Ελβετία – Μια ριζική αναδιάρθρωση του τρόπου με τον οποίο τιμολογούνται οι μετακινήσεις με τα μέσα μαζικής μεταφοράς βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο του πολιτικού διαλόγου, με βασικό άξονα τη δραστική μείωση του κόστους για το σύνολο των επιβατών.
Η εκπρόσωπος των Πρασίνων, Marionna Schlatter, επαναφέρει δυναμικά την πρόταση για την καθιέρωση ενός δωρεάν Halbtax, το οποίο θα εξασφαλίζει εισιτήρια στη μισή τιμή για όλους τους πολίτες ανεξαιρέτως, επιχειρώντας να ανατρέψει τη συνεχιζόμενη αυξητική τάση των τιμών. Η κίνηση αυτή στοχεύει στην άμεση επιβράβευση των κλιματικά φιλικών μετακινήσεων, δημιουργώντας παράλληλα ένα ισχυρό οικονομικό κίνητρο για την εγκατάλειψη των ιδιωτικών οχημάτων. Το σχέδιο έρχεται στο προσκήνιο σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί κρίσιμο διακύβευμα για τη χώρα.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η πρόταση προβλέπει τη χορήγηση δωρεάν συνδρομής Halbtax σε όλους τους πολίτες, μειώνοντας το κόστος των εισιτηρίων στο 50%.
- Οι τιμές των μέσων μαζικής μεταφοράς έχουν διπλασιαστεί από το 1990, ενώ το κόστος χρήσης αυτοκινήτου αυξήθηκε μόλις κατά 25%.
- Η ελβετική κυβέρνηση εκτιμά ότι η εφαρμογή του μέτρου θα προκαλέσει οικονομική τρύπα εκατοντάδων εκατομμυρίων φράγκων.
Πώς το κόστος των εισιτηρίων πιέζει την ελβετική κυβέρνηση
Πίσω από τη νέα κοινοβουλευτική πρωτοβουλία κρύβεται η έντονη δυσαρέσκεια για τη ραγδαία εξέλιξη των τιμών στον τομέα των μεταφορών κατά τις τελευταίες δεκαετίες, η οποία φέρεται να ευνοεί ξεκάθαρα τη χρήση των ιδιωτικών οχημάτων εις βάρος των φιλικών προς το περιβάλλον εναλλακτικών. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του αρμόδιου ελβετικού οργάνου ελέγχου τιμών, το κόστος για τις μετακινήσεις με λεωφορεία και τρένα έχει σημειώσει ραγδαία αύξηση της τάξης του 100% από το 1990, δημιουργώντας ένα δυσανάλογο οικονομικό βάρος για τους καθημερινούς επιβάτες που βασίζονται στο δημόσιο δίκτυο. Την ίδια στιγμή, οι συνολικές δαπάνες που συνδέονται με τη χρήση και συντήρηση ενός ιδιωτικού αυτοκινήτου έχουν καταγράψει μια αρκετά πιο συγκρατημένη άνοδο, η οποία περιορίζεται περίπου στο ένα τέταρτο για την ίδια ακριβώς χρονική περίοδο.
Η Marionna Schlatter, ασκώντας έντονη κριτική στην τρέχουσα πολιτική κατεύθυνση, φέρεται να υπογραμμίζει την ανάγκη για άμεση προώθηση της ενεργειακής μετάβασης αντί για τη συνεχή επιβάρυνση των χρηστών του σιδηροδρομικού δικτύου. Η πρόεδρος του κόμματος, Lisa Mazzone, στηρίζει ανοιχτά την πρωτοβουλία, αναφέροντας πως οι πολίτες αισθάνονται ολοένα και περισσότερο την πίεση των αυξήσεων εξαιτίας των ευρύτερων κυβερνητικών επιλογών στο ευαίσθητο ζήτημα του κλίματος. Η σημαντική μείωση των τιμών στα μέσα μαζικής μεταφοράς προβάλλεται ως το πλέον αποτελεσματικό εργαλείο για την ταχύτερη δυνατή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και την ανακούφιση των νοικοκυριών. Η στρατηγική αλλαγή θεωρείται επιβεβλημένη.
Γιατί το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο βάζει φρένο στο δωρεάν Halbtax
Η προοπτική της καθολικής παροχής του Halbtax προσκρούει ωστόσο στα αυστηρά δημοσιονομικά όρια που θέτει το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο, το οποίο είχε απορρίψει κατηγορηματικά μια αντίστοιχη προσπάθεια μόλις τον περασμένο Ιούνιο, επικαλούμενο τεράστιες οικονομικές απώλειες για τα κρατικά ταμεία. Οι επίσημες κυβερνητικές εκτιμήσεις καταδεικνύουν ότι η κατάργηση της χρέωσης για περίπου τρία εκατομμύρια ενεργές συνδρομές θα οδηγούσε αυτόματα σε ένα ταμειακό έλλειμμα που αγγίζει τα 500 εκατομμύρια φράγκα. Το τεράστιο αυτό ποσό λειτουργεί πλήρως αποτρεπτικά για τον σχεδιασμό του εθνικού προϋπολογισμού.
Παράλληλα, η αυτόματη μείωση των κανονικών τιμών των εισιτηρίων στο μισό για όλους τους επιβάτες αναμένεται να εξαφανίσει επιπλέον 200 εκατομμύρια φράγκα από τα ετήσια έσοδα των συγκοινωνιακών φορέων σε ολόκληρη τη χώρα. Οι αρμόδιες αρχές προειδοποιούν ότι, στην περίπτωση που αυτές οι τεράστιες οικονομικές απώλειες δεν αντισταθμιστούν άμεσα από μια θεαματική αύξηση της επιβατικής κίνησης, το κράτος θα αναγκαστεί να καλύψει τη διαφορά αντλώντας κρίσιμους πόρους από άλλους τομείς. Επιπρόσθετα, μια πιθανή μαζική προσέλευση νέων επιβατών θα απαιτούσε την άμεση ενίσχυση του δικτύου με νέα δρομολόγια, προσωπικό και εξοπλισμό, γεγονός που θα εκτόξευε περαιτέρω το συνολικό λειτουργικό κόστος. Η τελική απόφαση παραμένει εξαιρετικά περίπλοκη.
