Γερμανία – Ένα εσωτερικό έγγραφο 108 σελίδων της Καγκελαρίας (Kanzleramt), το οποίο συντάχθηκε στα τέλη Μαρτίου, αποκαλύπτει εκτεταμένα σχέδια για βαθιές περικοπές σε κρίσιμους τομείς του κοινωνικού κράτους.
Το σχέδιο εξοικονόμησης δισεκατομμυρίων ευρώ επικεντρώνεται στη μείωση της γραφειοκρατίας, ωστόσο προτείνει σαρωτικές αλλαγές στην υποστήριξη των νέων, την ένταξη και τις σχολικές παροχές. Οι προτάσεις της ομοσπονδιακής κυβέρνησης υπό τον Καγκελάριο Friedrich Merz έχουν ήδη προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις από οργανώσεις πρόνοιας, οι οποίες προειδοποιούν για πρωτοφανή υποβάθμιση των βασικών υπηρεσιών προς τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και τις οικογένειές τους.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το κυβερνητικό έγγραφο περιέχει πάνω από 70 προτάσεις για τη μείωση της γραφειοκρατίας και του κόστους.
- Προβλέπεται η κατάργηση της εξατομικευμένης παράλληλης στήριξης για μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες.
- Αναβάλλεται το νομικό δικαίωμα για ολοήμερη φροντίδα των παιδιών σχολικής ηλικίας.
- Στόχος είναι η εξοικονόμηση έως και 1 δισεκατομμυρίου ευρώ ετησίως μετά το 2034.
Ποιες κοινωνικές παροχές βρίσκονται στο στόχαστρο των περικοπών
Το προτεινόμενο σχέδιο εστιάζει στην άμεση αναδιάρθρωση των υπηρεσιών ένταξης και της σχολικής βοήθειας για παιδιά με αναπηρίες. Σύμφωνα με το έγγραφο, η πρακτική της παροχής ενός ατομικού συνοδού για κάθε παιδί με ειδικές μαθησιακές ανάγκες ενδέχεται να καταργηθεί πλήρως. Στη θέση της, προτείνεται η εφαρμογή ομαδικών λύσεων, όπου ένας μόνο εκπαιδευτικός συνοδός θα αναλαμβάνει την υποστήριξη πολλαπλών μαθητών μέσα στην ίδια σχολική αίθουσα. Η συγκεκριμένη προσέγγιση εξετάζεται εδώ και καιρό από το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικογένειας ως μέτρο συγκράτησης του κόστους.
Επιπλέον, οι προτάσεις περιλαμβάνουν την αναβολή της εφαρμογής του δικαιώματος για ολοήμερη φροντίδα στα σχολεία, μια κίνηση που στοχεύει στην ανακούφιση των τοπικών δήμων οι οποίοι αντιμετωπίζουν οξείες ελλείψεις εξειδικευμένου προσωπικού. Στον τομέα της μετανάστευσης, το σχέδιο εισηγείται τη στέγαση των ασυνόδευτων ανήλικων προσφύγων άνω των 16 ετών σε κοινοτικά καταλύματα, στα οποία θα ισχύουν μειωμένα πρότυπα διαβίωσης και χαμηλότερες προδιαγραφές υποστήριξης, μειώνοντας δραστικά τις κρατικές δαπάνες φιλοξενίας.
Η εσωτερική συμφωνία για τη μείωση του κόστους στους δήμους
Οι συγκεκριμένες προτάσεις αποτελούν προϊόν μιας κοινής ομάδας εργασίας στην οποία συμμετέχουν πολλά υπουργεία, εκπρόσωποι των δήμων και κρατίδια όπως η Βαυαρία, το Βρανδεμβούργο, η Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία και η Σαξονία. Η πρωτοβουλία ξεκίνησε μετά από έντονα παράπονα των τοπικών αρχών, οι οποίες επωμίζονται το τεράστιο οικονομικό βάρος της υλοποίησης των ομοσπονδιακών κοινωνικών νόμων. Η υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων της Βαυαρίας, Ulrike Scharf, είχε υπογραμμίσει πρόσφατα πως οι δήμοι δεν μπορούν πλέον να ανταπεξέλθουν στις αυστηρές ομοσπονδιακές απαιτήσεις. Η ομάδα εργασίας συνεδρίασε τελευταία φορά στα μέσα Απριλίου, με τον Friedrich Merz να ζητά οριστικά αποτελέσματα μέχρι το καλοκαίρι.
Η μυστικότητα αυτών των διαβουλεύσεων έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση των φορέων κοινωνικής προστασίας. Εκπρόσωποι του Paritätischer Wohlfahrtsverband εξέφρασαν τη βαθιά τους ανησυχία, περιγράφοντας τις προτάσεις ως μια ριζική επίθεση στις βασικές υπηρεσίες της καθημερινότητας. Οι ιθύνοντες των οργανώσεων κάνουν λόγο για αποφάσεις που λαμβάνονται πίσω από κλειστές πόρτες, οι οποίες θα έχουν καταστροφικές συνέπειες για χιλιάδες οικογένειες, άτομα με αναπηρίες και ευάλωτους νέους που εξαρτώνται από την κρατική αρωγή.
Αλλάζει ο χάρτης των παροχών: Το νέο σχέδιο του υπουργείου
Παράλληλα, στο πλαίσιο της συμφωνίας του κυβερνητικού συνασπισμού, προωθείται η ενιαία διαχείριση της παιδικής και νεανικής πρόνοιας. Ο νέος νόμος που επεξεργάζεται το υπουργείο υπό την ηγεσία της Karin Prien, στοχεύει στη μείωση των διοικητικών διεπαφών, συγκεντρώνοντας τις παροχές για παιδιά με και χωρίς αναπηρίες υπό την αποκλειστική σκέπη των υπηρεσιών νεολαίας. Αυτό σημαίνει ότι οι αρμοδιότητες θα μεταφερθούν από τις κατά τόπους υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας (Sozialamt) απευθείας στα γραφεία υποστήριξης νέων (Jugendhilfe).
Το εσωτερικό προσχέδιο του νομοσχεδίου αναγνωρίζει πως οι τρέχουσες συνθήκες απειλούν την ικανότητα του κράτους να εγγυηθεί την ασφαλή ανατροφή των παιδιών. Αν και η μετάβαση στο νέο συγκεντρωτικό σύστημα αναμένεται να επιφέρει αρχικά αυξημένα κόστη εφαρμογής, ο μακροπρόθεσμος οικονομικός στόχος είναι ξεκάθαρος. Οι εκτιμήσεις του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομικών προβλέπουν καθαρή εξοικονόμηση της τάξης των 200 εκατομμυρίων ευρώ για το έτος 2028, ενώ τα ποσά αυτά υπολογίζεται να ξεπεράσουν το 1 δισεκατομμύριο ευρώ ετησίως μετά το 2034.
