Ολλανδία – Σημαντικές αλλαγές αναμένονται στα ράφια των ολλανδικών σούπερ μάρκετ μέσα στα επόμενα χρόνια, καθώς η εφαρμογή της νέας ευρωπαϊκής νομοθεσίας ανοίγει τον δρόμο για αυξημένη παρουσία γενετικά τροποποιημένων τροφίμων.
Η χαλάρωση των κανονισμών αδειοδότησης και σήμανσης, η οποία ψηφίστηκε πρόσφατα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προκαλεί ήδη έντονες συζητήσεις στην αγορά, εγείροντας ερωτήματα για τη διαφάνεια προς το καταναλωτικό κοινό.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών κανόνων χαλάρωσης της σήμανσης από το 2028.
- Απαλλαγή από την υποχρέωση επισήμανσης για προϊόντα με γενετικά τροποποιημένα συστατικά κάτω του 1%.
- Διατήρηση των αυστηρών ελέγχων για τρόφιμα που έχουν υποστεί σημαντικές γενετικές αλλαγές.
Το παρασκήνιο της ευρωπαϊκής απόφασης
Η νέα, πιο ευέλικτη νομοθεσία που ενέκρινε το ευρωκοινοβούλιο πριν από τις θερινές διακοπές, σχεδιάστηκε αρχικά ως αντιστάθμισμα σε αυστηρότερους περιορισμούς για τα φυτοφάρμακα. Στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν η μείωση της χρήσης τους στο μισό έως το 2030, επιτρέποντας στους καλλιεργητές να αξιοποιήσουν τη γενετική τροποποίηση για τη θωράκιση των καλλιεργειών απέναντι σε παράσιτα.
Το νομοσχέδιο για τα φυτοφάρμακα αποσύρθηκε τελικά πριν από δύο χρόνια, με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, να το χαρακτηρίζει σύμβολο πόλωσης. Παρά την εξέλιξη αυτή, η διαδικασία για τη χαλάρωση των κανόνων στα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα προχώρησε κανονικά, επιτρέποντας στους λιανοπωλητές να διαθέτουν προϊόντα χωρίς ειδική σήμανση, εφόσον το ποσοστό των επίμαχων συστατικών παραμένει εξαιρετικά χαμηλό.
Αντιδράσεις και προβληματισμοί στην αγορά
Η εφαρμογή των νέων κανονισμών προκαλεί ήδη ανησυχία σε μερίδα της επιστημονικής κοινότητας. Η Michelle Habets, ερευνήτρια στο Rathenau Institute της Χάγης, μιλώντας στο δίκτυο NOS, προειδοποίησε ότι η ευελιξία αυτή ενδέχεται να κλονίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τις αλυσίδες τροφίμων. Η ίδια σημείωσε πως οι καταναλωτές απαιτούν διαφάνεια και ελευθερία επιλογής, ανεξάρτητα από το αν διαβάζουν αναλυτικά κάθε ετικέτα.
Από την πλευρά του, ο Jeroen Candel, αναπληρωτής καθηγητής στο Wageningen University, αναγνώρισε ότι οι συγκεκριμένες καλλιέργειες μπορούν να μειώσουν την ανάγκη για φυτοφάρμακα, αλλά εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις. Εξήγησε ότι η νέα νομοθεσία επιχειρεί να βελτιστοποιήσει το υφιστάμενο γεωργικό σύστημα μέσω της τεχνολογίας, διατηρώντας όμως ένα μοντέλο που δεν θεωρείται βιώσιμο ως προς το κλίμα και τη βιοποικιλότητα.