Μόναχο – Περίπου 22.000 ευρώ τον χρόνο εξοικονομεί μια πολυκατοικία 39 νοικοκυριών στο Prinz-Eugen-Park, χάρη σε αλλαγές στις ρυθμίσεις της τηλεθέρμανσης, στην κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος των κοινόχρηστων χώρων και στη διαχείριση απορριμμάτων. Σύμφωνα με τον ιδιοκτήτη που ανέλαβε την πρωτοβουλία, κάθε νοικοκυριό πληρώνει πλέον 580 ευρώ λιγότερα ετησίως σε κοινόχρηστες δαπάνες σε σχέση με την εποχή της εγκατάστασής του στο κτίριο, πριν από έξι χρόνια.
Το παράδειγμα αφορά τα κτίρια της Jörg-Hube-Straße 95–99 και τον 55χρονο μηχανικό Thomas Hirt, ο οποίος χρησιμοποίησε την εμπειρία του από 25 χρόνια εργασίας στη διαχείριση έργων και στη βελτιστοποίηση διαδικασιών. Όταν είδε τον πρώτο λογαριασμό θέρμανσης και ηλεκτρικού ρεύματος μετά τη μετακόμιση της οικογένειάς του, αποφάσισε να εξετάσει πού χάνονταν χρήματα. Σε συνεργασία με την κοινότητα ιδιοκτητών συγκροτήθηκε ομάδα εργασίας για την ενέργεια.
Τα σημαντικότερα σε μία ματιά
- 39 νοικοκυριά πληρώνουν κατά 580 ευρώ λιγότερα κοινόχρηστα τον χρόνο το καθένα.
- Η συμβατική ισχύς τηλεθέρμανσης μειώθηκε από 229 σε 120 kW, με ετήσια εξοικονόμηση πάνω από 6.000 ευρώ μόνο από αυτή την αλλαγή.
- Η θερμοκρασία επιστροφής του νερού μειώθηκε από πάνω από 60 σε 42 βαθμούς Κελσίου.
- Οι μετρήσεις της κατανάλωσης και οι συχνές επανεξετάσεις των ρυθμίσεων αποτέλεσαν τη βάση των παρεμβάσεων.
Η ισχύς που χρεωνόταν χωρίς να χρησιμοποιείται
Το πιο σημαντικό εύρημα της ενεργειακής ομάδας ήταν ότι το σύστημα τηλεθέρμανσης είχε σχεδιαστεί με μεγάλη διαθέσιμη ισχύ, χωρίς στη συνέχεια να έχει προσαρμοστεί στις πραγματικές ανάγκες του συγκροτήματος. Όπως εξήγησε ο Hirt στο Merkur, οι εγκαταστάσεις συχνά παραγγέλλονται με γενναιόδωρη πρόβλεψη ισχύος, αλλά δεν επαναρυθμίζονται ατομικά μετά την έναρξη λειτουργίας τους.
Αρχικά, για το κτίριο είχε δεσμευτεί ισχύς τηλεθέρμανσης 229 kW, η οποία χρεωνόταν ανεξάρτητα από το πόσο αξιοποιούνταν. Σύμφωνα με τα στοιχεία της περίπτωσης, η Stadtwerke München χρεώνει περίπου 57 ευρώ ετησίως ανά δεσμευμένο kW. Η ομάδα περιόρισε την ισχύ στα 120 kW, εξοικονομώντας πάνω από 6.000 ευρώ ετησίως από τη συγκεκριμένη σταθερή χρέωση.
Ο Hirt αναφέρει ότι το κτίριο δεν χρειάστηκε υψηλότερη ισχύ καμία ημέρα του προηγούμενου έτους. Σχεδιάζει μάλιστα να κατεβάσει το όριο στα 100 kW κατά τη φετινή χειμερινή περίοδο, έχοντας υπολογίσει και περιθώριο ασφαλείας για ιδιαίτερα κρύες ημέρες. Η νέα μείωση παρουσιάζεται ως σχεδιαζόμενη κίνηση, όχι ως ήδη ολοκληρωμένη εξοικονόμηση.
Αλλαγές στις ρυθμίσεις χωρίς απώλεια άνεσης
Οι παρεμβάσεις δεν περιορίστηκαν στο μέγεθος της δεσμευμένης ισχύος. Η θέρμανση αρχίζει να λειτουργεί αργότερα, ενώ τροποποιήθηκαν τα όρια θερμοκρασίας που καθορίζουν πότε τίθεται σε λειτουργία, ώστε να μην ενεργοποιείται εξαιτίας μιας ψυχρής καλοκαιρινής νύχτας. Μειώθηκε επίσης η λεγόμενη καμπύλη θέρμανσης, που καθορίζει τη θερμοκρασία του νερού ανάλογα με τις ανάγκες του κτιρίου.
Έτσι, το νερό επιστρέφει στο δίκτυο τηλεθέρμανσης σε θερμοκρασία 42 βαθμών Κελσίου αντί για πάνω από 60. Σύμφωνα με τον Hirt, αυτό σημαίνει καλύτερη αξιοποίηση της θερμότητας μέσα στο κτίριο και μικρότερη επιβάρυνση του δικτύου. Ο θερμοσυσσωρευτής ζεστού νερού φορτίζεται πλέον με διαστρωμάτωση και το νερό της θέρμανσης δεν διατηρείται σε υψηλότερη θερμοκρασία από την αναγκαία. Η εγκατάσταση λειτουργεί πιο ομαλά, με λιγότερες συνεχείς εκκινήσεις και διακοπές.
