Γερμανία – Χωρίς την υποσχεθείσα μείωση του φόρου ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά προχωρά, προς το παρόν, ο σχεδιασμός του γερμανικού προϋπολογισμού για το 2027. Η κυβερνητική συμμαχία CDU/CSU και SPD κατέληξε το βράδυ της 11ης Νοεμβρίου σε συμβιβασμούς που διατηρούν βασικές κοινωνικές παροχές, αλλά αναστέλλουν ορισμένες αυξήσεις τους και μεταθέτουν νέους φόρους για αργότερα.
Οι συμφωνίες επιτεύχθηκαν πριν από την κρίσιμη συνεδρίαση της Επιτροπής Προϋπολογισμού στις 12 Νοεμβρίου 2026, στην οποία πρόκειται να οριστικοποιηθούν οι αποφάσεις επί του σχεδίου. Μεταξύ των μέτρων που επηρεάζονται βρίσκονται το στεγαστικό επίδομα Wohngeld, οι παροχές για παιδιά, η φορολόγηση ζαχαρούχων ποτών και οι επιβαρύνσεις στις πλαστικές συσκευασίες.
Ο φόρος ηλεκτρικής ενέργειας δεν μειώνεται για όλους
Η CDU/CSU δεν κατάφερε να εξασφαλίσει τη μείωση της φορολογίας στο ρεύμα για τα ιδιωτικά νοικοκυριά, παρότι αυτό είχε συμφωνηθεί στην κυβερνητική προγραμματική συμφωνία. Ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της Ένωσης, Thorsten Frei (CDU), ανέφερε ότι δεν βρέθηκε η απαιτούμενη χρηματοδότηση κατά τις διαπραγματεύσεις με το SPD.
Η δέσμευση των κυβερνητικών εταίρων ήταν να περιοριστεί ο φόρος ηλεκτρικής ενέργειας στο ελάχιστο επίπεδο που επιτρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση για όλους. Μέχρι στιγμής, η ελάφρυνση έχει εφαρμοστεί μόνο στη μεταποίηση, τη γεωργία και τη δασοκομία. Για να επεκταθεί στα νοικοκυριά απαιτούνται 5,4 δισ. ευρώ. Θεωρητικά το ποσό θα μπορούσε να εξευρεθεί στην τελική συνεδρίαση της Επιτροπής Προϋπολογισμού, αλλά μια τέτοια εξέλιξη θεωρείται απίθανη.
Wohngeld και παροχές για παιδιά: Τι διασώζεται και τι μένει σταθερό
Η συμφωνία απομακρύνει τις αρχικά σχεδιαζόμενες μεγάλες περικοπές στο Wohngeld, το γερμανικό επίδομα στέγασης. Περίπου 1,3 εκατομμύρια νοικοκυριά που λαμβάνουν την παροχή θα συνεχίσουν να την εισπράττουν. Ωστόσο, η αναπροσαρμογή του ποσού αναστέλλεται για τουλάχιστον έναν χρόνο, με αποτέλεσμα να μην προβλέπεται αύξησή του για το διάστημα αυτό.
Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε περιορισμούς ήδη από το 2027, με προσδοκώμενη εξοικονόμηση άνω του ενός δισ. ευρώ για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τα κρατίδια. Τη διατήρηση των βασικών παροχών ανακοίνωσε ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του SPD, Matthias Miersch.
Παραμένει επίσης ο μηνιαίος Kindersofortzuschlag των 25 ευρώ, με εξαίρεση τις οικογένειες που λαμβάνουν παροχές βάσει του συστήματος για αιτούντες άσυλο. Για τη βασική κοινωνική ενίσχυση (Grundsicherung), ο Frei δήλωσε ότι θα αναζητηθεί νομοθετική λύση ώστε τα προβλεπόμενα ποσά κάλυψης βασικών αναγκών (Regelbedarf) να παραμείνουν αμετάβλητα έως το καλοκαίρι του 2028.
Στην προκαταβολή διατροφής για μονογονεϊκές οικογένειες (Unterhaltsvorschuss) φαίνεται ότι εγκαταλείπεται η σχεδιαζόμενη συντόμευση της περιόδου καταβολής. Το νέο σχέδιο, όμως, θέτει εισοδηματικό όριο: γονέας με ετήσιο εισόδημα άνω των 40.000 ευρώ δεν θα μπορεί πλέον να υπολογίζει στην κρατική προκαταβολή όταν ο άλλος γονέας δεν πληρώνει διατροφή.
