Γερμανία – Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται να εφαρμοστούν πλήρως νέοι κανόνες ΦΠΑ στις οικονομικές δραστηριότητες δήμων και άλλων φορέων δημοσίου δικαίου. Η αλλαγή μπορεί να επηρεάσει τις τιμές σε δημοτικές γιορτές, χώρους στάθμευσης και αθλητικές εγκαταστάσεις, χωρίς όμως να σημαίνει ότι όλες αυτές οι υπηρεσίες θα ακριβύνουν αυτόματα.
Η ρύθμιση έχει γίνει γνωστή ανεπίσημα ως «φόρος στο λουκάνικο» (Bratwurststeuer), επειδή μεταξύ των παραδειγμάτων που συζητούνται είναι οι πωλήσεις φαγητού σε δημοτικές εκδηλώσεις. Δεν πρόκειται για ξεχωριστό φόρο στο συγκεκριμένο προϊόν, αλλά για την εφαρμογή του άρθρου 2b του γερμανικού νόμου περί ΦΠΑ (Umsatzsteuergesetz), η πλήρης έναρξη της οποίας είχε αναβληθεί αρκετές φορές.
Τα σημαντικότερα σε μία ματιά
- Η πλήρης εφαρμογή των κανόνων έχει προγραμματιστεί για την 1η Ιανουαρίου 2027.
- Πιθανές επιβαρύνσεις αφορούν συγκεκριμένες δημοτικές πωλήσεις, θέσεις στάθμευσης και μισθώσεις αθλητικών χώρων με πρόσθετες υπηρεσίες.
- Δεν προβλέπεται αυτόματη αύξηση τιμών: η τελική χρέωση εξαρτάται και από την απόφαση κάθε δήμου.
- Υπάρχουν εξαιρέσεις, ενώ υπό προϋποθέσεις μπορεί να εφαρμόζεται το καθεστώς μικρών επιχειρήσεων.
Ποιες δημοτικές δραστηριότητες μπορεί να επηρεαστούν
Στόχος της αλλαγής, που συνδέεται με ευρωπαϊκή οδηγία για τον ΦΠΑ, είναι να αποφεύγονται στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ δημόσιων φορέων και ιδιωτικών επιχειρήσεων. Όταν ένας δήμος προσφέρει υπηρεσίες ή πωλεί αγαθά που θα μπορούσε να διαθέτει και μια ιδιωτική επιχείρηση, η δραστηριότητά του μπορεί να υπάγεται σε ΦΠΑ.
Στις δημοτικές γιορτές και εκδηλώσεις, για παράδειγμα, η πώληση λουκάνικων, μπίρας και άλλων τροφίμων μπορεί να έχει φορολογική επιβάρυνση. Ορισμένοι δημοτικοί χώροι στάθμευσης και κλειστά πάρκινγκ ενδέχεται επίσης να υπάγονται στους νέους κανόνες. Ωστόσο, για τις θέσεις στάθμευσης κατά μήκος δημόσιων δρόμων συχνά ισχύει διαφορετικό καθεστώς.
Στις δημοτικές αθλητικές εγκαταστάσεις, ενδέχεται να προκύπτει ΦΠΑ όταν οι χώροι μισθώνονται σε συλλόγους και μαζί παρέχονται πρόσθετες υπηρεσίες. Στο πεδίο της φορολόγησης μπορούν ακόμη να ενταχθούν άλλες πωλήσεις των δήμων, όπως οι ποδηλατικοί χάρτες διαδρομών.
Το αν θα αυξηθεί τελικά το ποσό που πληρώνει ο πολίτης δεν προκύπτει αυτομάτως από τη φορολογική υπαγωγή. Κάθε δήμος μπορεί να χειριστεί διαφορετικά το πρόσθετο κόστος. Άλλωστε, ορισμένες δημόσιες υπηρεσίες υπάγονται ήδη σε ΦΠΑ: στα δημόσια κολυμβητήρια, για παράδειγμα, ο φόρος συνυπολογίζεται στην τιμή του εισιτηρίου, όπως συμβαίνει και στα ιδιωτικά.
Τι ισχύει για σχολικά παζάρια και γιορτές πυροσβεστικής
Ανάλογη συζήτηση είχε προκύψει στα τέλη του 2024 για τη λεγόμενη «Kuchensteuer» ή «φορολογία του κέικ», με επίκεντρο τις πωλήσεις γλυκών σε σχολεία και παιδικούς σταθμούς. Η ανησυχία ήταν ότι ακόμη και τέτοιες περιστασιακές δραστηριότητες θα μπορούσαν να επιβαρυνθούν με ΦΠΑ.
Στην πράξη, για τις περιστασιακές πωλήσεις γλυκών σε εσωτερικές σχολικές εκδηλώσεις κατά κανόνα δεν απαιτείται ΦΠΑ, σύμφωνα με τις διευκρινίσεις που αναφέρονται στο σχετικό πλαίσιο. Το υπουργείο Οικονομικών της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας έχει επίσης διευκρινίσει ότι οι συνήθεις πωλήσεις λουκάνικων σε γιορτές της πυροσβεστικής δεν πρέπει να επιβαρύνονται επιπλέον με φόρο.
Οι εξαιρέσεις αυτές έχουν σημασία επειδή δεν είναι κάθε εκδήλωση ή πώληση δημοτικού φορέα αυτομάτως φορολογητέα. Η πραγματική αντιμετώπιση εξαρτάται από το είδος της δραστηριότητας και τους κανόνες που εφαρμόζονται σε αυτήν.
Πότε μπορεί να εφαρμοστεί η απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων
Μικρότεροι φορείς ή πωλητές μπορεί, εφόσον πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις, να υπαχθούν στο καθεστώς μικρών επιχειρήσεων (Kleinunternehmerregelung). Στο πλαίσιο αυτό αναφέρονται όρια κύκλου εργασιών 25.000 ευρώ το προηγούμενο έτος και 100.000 ευρώ το τρέχον έτος. Η ύπαρξη των ορίων δεν σημαίνει ότι κάθε δημοτική δραστηριότητα απαλλάσσεται αυτομάτως.
Επομένως, η εφαρμογή του άρθρου 2b από το 2027 δεν ισοδυναμεί με γενική αύξηση όλων των δημοτικών τελών. Οι πολίτες θα πρέπει να διακρίνουν μεταξύ μιας δραστηριότητας που υπάγεται σε ΦΠΑ και μιας πραγματικής αύξησης στην τελική τιμή που ορίζει ο εκάστοτε δήμος.