Ελβετία – Σε άμεση αναθεώρηση του εκπαιδευτικού προγράμματος λόγω των ακραίων καιρικών συνθηκών καλούνται να προχωρήσουν οι αρμόδιες αρχές, καθώς οι κλιματικές αλλαγές επηρεάζουν δραστικά την καθημερινότητα των μαθητών.
Η Ομοσπονδία Ελβετών Εκπαιδευτικών (Dachverband der Schweizer Lehrerinnen und Lehrer) κατέθεσε ένα αυστηρό έγγραφο θέσεων, απαιτώντας την άμεση εφαρμογή δεσμευτικών κανόνων προστασίας από τις υψηλές θερμοκρασίες που καταγράφονται στις σχολικές αίθουσες. Η έλλειψη επαρκούς σκίασης, η προβληματική μόνωση και οι προσωρινές κτιριακές εγκαταστάσεις δημιουργούν ασφυκτικές συνθήκες, θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία και την αποδοτικότητα χιλιάδων παιδιών, με τους δασκάλους να ζητούν ριζικές και μόνιμες λύσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η ομοσπονδία δασκάλων προτείνει την αναστολή των κανονικών μαθημάτων όταν η θερμοκρασία υπερβαίνει τους 30 βαθμούς Κελσίου.
- Το σχέδιο τριών σταδίων προβλέπει εναλλακτικούς χώρους διδασκαλίας, όπως υπόγεια ή εξωτερικούς δροσερούς χώρους.
- Οι εκπαιδευτικοί απαιτούν μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάστασης κλιματισμού με χρήση ηλιακής ενέργειας.
Το νέο δεσμευτικό σχέδιο τριών σταδίων για την αναστολή των μαθημάτων
Η βασική πρόταση του συνδικαλιστικού οργάνου των εκπαιδευτικών εδράζεται στην καθιέρωση ενός αυστηρού συστήματος τριών επιπέδων, το οποίο θα προσφέρει σαφείς κατευθυντήριες γραμμές στις διευθύνσεις των σχολικών μονάδων σε ολόκληρη την επικράτεια. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, εφόσον η εσωτερική θερμοκρασία των αιθουσών παραμένει κάτω από τους 26 βαθμούς Κελσίου, η διδακτική διαδικασία οφείλει να συνεχίζεται χωρίς καμία απολύτως μεταβολή. Η κατάσταση, ωστόσο, απαιτεί άμεση διαχείριση όταν ο υδράργυρος κυμαίνεται μεταξύ 26 και 30 βαθμών, όπου τα σχολεία υποχρεούνται να προχωρήσουν σε οργανωτικές προσαρμογές, όπως είναι η άμεσα μεταφορά των τμημάτων σε πιο δροσερούς χώρους του κτιρίου, συμπεριλαμβανομένων των υπογείων.
Το πλέον κρίσιμο σημείο του σχεδίου ενεργοποιείται όταν η θερμοκρασία ξεπεράσει το όριο των 30 βαθμών Κελσίου. Σε αυτή την ακραία περίπτωση, η ομοσπονδία απαιτεί την πλήρη αναστολή του κανονικού σχολικού προγράμματος μέσα στις αίθουσες. Αντί της παραδοσιακής διδασκαλίας, προκρίνεται η υλοποίηση εναλλακτικών δραστηριοτήτων, με τις οδηγίες να υποδεικνύουν την οργανωμένη μεταφορά των μαθητών σε φυσικούς χώρους που προσφέρουν προστασία από τη θερμική καταπόνηση, όπως είναι τα γειτονικά δάση. Η κίνηση αυτή στοχεύει στην αποτροπή σοβαρών περιστατικών θερμοπληξίας και στη διαφύλαξη της σωματικής ακεραιότητας των παιδιών.
Το υγειονομικό χάσμα με τα γραφεία και η ανάγκη για ενιαίους κανόνες
Η έντονη δυσαρέσκεια του εκπαιδευτικού κόσμου τροφοδοτείται εν μέρει από την εμφανή ανισότητα που παρατηρείται στις συνθήκες εργασίας και παραμονής στους δημόσιους χώρους. Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά, η Κρατική Γραμματεία Οικονομικών Υποθέσεων (Seco) ορίζει επισήμως πως το ιδανικό θερμοκρασιακό εύρος για τους εργαζομένους στα σύγχρονα γραφεία κυμαίνεται αυστηρά μεταξύ 23 και 26 βαθμών Κελσίου. Οι εκπρόσωποι των δασκάλων θεωρούν αδιανόητο να μην εφαρμόζονται αντίστοιχα όρια προστασίας στα σχολικά περιβάλλοντα, υπογραμμίζοντας πως η υγειονομική θωράκιση των μαθητών δεν νοείται να εξαρτάται από τις οικονομικές δυνατότητες και τον διαθέσιμο προϋπολογισμό του εκάστοτε δήμου ή καντονιού.
Πρόσφατα δεδομένα έρχονται να επιβεβαιώσουν την κρισιμότητα της κατάστασης, καθώς κατά τη διάρκεια ενός ειδικού πιλοτικού προγράμματος που εκπόνησε το Ομοσπονδιακό Γραφείο Περιβάλλοντος στις περιοχές Locarno και Montreux, καταγράφηκαν θερμοκρασίες που ξεπερνούσαν συστηματικά το όριο των 26 βαθμών σε διάφορους τύπους κτιρίων. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι τα υφιστάμενα σχολικά οικοδομήματα, πολλά εκ των οποίων στηρίζονται σε προσωρινές κατασκευές, μετατρέπονται γρήγορα σε θερμοκήπια αδυνατώντας να αποβάλουν την αποθηκευμένη θερμότητα κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Οι αναγκαίες μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις στα σχολικά κτίρια της χώρας
Ενώ τα άμεσα μέτρα, όπως η διακοπή των μαθημάτων, κρίνονται απολύτως απαραίτητα για την προστασία στην κορύφωση ενός καύσωνα, η ηγεσία της ομοσπονδίας καθιστά σαφές πως η οριστική λύση απαιτεί βαθύ σχεδιασμό και γενναίες επενδύσεις. Το έγγραφο θέσεων προκρίνει την υλοποίηση δομικών αλλαγών που θα καταστήσουν τις εκπαιδευτικές υποδομές ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή. Κεντρικό ρόλο σε αυτόν τον σχεδιασμό διαδραματίζει ο οικολογικός μετασχηματισμός των εξωτερικών χώρων, με την εκτεταμένη δενδροφύτευση και το πρασίνισμα των προαύλιων χώρων, προκειμένου να μειωθεί η συνολική θερμική επιβάρυνση του δομημένου περιβάλλοντος.
Παράλληλα, θέτονται αυστηρές προδιαγραφές για όλες τις μελλοντικές κατασκευές αλλά και τις ανακαινίσεις των παλαιότερων συγκροτημάτων. Οι νέες αρχιτεκτονικές μελέτες οφείλουν να ενσωματώνουν υλικά και τεχνικές που ανταποκρίνονται στις παρατεταμένες περιόδους καύσωνα. Εκεί που οι παθητικές μέθοδοι ψύξης δεν επαρκούν, ο εκπαιδευτικός φορέας απαιτεί την επίσημη αδειοδότηση και εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων κλιματισμού. Προκειμένου, μάλιστα, να διασφαλιστεί το περιβαλλοντικό ισοζύγιο, προτείνεται η λειτουργία των συγκεκριμένων μονάδων αποκλειστικά μέσω της παραγωγής ηλιακής ενέργειας από τα ίδια τα σχολικά κτίρια.
