Ολλανδία – Μια σαρωτική αλλαγή στο νομικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δρομολογούν οι πολιτικές δυνάμεις της χώρας, θέτοντας στο επίκεντρο τους δημιουργούς περιεχομένου που προβάλλουν εξειδικευμένες συμβουλές χωρίς την απαιτούμενη ακαδημαϊκή πιστοποίηση.
Η αυξανόμενη επιρροή των αποκαλούμενων influencers σε ευαίσθητα ζητήματα υγείας και οικονομικής διαχείρισης έχει προκαλέσει την έντονη κινητοποίηση των κρατικών μηχανισμών, οι οποίοι εξετάζουν την επιβολή αυστηρών προειδοποιητικών σημάνσεων σε κάθε σχετική δημοσίευση. Η πρωτοβουλία αυτή υποστηρίζεται από έναν ευρύ κυβερνητικό συνασπισμό, μεταβάλλοντας άρδην τους όρους λειτουργίας της ψηφιακής διαφήμισης.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Υποχρεωτική χρήση ειδικών hashtags για δημιουργούς που δεν διαθέτουν επαγγελματικό δίπλωμα.
- Παρέμβαση της Αρχής Χρηματοπιστωτικών Αγορών για επενδυτικές απάτες στο διαδίκτυο.
- Ενσωμάτωση των μεγάλων λογαριασμών στον επίσημο νόμο περί μέσων ενημέρωσης από το 2022.
Ποιοι influencers μπαίνουν στο στόχαστρο: Τα νέα μέτρα ελέγχου στην Ολλανδία
Σύμφωνα με αναφορές του ολλανδικού τύπου, οι κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι του CDA, έχοντας εξασφαλίσει την πολιτική στήριξη των κυβερνητικών εταίρων από τα κόμματα VVD και D66, δρομολογούν την αυστηροποίηση του πλαισίου για όσους εμπορεύονται την επιρροή τους στις ψηφιακές πλατφόρμες. Η Ολλανδική Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων και Προϊόντων παρακολουθεί με έκδηλη ανησυχία την κατακόρυφη αύξηση των περιστατικών όπου διασημότητες του διαδικτύου προβάλλουν παράνομους και εξαιρετικά επικίνδυνους ισχυρισμούς περί υγείας, προωθώντας αμφιβόλου ποιότητας σκευάσματα. Η προστασία της νεολαίας από τέτοιες πρακτικές αποτελεί πλέον απόλυτη προτεραιότητα του κράτους.
Οι εκτενείς έρευνες των αρμόδιων φορέων φέρνουν στο φως μια δυσάρεστη πραγματικότητα, καταγράφοντας περιπτώσεις δημιουργών που λειτουργούν ως άτυποι ιατρικοί σύμβουλοι, προτείνοντας από αδιευκρίνιστα συμπληρώματα διατροφής μέχρι και περίπλοκες μεθόδους αντισύλληψης. Αξιοποιώντας την οικειότητα που έχουν χτίσει με το κοινό τους, τα πρόσωπα αυτά διαμορφώνουν καταναλωτικές συμπεριφορές και κατευθύνουν αποφάσεις ζωτικής σημασίας, παρακάμπτοντας εντελώς την επίσημη ιατρική κοινότητα. Η έλλειψη επιστημονικού υποβάθρου μετατρέπει τις συγκεκριμένες συμβουλές σε μια διαρκή απειλή για τη δημόσια υγεία.
Πώς αλλάζουν οι αναρτήσεις: Οι υποχρεωτικές σημάνσεις για τα ιατρικά θέματα
Προκειμένου να διαχωριστεί η επαγγελματική γνωμάτευση από την πληρωμένη διαφήμιση, ο νέος νομικός σχεδιασμός καθιστά απολύτως υποχρεωτική τη χρήση ευδιάκριτων προειδοποιητικών σημάνσεων. Οι αναρτήσεις που εμπεριέχουν κατευθυντήριες οδηγίες για τη διατροφή ή την ευεξία θα πρέπει να συνοδεύονται από ειδικά hashtags, όπως το #NietDeskundig ή το #GeenDiploma, ώστε ο χρήστης να αντιλαμβάνεται άμεσα ότι ο δημιουργός δεν κατέχει το σχετικό ακαδημαϊκό δίπλωμα. Αναδεικνύοντας το μέγεθος του προβλήματος, η βουλευτής Jantine Zwinkels επεσήμανε με αυστηρότητα πως «αυτή τη στιγμή έχουν ελεύθερο πεδίο να λένε ό,τι ανοησίες θέλουν και ο κόσμος τους ακούει», διεκδικώντας ένα ασφαλέστερο ψηφιακό περιβάλλον.
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται να συμπληρώσει μια ευρύτερη στρατηγική ελέγχου που έχει τεθεί σε εφαρμογή από τον Ιούλιο του 2022, εντάσσοντας τους κατόχους λογαριασμών με μεγάλο αριθμό ακολούθων σε πλατφόρμες όπως το YouTube, το Instagram και το TikTok, υπό την άμεση εποπτεία της ολλανδικής επιτροπής μέσων ενημέρωσης. Οι συγκεκριμένοι κανόνες επιβάλλουν ήδη την πλήρη διαφάνεια γύρω από τις οικονομικές συναλλαγές, αναγκάζοντας τους δημιουργούς να δηλώνουν ρητά εάν το βίντεο αποτελεί προϊόν πληρωμένης συνεργασίας. Η ψηφιακή αγορά αποκτά σταδιακά θεσμικά χαρακτηριστικά.
Πρόστιμα σε fin-fluencers: Η παρέμβαση των εποπτικών αρχών για τις απάτες
Στο επίκεντρο των ρυθμιστικών αρχών βρίσκονται ταυτόχρονα και οι αποκαλούμενοι fin-fluencers, οι οποίοι δραστηριοποιούνται αποκλειστικά στον τομέα των οικονομικών επενδύσεων, υποσχόμενοι γρήγορο και εύκολο πλουτισμό. Εκμεταλλευόμενοι την οικονομική ανασφάλεια και την απειρία των νεαρότερων χρηστών, οι εν λόγω λογαριασμοί προωθούν συστηματικά προϊόντα υψηλού ρίσκου, αποκρύπτοντας τους πραγματικούς κινδύνους που ελλοχεύουν σε τέτοιου είδους άγνωστα επενδυτικά σχήματα. Τα κεφάλαια των ανυποψίαστων καταναλωτών διοχετεύονται συχνά σε πλατφόρμες που λειτουργούν εκτός του επίσημου τραπεζικού συστήματος.
Τα αντανακλαστικά του κράτους απέναντι σε αυτές τις πρακτικές έχουν ήδη δοκιμαστεί, καθώς η Ολλανδική Αρχή Χρηματοπιστωτικών Αγορών (AFM) προχώρησε εντός του 2024 στην επιβολή βαρύτατων χρηματικών κυρώσεων σε δύο άτομα που διαφήμιζαν συστηματικά μια παράνομη εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων. Οι έρευνες απέδειξαν ότι οι συγκεκριμένοι προωθητές εισέπρατταν το ιλιγγιώδες ποσοστό του 10% επί κάθε ποσού που επένδυαν οι ακόλουθοί τους, λειτουργώντας ως άτυποι και μη αδειοδοτημένοι χρηματιστές. Ο κρατικός φορέας απαιτεί πλέον την ύπαρξη ειδικής άδειας για την προώθηση οποιουδήποτε χρηματοοικονομικού προϊόντος, σφίγγοντας τον κλοιό γύρω από τους επιτήδειους. Η ανοχή στην οικονομική απάτη μηδενίζεται.
