Γερμανία – Έως και 2,1 εκατομμύρια λιγότερα ιδιωτικά νοικοκυριά μπορεί να έχει η χώρα μέχρι το 2050, την ώρα που οι άνθρωποι που ζουν μόνοι αναμένεται να αυξηθούν. Η νέα δημογραφική προβολή της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας (Destatis) δείχνει ότι η συνολική μείωση μπορεί να φτάσει το 5%, αλλά η σύνθεση των νοικοκυριών θα αλλάξει σημαντικά.
Οι υπολογισμοί, που παρουσιάστηκαν στις 5 Νοεμβρίου 2026, έχουν ως αφετηρία τα 41,8 εκατομμύρια νοικοκυριά του 2024. Αν επιβεβαιωθούν οι παραδοχές για μέτρια δημογραφική εξέλιξη ή σχετικά γηραιότερο πληθυσμό, ο αριθμός τους θα περιοριστεί το 2050 μεταξύ 40,9 και 39,7 εκατομμυρίων, δηλαδή κατά 2% έως 5%.
Ανατροπή της ανοδικής πορείας από το 1990
Μια τέτοια εξέλιξη θα ανέστρεφε την αύξηση των ιδιωτικών νοικοκυριών που καταγράφεται από την επανένωση της Γερμανίας το 1990. Διαφορετικό αποτέλεσμα δίνει μόνο το σενάριο ενός σχετικά νεότερου πληθυσμού, το οποίο προβλέπει ισχυρή αύξηση των γεννήσεων και υψηλή καθαρή μετανάστευση: σε αυτή την περίπτωση, τα νοικοκυριά θα είναι κατά 1% περισσότερα από το 2024.
Οι τρεις εκδοχές διαφέρουν ως προς τις παραδοχές για τις γεννήσεις, το προσδόκιμο ζωής και τις μεταναστευτικές ροές. Το ενδιάμεσο σενάριο υποθέτει μέτριες μεταβολές. Εκείνο του σχετικά γηραιότερου πληθυσμού συνδυάζει σταθερά χαμηλή γεννητικότητα, μεγάλη αύξηση του προσδόκιμου ζωής και χαμηλό μεταναστευτικό ισοζύγιο. Στο σενάριο του νεότερου πληθυσμού η γεννητικότητα αυξάνεται αισθητά, το προσδόκιμο ζωής λιγότερο και η καθαρή μετανάστευση παραμένει υψηλή.
Περισσότεροι μόνοι, ιδιαίτερα μετά τα 60
Τα μονοπρόσωπα νοικοκυριά, που αποτελούν ήδη τη μεγαλύτερη κατηγορία, εκτιμάται ότι θα αυξηθούν από 17,9 εκατομμύρια το 2024 σε 18,5 έως 19,2 εκατομμύρια το 2050, ανάλογα με το σενάριο. Έτσι, το ποσοστό των ανθρώπων που κατοικούν μόνοι μέσα σε ιδιωτικά νοικοκυριά θα ανέβει από 21% σε 23% έως 24% — σχεδόν ένας στους τέσσερις.
Η εξέλιξη δεν θα είναι ίδια σε όλες τις ηλικίες. Για τους 20 έως κάτω των 40 ετών αναμένεται μείωση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών, μεταξύ άλλων λόγω της συρρίκνωσης αυτής της ηλικιακής ομάδας και της τάσης για δημιουργία οικογένειας σε μεγαλύτερη ηλικία. Στους 40 έως κάτω των 60 ετών το αποτέλεσμα διαφέρει ανά σενάριο. Αντίθετα, σε όλες τις ομάδες από 60 ετών και άνω προβλέπεται αύξηση, ιδιαίτερα στις ηλικίες 60 έως κάτω των 70 ετών και στους ανθρώπους 80 ετών και άνω.
Λιγότερα νοικοκυριά δύο, τριών και τεσσάρων ατόμων
Οι μειώσεις δεν αφορούν μόνο τον συνολικό αριθμό. Και στα τρία σενάρια υποχωρούν μέχρι το 2050 τα νοικοκυριά δύο ατόμων, που αριθμούσαν 13,6 εκατομμύρια το 2024, καθώς και εκείνα των τριών και τεσσάρων ατόμων, που ήταν αντίστοιχα 4,8 και 3,9 εκατομμύρια. Τα νοικοκυριά πέντε ή περισσότερων ατόμων, από 1,6 εκατομμύρια το 2024, θα αυξάνονταν κατά 3% μόνο στο σενάριο του σχετικά νεότερου πληθυσμού.
Στα ανατολικά γερμανικά κρατίδια, εξαιρουμένων των πόλεων-κρατιδίων, η πτώση προβλέπεται σε όλες τις παραλλαγές και μπορεί να φτάσει το 12% έως το 2050 στο σενάριο του γηραιότερου πληθυσμού. Στα δυτικά κρατίδια και στις πόλεις-κρατίδια η κατεύθυνση της μεταβολής εξαρτάται πολύ περισσότερο από τις δημογραφικές παραδοχές.
Τι μετρά η πρόβλεψη της Destatis
Η εκτίμηση καλύπτει την περίοδο 2025–2050 και βασίζεται σε τρεις παραλλαγές της 16ης συντονισμένης δημογραφικής προβολής, με στοιχεία για τη σύνθεση των νοικοκυριών από τον μικροαπογραφικό μηχανισμό Mikrozensus. Για καθεμία υπολογίστηκε ένα σενάριο συνέχισης των τάσεων στη δημιουργία νοικοκυριών και ένα σενάριο διατήρησης της συμπεριφοράς του 2024. Τα αριθμητικά αποτελέσματα της ανακοίνωσης αφορούν το σενάριο συνέχισης των τάσεων.
Ως ιδιωτικό νοικοκυριό υπολογίζεται είτε ένα άτομο που ζει και διαχειρίζεται μόνο του την καθημερινή του οικονομία είτε ομάδα ανθρώπων που συγκατοικούν και αποτελούν οικονομική μονάδα. Κατοικίες σε διαφορετικές διευθύνσεις προσμετρώνται χωριστά ακόμη και όταν ανήκουν στο ίδιο νοικοκυριό με πολλαπλές κατοικίες. Ο συγκεκριμένος ορισμός διαφέρει από εκείνον των νοικοκυριών κύριας κατοικίας που χρησιμοποιείται σε δημοσιεύσεις του Mikrozensus από το 2020.
Η Destatis τονίζει ότι οι μακροχρόνιες προβολές δεν αποτελούν βεβαιότητα για το μέλλον. Περιγράφουν τι θα μπορούσε να συμβεί υπό διαφορετικές παραδοχές για τη δημογραφική εξέλιξη και τη συμπεριφορά συγκρότησης νοικοκυριών.
Πηγές πληροφοριών: Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία της Γερμανίας (Destatis).
