Ελβετία – Μια εκτενής εργαστηριακή έρευνα φέρνει στο προσκήνιο ανησυχητικά δεδομένα για την ποιότητα των φρέσκων αγροτικών προϊόντων που καταλήγουν καθημερινά στο τραπέζι των καταναλωτών.
Σχεδόν τα δύο τρίτα των λαχανικών που διατίθενται στο ελβετικό λιανεμπόριο βρέθηκαν να φέρουν υπολείμματα επικίνδυνων χημικών ουσιών, γνωστών για την ανθεκτικότητά τους στο περιβάλλον. Οι αναλύσεις, οι οποίες διεξήχθησαν από καταναλωτικό περιοδικό, εστίασαν σε βασικά είδη διατροφής, αποκαλύπτοντας πως η επιμόλυνση δεν περιορίζεται μόνο σε συγκεκριμένες χώρες προέλευσης, αλλά εκτείνεται και σε προϊόντα που καλλιεργούνται σε τοπικό επίπεδο, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια της τροφικής αλυσίδας.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Εντοπισμός χημικών ενώσεων PFAS σε 16 από τα 25 ελεγχόμενα αγροτικά προϊόντα.
- Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις καταγράφηκαν σε ντομάτες εισαγωγής από την Ιταλία.
- Μολυσμένα βρέθηκαν και τα βιολογικά λαχανικά, αν και σε χαμηλότερα επίπεδα από τα συμβατικά.
Οι αναλύσεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ: Πού εντοπίστηκαν τα υψηλότερα ποσοστά PFAS
Η εξειδικευμένη δειγματοληψία που πραγματοποιήθηκε από την ερευνητική ομάδα του περιοδικού K-Tipp εστίασε σε μια σειρά από φρέσκα λαχανικά, στέλνοντας συνολικά 25 διαφορετικά προϊόντα σε διαπιστευμένο εργαστήριο τροφίμων. Οι ειδικοί αναζήτησαν ίχνη από πέντε συγκεκριμένες υπερφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες, γνωστές ως PFAS (όπως PFOS, PFOA, PFHxS, PFNA), δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην παρουσία του τριφθοροξικού οξέος (TFA). Τα αποτελέσματα ήταν εξαιρετικά αποκαλυπτικά, καθώς το συγκεκριμένο οξύ ανιχνεύθηκε σε 16 από τα δείγματα, πλήττοντας σοβαρά την εικόνα των αγνών προϊόντων. Το πρόβλημα εμφανίστηκε έντονα σε βασικά είδη της καθημερινής διατροφής, με τις ελβετικές πατάτες και τα καρότα να καταγράφουν εννέα θετικά δείγματα, υποδεικνύοντας μια ευρεία διασπορά της ουσίας στα εδάφη.
Το πλέον αρνητικό ρεκόρ της έρευνας εντοπίστηκε σε ένα συγκεκριμένο προϊόν εισαγωγής που πωλείται στα ράφια των καταστημάτων Migros. Πρόκειται για τις ντομάτες με την εμπορική ονομασία “Extra Tasty” οι οποίες προέρχονται από την Ιταλία, όπου το εργαστήριο κατέγραψε επιβάρυνση που άγγιξε τα 73 μικρογραμμάρια. Η γειτονική χώρα παρουσίασε γενικότερα κακή εικόνα, αφού τέσσερα από τα επτά ιταλικά προϊόντα που ελέγχθηκαν (συμπεριλαμβανομένου και μαρουλιού) βρέθηκαν θετικά στα χημικά. Στον αντίποδα, τα αγροτικά προϊόντα από την Ισπανία επέδειξαν τις μικρότερες συγκεντρώσεις υπολειμμάτων, καθώς από τα επτά δείγματα μόνο τα δύο (αγγούρια) περιείχαν εντοπίσιμες ποσότητες PFAS, ενώ τα υπόλοιπα ήταν εντελώς καθαρά.
Ο κίνδυνος για την υγεία: Γιατί τα χημικά πλήττουν και τα βιολογικά προϊόντα
Οι ιατρικές και ρυθμιστικές αρχές παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία τη συνεχή συσσώρευση αυτών των χημικών ενώσεων στον ανθρώπινο οργανισμό. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων, η έκθεση στο τριφθοροξικό οξύ ενδέχεται να συνδέεται με σοβαρές οφθαλμικές βλάβες, ενώ παράλληλα εγείρονται υποψίες για γενετικές ανωμαλίες. Πειράματα που διεξήχθησαν σε κουνέλια κατέδειξαν ότι η ουσία μπορεί να προκαλέσει δυσπλασίες στα έμβρυα, γεγονός που οδήγησε τις γερμανικές εποπτικές αρχές να ζητήσουν την υποχρεωτική σήμανση του χημικού στην Ευρωπαϊκή Ένωση με ειδικές προειδοποιήσεις για την αναπαραγωγική ικανότητα και την υγεία των εμβρύων.
Αυτό που προκαλεί τη μεγαλύτερη σύγχυση στο καταναλωτικό κοινό είναι η παρουσία αυτών των ουσιών ακόμα και σε πιστοποιημένες βιολογικές καλλιέργειες. Η εξήγηση, ωστόσο, βρίσκεται στον ίδιο τον κύκλο του νερού, καθώς τα PFAS μεταφέρονται μέσω των βροχοπτώσεων, μολύνουν τον υδροφόρο ορίζοντα και καταλήγουν στα χωράφια μέσω των συστημάτων άρδευσης, καθιστώντας την απουσία φυτοφαρμάκων ανεπαρκή ασπίδα προστασίας. Παρόλα αυτά, τα δεδομένα του K-Tipp επιβεβαιώνουν ότι η βιολογική γεωργία διατηρεί ένα προβάδισμα ασφαλείας. Οι μετρήσεις έδειξαν ότι τα βιολογικά καρότα από τις αλυσίδες Coop και Lidl διέθεταν περίπου τη μισή περιεκτικότητα σε χημικά συγκριτικά με τα συμβατικά αντίστοιχα προϊόντα των Migros και Aldi, προσφέροντας μια συγκριτικά ασφαλέστερη επιλογή.
