Ευρώπη – Περισσότεροι από 50.000 άνθρωποι εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της ακραίας ζέστης το καλοκαίρι του 2026, το οποίο χαρακτηρίζεται το πιο θανατηφόρο στην Ευρώπη από την έναρξη της σχετικής μοντελοποίησης το 2000. Νέα επιστημονική ανάλυση αποδίδει περίπου τα δύο τρίτα των θανάτων στην υπερθέρμανση που προκαλούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Η εκτίμηση ξεπερνά κατά πολύ τα μεγέθη προηγούμενων καλοκαιριών που είχαν σημαδευτεί από ακραίες θερμοκρασίες. Με την ίδια μέθοδο υπολογισμού, οι θάνατοι από τη ζέστη είχαν εκτιμηθεί σε περίπου 29.000 το 2022 και 28.000 το 2003.
Γερμανία και Βρετανία με χιλιάδες θανάτους
Η νότια και η δυτική Ευρώπη δέχθηκαν το μεγαλύτερο πλήγμα, αλλά οι συνέπειες ήταν βαριές και σε χώρες με παραδοσιακά ψυχρότερο κλίμα. Για τη Γερμανία, το Ινστιτούτο Robert Koch υπολόγισε περίπου 16.000 θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη μέσα στο καλοκαίρι. Για το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ερευνητές εκτίμησαν περίπου 4.500 θανάτους.
Οι ηλικιωμένοι δεν ήταν οι μόνοι που επηρεάστηκαν. Από τους συνολικά περισσότερους από 50.000 εκτιμώμενους θανάτους, περίπου 6.000 αφορούσαν ανθρώπους κάτω των 65 ετών. Η κλιματολόγος Clair Barnes, από το Imperial College London, υπογράμμισε ότι πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται ανθρώπινες απώλειες και οικογένειες που πενθούν.
Ιδιαίτερα επικίνδυνο αποδείχθηκε το διάστημα από τις 17 Ιουνίου έως την 1η Ιουλίου, όταν σημειώθηκε σχεδόν το ένα τρίτο των θανάτων. Στη δυτική Ευρώπη, η μέση θερμοκρασία του καλοκαιριού ήταν 2,9 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από τον μέσο όρο της περιόδου 1991–2020.
Πώς υπολογίστηκε ο ρόλος της κλιματικής αλλαγής
Η ανάλυση, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Health, πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Imperial Grantham Institute και του London School of Hygiene & Tropical Medicine. Χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από 854 αστικές περιοχές σε 27 κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία και την Ελβετία. Οι περιοχές αυτές αντιστοιχούν σε περίπου 40% του συνολικού πληθυσμού των 30 χωρών.
Οι επιστήμονες ανέπτυξαν μοντέλο εκτίμησης της θνησιμότητας λόγω ζέστης με ιστορικά δεδομένα από το 2000 και το συνέκριναν με καταγεγραμμένα στατιστικά στοιχεία. Στη συνέχεια υπολόγισαν πόσοι θάνατοι θα αναμένονταν σε ένα υποθετικό σενάριο χωρίς την ανθρωπογενή αύξηση της θερμοκρασίας. Η διαφορά μεταξύ των δύο εκτιμήσεων χρησιμοποιήθηκε για την απόδοση της πρόσθετης θνησιμότητας στην κλιματική αλλαγή.
Στο ίδιο συμπέρασμα για την ένταση των ακραίων συνθηκών συγκλίνει και μελέτη της πρωτοβουλίας World Weather Attribution: σύμφωνα με την εκτίμησή της, οι μέγιστες ημερήσιες και οι νυχτερινές θερμοκρασίες των ημερών καύσωνα στα τέλη Ιουνίου θα ήταν πρακτικά αδύνατες πριν από 50 χρόνια.
Οι πόλεις δεν έχουν προσαρμοστεί στη νέα ζέστη
Ο επιδημιολόγος Pierre Masselot, από το London School of Hygiene & Tropical Medicine, προειδοποίησε ότι οι ευρωπαϊκές πόλεις παραμένουν ανεπαρκώς προετοιμασμένες για τις αυξανόμενες θερμοκρασίες. Ως βασικές κατευθύνσεις προσαρμογής ανέφερε την ενίσχυση του αστικού πρασίνου, τη μείωση της περιβαλλοντικής ρύπανσης και την επαρκή ιατρική φροντίδα του πληθυσμού.
