Γερμανία – Η κυβερνητική συμμαχία Χριστιανοδημοκρατών/Χριστιανοκοινωνιστών και Σοσιαλδημοκρατών προσπαθεί να κλείσει τα ανοιχτά μέτωπα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού του 2027 πριν από την κρίσιμη συνεδρίαση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής την Πέμπτη. Στο επίκεντρο βρίσκονται νέοι φόροι, φοροελαφρύνσεις και κοινωνικές παροχές, με διαφορές δισεκατομμυρίων ευρώ και με πολύ μεγαλύτερα χρηματοδοτικά κενά να διαγράφονται για τα επόμενα χρόνια.
Το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει δαπάνες 555,4 δισ. ευρώ και νέο δανεισμό 118,7 δισ. ευρώ για τον βασικό προϋπολογισμό του 2027. Αν συνυπολογιστούν τα ειδικά ταμεία για τις ένοπλες δυνάμεις και τις υποδομές, ο συνολικός νέος δανεισμός φτάνει τα 203,7 δισ. ευρώ.
Τα νεότερα φορολογικά στοιχεία δίνουν μεν ορισμένη ανάσα, αλλά όχι λύση. Η φθινοπωρινή εκτίμηση εσόδων προβλέπει επιπλέον 3,9 δισ. ευρώ για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Εξαιτίας όμως της βελτιωμένης οικονομικής πρόβλεψης, το επιτρεπόμενο ύψος δανεισμού βάσει του συνταγματικού κανόνα περιορισμού του χρέους μειώνεται κατά 2,5 δισ. ευρώ. Έτσι απομένει θεωρητικά περιθώριο 1,4 δισ. ευρώ, το οποίο μπορεί να απορροφηθεί από άλλες επιβαρύνσεις.
Αβεβαιότητα για τον φόρο πλαστικών, διαφορετική εικόνα για τη ζάχαρη
Ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της Χριστιανικής Ένωσης, Thorsten Frei (CDU), αμφισβήτησε ευθέως τον σχεδιαζόμενο φόρο στα πλαστικά. Μιλώντας στην εκπομπή «Berlin direkt» του ZDF, δήλωσε ότι το μέτρο δεν θα προχωρήσει, υποστηρίζοντας πως θα είχε λανθασμένες οικονομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες. Στους κυβερνητικούς κύκλους επικρατούσε επίσης η εκτίμηση ότι ο φόρος πιθανότατα θα αποσυρθεί, χωρίς αυτό να αποτελεί ακόμη οριστική απόφαση.
Η ενδεχόμενη απόσυρσή του θα στερούσε από τον προϋπολογισμό περίπου 670 εκατ. ευρώ το 2027 και 1,5 δισ. ευρώ ετησίως από το 2028. Αντίθετα, ο σχεδιαζόμενος φόρος στη ζάχαρη, με εκτιμώμενα έσοδα 690 εκατ. ευρώ το 2027, θεωρείται πιθανότερο να διατηρηθεί. Ο Frei ανέφερε ότι τα έσοδα θα κατευθυνθούν στο ταμείο υγείας, ώστε να χρηματοδοτήσουν ελαφρύνσεις στην υποχρεωτική ασφάλιση υγείας.
Τι ζητούν τα δύο κυβερνητικά στρατόπεδα
Η Χριστιανική Ένωση επιδιώκει περαιτέρω μειώσεις φόρων. Η γενικευμένη μείωση του φόρου ηλεκτρικής ενέργειας θα κόστιζε περίπου 5 δισ. ευρώ τον χρόνο, ενώ μια μεγαλύτερη φορολογική ελάφρυνση για την αντιστάθμιση της λεγόμενης ψυχρής φορολογικής προόδου στην κλίμακα εισοδήματος θα απαιτούσε άλλα 5 δισ. ευρώ το 2027. Για το συνολικό ποσό των 10 δισ. ευρώ δεν έχει βρεθεί χρηματοδότηση. Οι δύο αλλαγές δεν περιλαμβάνονταν στο κυβερνητικό σχέδιο και εκτιμάται ότι δύσκολα θα προστεθούν τώρα.
Στην πλευρά του SPD υπάρχουν αιτήματα να μη γίνουν οι σχεδιαζόμενες εξοικονομήσεις από το επίδομα στέγασης (Wohngeld) και να μην καταργηθεί η πρόσθετη ενίσχυση για παιδιά (Kindersofortzuschlag). Η διατήρηση και των δύο παροχών θα κόστιζε στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό περίπου 770 εκατ. ευρώ.
Αν τελικά δεν εφαρμοστούν ούτε οι δύο νέοι φόροι ούτε οι δύο περικοπές κοινωνικών παροχών, το πρόσθετο χρηματοδοτικό κενό για το 2027 θα ξεπεράσει τα 2 δισ. ευρώ, εφόσον δεν βρεθούν ισοδύναμα μέτρα.
Στο επίκεντρο και η χρηματοδότηση της συνταξιοδοτικής ασφάλισης
Μία ακόμη επιλογή που συζητείται είναι η βαθύτερη μείωση της ομοσπονδιακής επιχορήγησης προς τη συνταξιοδοτική ασφάλιση. Το αρχικό σχέδιο προβλέπει ήδη περικοπή 1 δισ. ευρώ. Εάν η συνολική μείωση φτάσει τα 3 δισ. ευρώ, το κράτος θα εξοικονομήσει επιπλέον 2 δισ. ευρώ.
Η συνταξιοδοτική ασφάλιση θα μπορούσε να καλύψει την απώλεια χρησιμοποιώντας το αποθεματικό βιωσιμότητάς της. Ωστόσο, σύμφωνα με τους υπολογισμούς που παρουσιάζονται, το αποθεματικό αναμένεται ούτως ή άλλως να μειωθεί αισθητά έως το 2028, χρονιά κατά την οποία προβλέπεται ισχυρή αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών. Η συζήτηση αφορά τη χρηματοδότηση του συστήματος και δεν ισοδυναμεί από μόνη της με απόφαση μείωσης των συντάξεων.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα έρχεται μετά το 2027
Οι υπολογισμοί του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομικών αποτυπώνουν πολύ μεγαλύτερη πίεση για τα επόμενα έτη: 25 δισ. ευρώ ακάλυπτες χρηματοδοτικές ανάγκες το 2028, 40 δισ. το 2029 και 50 δισ. το 2030. Πρόκειται συνολικά για περίπου 115 δισ. ευρώ σε βάθος τριετίας, όχι για έλλειμμα ενός μόνο έτους. Κάθε νέα μόνιμη δαπάνη ή παραίτηση από φορολογικά έσοδα δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την κατάρτιση των μελλοντικών προϋπολογισμών.
Πηγές πληροφοριών: Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών της Γερμανίας.
