Ελβετία – Ένας μοναδικός θεσμός με ρίζες βαθιά στον Μεσαίωνα παραμένει ζωντανός στην πόλη της Λωζάνης, προσφέροντας στους κατοίκους μια αυθεντική σύνδεση με το παρελθόν.
Κάθε βράδυ, η φωνή του νυχτερινού φύλακα αντηχεί από τον ιστορικό Καθεδρικό Ναό, αναγγέλλοντας την ώρα, σε μια ιεροτελεστία που προσελκύει σταθερά το ενδιαφέρον πολιτών και τουριστών.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Από το 1405 χρονολογείται επίσημα η παρουσία του νυχτερινού φύλακα στον Καθεδρικό Ναό της πόλης.
- Στα 40 μέτρα ύψος βρίσκεται η πλατφόρμα παρατήρησης από την οποία ακούγεται η νυχτερινή αναγγελία.
- Από τις 22:00 έως τις 02:00, η ώρα φωνάζεται διαδοχικά σε όλες τις κατευθύνσεις του ορίζοντα.
Ο φύλακας του Καθεδρικού Ναού και η ιεροτελεστία
Ο 34χρονος Alexandre Schmid, με σπουδές στην ιστορία, αποτελεί τα τελευταία δύο χρόνια τον κεντρικό νυχτοφύλακα, ή «Guet» όπως ονομάζεται τοπικά, της Λωζάνης. Μαζί με την ομάδα του, διασφαλίζουν ότι η παράδοση δεν θα διακοπεί ποτέ. Η διαδικασία είναι αυστηρά καθορισμένη: Ο φύλακας περιμένει να σιγήσει η μεγάλη καμπάνα της εκκλησίας Notre-Dame, η οποία παράγει εκκωφαντικό θόρυβο κατά τη σήμανση της ώρας.
Αμέσως μετά, στέκεται στην άκρη της πλατφόρμας, σχηματίζει ένα χωνί με τα χέρια του και αναφωνεί την ώρα. Κρατώντας στα χέρια του ένα παραδοσιακό φανάρι, στρέφεται διαδοχικά προς την Ανατολή, τον Βορρά, τη Δύση και τον Νότο, επαναλαμβάνοντας το ίδιο μήνυμα ώστε να ακουστεί σε ολόκληρο το αστικό κέντρο.
Η ιστορική σημασία και η διάσωση του θεσμού
Το συγκεκριμένο έθιμο, αν και κάποτε αποτελούσε τον κανόνα στις ευρωπαϊκές πόλεις για την έγκαιρη προειδοποίηση σε περίπτωση πυρκαγιάς λόγω των ξύλινων κτιρίων, σήμερα σπανίζει. Η Λωζάνη συμμετέχει στην Ευρωπαϊκή Αδελφότητα Νυχτοφυλάκων, μαζί με άλλες ελβετικές πόλεις όπως η Ζυρίχη, το Schaffhausen και το Stein am Rhein. Ωστόσο, η καθημερινή νυχτερινή αναγγελία της ώρας με φωνή αποτελεί αποκλειστικότητα της πόλης.
Το 1960, υπήρξαν έντονες σκέψεις για την οριστική κατάργηση της θέσης, καθώς η πυροπροστασία είχε ήδη ανατεθεί σε σύγχρονες υπηρεσίες και τεχνολογικά μέσα από το 1907. Ωστόσο, η μαζική αντίδραση των κατοίκων μέσα από δεκάδες επιστολές διαμαρτυρίας ανάγκασε τις δημοτικές αρχές να υποχωρήσουν, διατηρώντας τον θεσμό ζωντανό καθαρά για λόγους πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η ζωή στον πύργο και η σύνδεση με την πόλη
Ο ρόλος του σύγχρονου «Guet» δεν περιλαμβάνει πλέον την παρακολούθηση για πυρκαγιές ούτε τον μηχανικό χειρισμό της καμπάνας. Ανάμεσα στις ώρες αναγγελίας, ο φύλακας περνά τον χρόνο του σε ένα μικρό, λιτά επιπλωμένο δωμάτιο με ένα κρεβάτι και ένα τραπέζι, το οποίο βρίσκεται μέσα στον πύργο.
Παρ’ όλα αυτά, η σύνδεση με την πόλη παραμένει άμεση και συγκινητική. Σύμφωνα με τον Alexandre Schmid, οι αντιδράσεις του κόσμου, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες, είναι συχνές. Μάλιστα, υπάρχει ένα μικρό αγόρι στην παλιά πόλη που συστηματικά ανταποκρίνεται στη βραδινή αναγγελία αναβοσβήνοντας έναν φακό από το παράθυρό του. Ο φύλακας του απαντά κουνώντας το δικό του φωτισμένο φανάρι, επιβεβαιώνοντας τον ισχυρό δεσμό της τοπικής κοινότητας με αυτή την αρχαία και μοναδική παράδοση.