης όταν αρνήθηκε την παραχώρηση στρατιωτικών βάσεων επί ισπανικού εδάφους για τις ανάγκες των επιχειρήσεων στο Ιράν.
Μέσα σε αυτό το τεταμένο κλίμα, η αλλαγή στάσης του Φρίντριχ Μερτς αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Παρότι τον περασμένο Μάρτιο ο καγκελάριος είχε επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο εγκαινιάζοντας έναν θετικό δίαυλο επικοινωνίας, τα εγχώρια προβλήματα υπαγόρευσαν τη διαφοροποίησή του.
Η εκτόξευση των τιμών στα καύσιμα πλήττει δραματικά τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, αναγκάζοντας τη γερμανική κυβέρνηση να αποστασιοποιηθεί ανοιχτά από την αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία.
Το γεγονός ότι η γερμανική βιομηχανία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ενεργειακή σταθερότητα, καθιστά τον παρατεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή υπαρξιακό κίνδυνο για τις οικονομικές επιδόσεις της χώρας. Η πίεση που ασκείται στο εσωτερικό της Γερμανίας από τις συνέπειες της σύγκρουσης, δεν αφήνει περιθώρια ανοχής σε στρατηγικές που διαιωνίζουν την αστάθεια στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων και ο οικονομικός αντίκτυπος
Την ίδια ώρα, το διπλωματικό πεδίο παραμένει εξαιρετικά δυσμενές. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, οι προσπάθειες για τη διεξαγωγή ενός δεύτερου γύρου ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων το περασμένο Σαββατοκύριακο κατέληξαν σε αδιέξοδο.
Ενώ υπήρχαν υψηλές προσδοκίες τις προηγούμενες ημέρες, ο Ντόναλντ Τραμπ ακύρωσε το Σάββατο την προγραμματισμένη αποστολή των απεσταλμένων του στο Πακιστάν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δικαιολόγησε την απόφασή του δηλώνοντας ότι οι προτάσεις της Τεχεράνης ήταν ανεπαρκείς, παρά τις παραχωρήσεις που προσφέρθηκαν.
Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο υπουργός Εξωτερικών μετέβη δύο φορές στο Ισλαμαμπάντ μέσα στο Σαββατοκύριακο, αναζητώντας διπλωματικές διεξόδους.
Διεθνή δίκτυα μεταδίδουν πως οι Πακιστανοί διαμεσολαβητές μετέφεραν μια νέα πρόταση προς την αμερικανική πλευρά, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται άμεση αποκλιμάκωση.
Ο Φρίντριχ Μερτς εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι δεν είχαν καμία πρότερη ενημέρωση για την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου κατά του Ιράν. Όπως αποκάλυψε, μετέφερε απευθείας τον βαθύ σκεπτικισμό του στον Ντόναλντ Τραμπ μέσα από δύο προσωπικές συνομιλίες που πραγματοποίησαν.
Ο καγκελάριος ξεκαθάρισε πως αν γνώριζε ότι η σύγκρουση θα συνεχιζόταν για πάνω από έναν μήνα με διαρκή επιδείνωση, θα είχε τοποθετηθεί πολύ πιο επιθετικά απέναντι στην Ουάσιγκτον.
Υπενθυμίζοντας τα μαθήματα από τις στρατιωτικές εμπλοκές στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, τόνισε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα σε τέτοιους πολέμους είναι η απουσία σχεδίου λήξης. Παρά την επιθυμία του για άμεσο τερματισμό της κρίσης, παραδέχθηκε πως δεν βλέπει φως στον ορίζοντα.
Οι Ιρανοί αποδεικνύονται πιο ανθεκτικοί από τις αρχικές εκτιμήσεις, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες στερούνται ενός πειστικού διαπραγματευτικού πλαισίου.
Το κόστος αυτού του αδιεξόδου μετακυλίεται άμεσα στις ευρωπαϊκές αγορές, με τον Μερτς να τονίζει την αδήριτη ανάγκη για γρήγορη κατάπαυση του πυρός προκειμένου να προστατευθεί η γερμανική οικονομία.
