Βαυαρία – Σοβαρά οικονομικά προβλήματα αντιμετωπίζουν εκατοντάδες δήμοι και περιφέρειες, με αποτέλεσμα να παγώνουν κρίσιμα έργα υποδομής, όπως σχολεία, παιδικοί σταθμοί και γέφυρες. Η κατακόρυφη αύξηση των κοινωνικών δαπανών και του μισθολογικού κόστους οδηγεί τις τοπικές αρχές σε αδιέξοδο, αναγκάζοντάς τες να περικόψουν βασικές επενδύσεις για να καταφέρουν να καλύψουν τα τρέχοντα λειτουργικά τους έξοδα.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το συνολικό χρέος των δήμων της περιοχής έχει εκτιναχθεί στα 21,34 δισεκατομμύρια ευρώ.
- Οι κοινωνικές δαπάνες διπλασιάστηκαν φτάνοντας τα 11,15 δισεκατομμύρια ευρώ σε σχέση με το 2014.
- Συνολικά 88 προϋπολογισμοί δήμων παρέμεναν χωρίς έγκριση μέχρι τα μέσα της χρονιάς.
Δραματική αύξηση δαπανών και χρεών
Από το 2023, οι δήμοι στη Βαυαρία καταγράφουν τεράστια ελλείμματα, τα οποία σύμφωνα με τις ενώσεις των δήμων ξεπερνούν αθροιστικά τα 12,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Η ραγδαία επιδείνωση των οικονομικών αποδίδεται κυρίως στη ραγδαία αύξηση ανελαστικών εξόδων. Οι δαπάνες για το προσωπικό αυξήθηκαν από 8,72 σε 15,88 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα στην τελευταία δεκαετία, ενώ την ίδια πορεία ακολούθησαν και τα κόστη για κοινωνικές παροχές, βοήθεια για νέους και υπηρεσίες φροντίδας.
Οι τοπικές διοικήσεις καλούνται να επωμιστούν το βάρος νέων νομοθετικών ρυθμίσεων και υποχρεώσεων, χωρίς ωστόσο να διαθέτουν τους αντίστοιχους πόρους. Όπως επισημαίνουν στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης, το πρόβλημα δεν είναι η κακοδιαχείριση, αλλά το γεγονός ότι οι δήμοι καλούνται να χρηματοδοτήσουν κρατικές πολιτικές με δικά τους, περιορισμένα έσοδα, οδηγώντας τον συνολικό δανεισμό στο δυσθεώρητο ποσό των 21,34 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Παγώνουν έργα υποδομής και σχολεία
Η αδυναμία κατάρτισης ισοσκελισμένων προϋπολογισμών οδηγεί σε δραστικές περικοπές. Στην πόλη Hof της Άνω Φραγκονίας, η περιφερειακή κυβέρνηση απέρριψε προτεινόμενο δάνειο ύψους 17,6 εκατομμυρίων ευρώ, κρίνοντας ότι ο δήμος δεν μπορεί να καλύψει τα τρέχοντα έξοδά του. Ως αποτέλεσμα, η προγραμματισμένη ριζική ανακαίνιση ενός μεγάλου σχολικού συγκροτήματος μπήκε στον «πάγο», ενώ άγνωστο παραμένει το μέλλον της κατεδάφισης και ανακατασκευής της Friedrich-Ebert-Brücke, μιας κεντρικής κυκλοφοριακής αρτηρίας.
Παρόμοια είναι η εικόνα και στο Schweinfurt, το οποίο λειτουργεί χωρίς εγκεκριμένο προϋπολογισμό, κυρίως λόγω απρόσμενων αυξήσεων στις συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων και επιστροφών εταιρικού φόρου. Ακόμη και μεγάλα αστικά κέντρα, όπως η Νυρεμβέργη, αναγκάζονται να επιβάλουν αυστηρό πάγωμα δαπανών για να αντιμετωπίσουν την οικονομική στενότητα.
Οι συνέπειες για την καθημερινότητα των πολιτών
Όταν ένας δήμος λειτουργεί υπό καθεστώς προσωρινής οικονομικής διαχείρισης, οι επιπτώσεις είναι άμεσες. Οι αρχές επιτρέπεται να προχωρούν μόνο σε αυστηρά νομικά επιβεβλημένες δαπάνες, όπως η αποκομιδή των απορριμμάτων και η πληρωμή των υπαλλήλων ή των κοινωνικών επιδομάτων. Κάθε νέα επένδυση, είτε αφορά τη συντήρηση δρόμων είτε τη δημιουργία νέων υποδομών αναστέλλεται.
Σύμφωνα με το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εσωτερικών, αν και η πλειοψηφία των δήμων παραμένει οικονομικά βιώσιμη, η ικανότητα δράσης τους περιορίζεται ολοένα και περισσότερο. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι δεκάδες δήμοι και έξι περιφέρειες δεν έλαβαν έγκριση για τους προϋπολογισμούς τους, εξαιτίας ελλειμμάτων ή υπερβολικών αιτημάτων δανεισμού που δεν συμβαδίζουν με τις οικονομικές τους δυνατότητες.
Παρεμβάσεις και οικονομική στήριξη από το κρατίδιο
Για την ανακούφιση της κατάστασης, η κυβέρνηση της Βαυαρίας παρέχει φέτος 12,83 δισεκατομμύρια ευρώ μέσω της δημοτικής οικονομικής εξισορρόπησης, ποσό αυξημένο κατά 7,1% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Παράλληλα, αυξήθηκαν τα κονδύλια σταθεροποίησης για οικονομικά αδύναμους δήμους από 100 σε 150 εκατομμύρια ευρώ. Σε ακραίες περιπτώσεις, όπως στην κοινότητα Bad Alexandersbad, το κρατίδιο αναλαμβάνει την αποπληρωμή τραπεζικών δανείων ύψους σχεδόν 12 εκατομμυρίων ευρώ.
Ωστόσο, εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης, όπως ο έπαρχος του Rosenheim, Otto Lederer, τονίζουν ότι τα μέτρα αυτά έχουν μόνο προσωρινό χαρακτήρα. Απαιτούν μια συνολική μεταρρύθμιση των οικονομικών της τοπικής αυτοδιοίκησης και την αυστηρή εφαρμογή της αρχής που ορίζει ότι όποιος νομοθετεί μια νέα παροχή, οφείλει να καλύπτει και το κόστος της.
