Βρυξέλλες – Σε εξέλιξη βρίσκεται η κρίσιμη Σύνοδος για τον νέο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ύψους 2 τρισ. ευρώ, με την Ολλανδία να αντιμετωπίζει οικονομικό πλήγμα που αγγίζει τα 2,7 δισ. ευρώ ετησίως.
Η συζήτηση φέρνει σε ευθεία σύγκρουση τις χώρες που συνεισφέρουν περισσότερα με εκείνες που αντλούν τους περισσότερους ευρωπαϊκούς πόρους.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Προτεινόμενη περικοπή 32,8 δισ. ευρώ στον νέο προϋπολογισμό της ΕΕ από την Κύπρο.
- Απώλειες τουλάχιστον 2,7 δισ. ευρώ τον χρόνο υπολογίζει η Ολλανδία με τα νέα δεδομένα.
- Η Ολλανδία κατέβαλε 7,5 δισ. ευρώ το 2024, αν και έχει θέσει όριο εισφοράς το 1,6 δισ.
Η πρόταση της Κύπρου και οι ευρωπαϊκές περικοπές
Η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ κατέθεσε σχέδιο για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (2028-2034), προτείνοντας μείωση του κοινού προϋπολογισμού κατά 2%, ποσό που αντιστοιχεί σε 32,8 δισεκατομμύρια ευρώ. Σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης, η πρόταση διαφυλάσσει τις αγροτικές επιδοτήσεις και τα περιφερειακά ταμεία, ωστόσο επιβάλλει σημαντικές περικοπές στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας και στο πρόγραμμα Global Europe.
Είναι ενδεικτικό ότι, ενώ στον τρέχοντα προϋπολογισμό η γεωργία και η περιφερειακή χρηματοδότηση απορροφούν το 60% των δαπανών, με τις προτεινόμενες αλλαγές το ποσοστό αυτό υποχωρεί στο 44%. Από την πλευρά του, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χαρακτηρίζει την κυπριακή πρόταση ανεπαρκή, πιέζοντας για έναν συνολικά αυξημένο προϋπολογισμό.
Ολλανδικές αντιδράσεις και η συμμαχία των «Φειδωλών»
Ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών Eelco Heinen (VVD) απέρριψε κατηγορηματικά το σχέδιο, χαρακτηρίζοντάς το απαράδεκτο, δυσβάσταχτο και μη ισορροπημένο, όπως μεταδίδει η εφημερίδα De Telegraaf. Η έντονη δυσαρέσκεια της Χάγης εστιάζεται στο γεγονός ότι, βάσει της νέας πρότασης, η χώρα αναμένεται να χάσει τουλάχιστον 2,7 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, σύμφωνα με δημοσίευμα της AD.
Η ολλανδική κυβέρνηση προσέρχεται στις διαπραγματεύσεις έχοντας υιοθετήσει πολιτική που θέτει ως ανώτατο όριο εθνικής συνεισφοράς στην ΕΕ το 1,6 δισεκατομμύριο ευρώ. Η απόσταση από την πραγματικότητα παραμένει τεράστια, καθώς το 2024 η Ολλανδία, ως ένας από τους μεγαλύτερους καθαρούς χρηματοδότες της Ένωσης, κατέβαλε συνολικά 7,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ολλανδία συντάσσεται σταθερά με την ομάδα των λεγόμενων «φειδωλών» χωρών, στην οποία συμμετέχουν επίσης η Γερμανία, η Δανία, η Σουηδία, η Φινλανδία και η Αυστρία. Τα κράτη αυτά ζητούν δραστική περικοπή κατά 20% αντί για το προτεινόμενο 2%, απαιτώντας ταυτόχρονα μείωση των πόρων για τη γεωργία και αυξημένη βαρύτητα στις ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές του POLITICO.
Οι «Φίλοι της Συνοχής» και ο χάρτης του 2027
Στον αντίποδα βρίσκονται 16 κράτη-μέλη που αποτελούν τους καθαρούς αποδέκτες των ευρωπαϊκών κονδυλίων, τα οποία έχουν συγκροτήσει την ομάδα «Φίλοι της Συνοχής». Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πολωνία και άλλα κράτη της νότιας και ανατολικής Ευρώπης, τα οποία διεκδικούν σθεναρά την αύξηση της γεωργικής και περιφερειακής χρηματοδότησης για την υποστήριξη των τοπικών τους οικονομιών.
Ο στόχος των Ευρωπαίων ηγετών είναι να επιτευχθεί ομόφωνη συμφωνία επί του νέου προϋπολογισμού έως τα τέλη του έτους, με την απαραίτητη σύμφωνη γνώμη και του Ευρωκοινοβουλίου. Από τον Ιούλιο, η Ιρλανδία αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ και επωμίζεται το βαρύ έργο του τελικού συμβιβασμού ενόψει του 2027, μιας χρονιάς που σηματοδοτεί κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις σε μεγάλες χώρες, όπως η Γαλλία και η Ιταλία.