Για να διαπιστώσει πού αξίζει να παρέμβει, ο Hirt εξετάζει διαγράμματα κατανάλωσης και δεδομένα από τον μετρητή της δημοτικής εταιρείας, μεταξύ άλλων με μέσες τιμές ανά 15 λεπτά. Μετά από κάθε αλλαγή ελέγχει αν το αποτέλεσμα είναι μετρήσιμο. Όπως υποστηρίζει, οι ρυθμίσεις αυτές κοστίζουν ελάχιστα και δεν χρειάστηκε να μειωθεί η άνεση των κατοίκων.
Από τα φώτα της σκάλας έως τους κάδους απορριμμάτων
Μέρος της συνολικής μείωσης των κοινόχρηστων προήλθε από την ηλεκτρική ενέργεια. Στα κλιμακοστάσια και στο υπόγειο γκαράζ, ο φωτισμός παραμένει ενεργός για 30 δευτερόλεπτα αντί για δέκα λεπτά, ενώ οι ανιχνευτές κίνησης τον κρατούν αναμμένο όταν χρειάζεται. Ο εξωτερικός φωτισμός χαμήλωσε, ώστε να εξυπηρετεί τον προσανατολισμό τη νύχτα και να περιορίζεται η φωτορύπανση.
Η καλύτερη διαλογή απορριμμάτων επέτρεψε στο συγκρότημα να χρησιμοποιεί δύο αντί για τέσσερις μεγάλους κάδους σύμμεικτων απορριμμάτων. Οι εξοικονομήσεις από τη θέρμανση, τον κοινόχρηστο ηλεκτρισμό και τα απορρίμματα συνυπολογίζονται στο ποσό που πληρώνουν λιγότερο οι 39 κατοικίες.
Πώς μπορούν οι κάτοικοι να ελέγξουν τη δική τους εγκατάσταση
Για τους ενοικιαστές, ένα πρώτο βήμα είναι να ζητήσουν από τη διαχείριση της πολυκατοικίας πληροφορίες για τη δεσμευμένη ισχύ τηλεθέρμανσης που χρεώνεται στο κτίριο. Οι ιδιοκτήτες διαμερισμάτων μπορούν να απευθυνθούν στο συμβούλιο και στον διαχειριστή της κοινότητας ιδιοκτητών. Η βασική αρχή της επανεξέτασης του μεγέθους και των ρυθμίσεων της εγκατάστασης μπορεί, σύμφωνα με τον Hirt, να εφαρμοστεί και σε σπίτια με αέριο ή αντλία θερμότητας.
Ως αρχικό έλεγχο προτείνει να διαιρεθεί η ετήσια κατανάλωση τηλεθέρμανσης σε kWh με τη δεσμευμένη ισχύ σε kW. Για πολυκατοικίες, μια τιμή περίπου 1.800 έως 2.100 θεωρείται καλή στο συγκεκριμένο παράδειγμα ελέγχου. Αν ο αριθμός είναι αισθητά χαμηλότερος, αξίζει να διερευνηθεί μήπως η δεσμευμένη ισχύς είναι μεγαλύτερη από την αναγκαία. Στο συγκρότημα του Hirt ο δείκτης βρίσκεται πλέον γύρω στο 2.500. Ο ίδιος διευκρινίζει ότι ένας μόνο αριθμός αποτελεί ένδειξη για περαιτέρω έλεγχο και όχι απόδειξη κακής ρύθμισης.
Δύο ακόμη συγκροτήματα στο Prinz-Eugen-Park σχεδιάζουν ανάλογες προσπάθειες με υποστήριξη της αρμόδιας δημοτικής υπηρεσίας περιβάλλοντος. Ο Hirt υποστηρίζει ότι πάνω από το 30% των κτιρίων στο Μόναχο θερμαίνεται με τηλεθέρμανση και ότι ο σχεδιασμός προβλέπει ποσοστό πάνω από 60% έως το 2045. Κατά την εκτίμησή του, η αξιοποίηση του δυναμικού εξοικονόμησης θα μπορούσε να περιορίσει και την ανάγκη για νέες μονάδες παραγωγής.
Το Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026, στο πλαίσιο της πανγερμανικής Ημέρας Ανοιχτών Λεβητοστασίων, ιδιοκτήτες κατοικιών ανοίγουν τους χώρους των εγκαταστάσεών τους για να παρουσιάσουν στην πράξη τη λειτουργία αντλιών θερμότητας, φωτοβολταϊκών και συστημάτων αποθήκευσης. Ο Hirt συμμετέχει στη δράση στο Μόναχο. Πληροφορίες για τη δράση υπάρχουν στο offenerheizungskeller.de και για τη συμμετοχή στον χώρο του στο lean1green.de. Για το επόμενο έτος σχεδιάζεται επίσης σειρά εργαστηρίων από την ενεργειακή ομάδα του Prinz-Eugen-Park.
Πηγές πληροφοριών: Stadtwerke München, Referat für Umwelt.