Ο φόρος ζάχαρης μεταφέρεται στο 2028
Η επιβολή φόρου σε ποτά με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη μετατίθεται από την 1η Ιουλίου 2027 στην 1η Ιανουαρίου 2028. Η CDU/CSU είχε ζητήσει περισσότερο χρόνο, μεταξύ άλλων για να μπορέσουν οι παραγωγοί να προσαρμόσουν τις συνταγές των προϊόντων τους.
Ο φόρος προβλέπεται πλέον να έχει τρεις κλίμακες, αντί για δύο, ανάλογα με την περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Στο πεδίο εφαρμογής του σχεδιασμού περιλαμβάνονται αναψυκτικά τύπου cola, λεμονάδες, κρύα τσάγια, ενεργειακά ποτά και χυμοί με πρόσθετη ζάχαρη. Το μέτρο συνδέεται με τις κυβερνητικές προσπάθειες σταθεροποίησης των εισφορών στα ταμεία υγείας και με προτάσεις επιτροπής ειδικών που είχε συσταθεί από το Υπουργείο Υγείας.
Δεν έρχεται το 2027 ο φόρος στις πλαστικές συσκευασίες
Η νέα επιβάρυνση στις πλαστικές συσκευασίες δεν θα επιβληθεί μέσα στο 2027, παρότι το Υπουργείο Περιβάλλοντος είχε σχεδιάσει την εφαρμογή της από τα μέσα του έτους με συντελεστή 550 ευρώ ανά τόνο πλαστικού.
Με βάση το προηγούμενο σχέδιο νόμου, τα αναμενόμενα έσοδα ήταν 670 εκατ. ευρώ για το 2027 και περίπου 1,5 δισ. ευρώ ετησίως από το 2028. Από τους κυβερνητικούς συμβιβασμούς αφαιρείται και η προγραμματισμένη αύξηση του φόρου στα αφρώδη κρασιά.
Εκκρεμεί η φορολογική ελάφρυνση για μισθωτούς και οικογένειες
Η CDU/CSU εξακολουθεί να ζητά πλήρη αντιστάθμιση της λεγόμενης ψυχρής φορολογικής προόδου (kalte Progression): του φαινομένου κατά το οποίο ονομαστικές αυξήσεις μισθών για κάλυψη του πληθωρισμού μπορούν να οδηγήσουν σε υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση, χωρίς ουσιαστική ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης.
Ο Frei άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να εφαρμοστούν φορολογικές ελαφρύνσεις ακόμη και αναδρομικά, εάν δεν βρεθούν τώρα τα κονδύλια. Το κόστος πλήρους αντιστάθμισης έχει υπολογιστεί σε 4,2 δισ. ευρώ για την ομοσπονδία, τα κρατίδια και τους δήμους.
Το νομοσχέδιο φορολογικής μεταρρύθμισης του υπουργού Οικονομικών Lars Klingbeil (SPD) προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ στις αρχές του 2027. Στη μέχρι τώρα μορφή του περιλαμβάνει ελαφρύνσεις που από το 2028 θα φτάνουν συνολικά τα δέκα δισ. ευρώ ετησίως, κυρίως για χαμηλά και μεσαία εισοδήματα και οικογένειες με παιδιά. Ως ένα μέσο χρηματοδότησης προβλέπεται η ενεργοποίηση του υψηλότερου φορολογικού συντελεστή για πολύ μεγάλα εισοδήματα από χαμηλότερο εισοδηματικό όριο.
Διαφορετικό κλίμα σε CDU/CSU και SPD
Οι συμβιβασμοί δεν προκάλεσαν την ίδια αντίδραση στους κυβερνητικούς εταίρους. Η ειδική συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας του SPD ολοκληρώθηκε σε περίπου 45 λεπτά, ενώ η αντίστοιχη συζήτηση στην Ένωση διήρκεσε σχεδόν τρεις ώρες.
Η μη υλοποίηση της μείωσης του φόρου ρεύματος για όλους και η εκκρεμότητα γύρω από την ψυχρή φορολογική πρόοδο προκάλεσαν δυσαρέσκεια στους κόλπους της CDU/CSU, όπως περιέγραψε η δημοσιογράφος Nicole Kohnert. Η ίδια συνέδεσε την πίεση προς τον καγκελάριο Friedrich Merz με την ανεκπλήρωτη υπόσχεσή του για μείωση της φορολογίας ηλεκτρικής ενέργειας. Στο SPD, αντιθέτως, το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων αντιμετωπίστηκε θετικότερα.
Πηγές πληροφοριών: Κοινοβουλευτικές ομάδες CDU/CSU και SPD, Ομοσπονδιακό Υπουργείο Υγείας της Γερμανίας.
