Γερμανία – Μπροστά σε ένα εκτενές κύμα αναπροσαρμογών της έμμεσης φορολογίας και πιθανών περικοπών στις κοινωνικές παροχές βρίσκονται οι καταναλωτές, καθώς το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών καταρτίζει τον προϋπολογισμό ρεκόρ για το έτος 2027. Η ανάγκη κάλυψης των αυξημένων κρατικών δαπανών, οι οποίες αναμένεται να αγγίξουν τα 543,3 δισεκατομμύρια ευρώ, οδηγεί τον κυβερνητικό μηχανισμό σε αναζήτηση νέων πηγών εσόδων. Το συγκεκριμένο οικονομικό σχέδιο διαμορφώνει ένα νέο τοπίο για τον προϋπολογισμό των νοικοκυριών, αφού βασικά καταναλωτικά αγαθά τίθενται στο επίκεντρο των φορολογικών αυξήσεων, την ίδια στιγμή που οι κρατικές επιχορηγήσεις προς τα ασφαλιστικά ταμεία μπαίνουν στο μικροσκόπιο των δημοσιονομικών περικοπών.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Προϋπολογισμός 543,3 δισ. ευρώ για το 2027 με έμφαση σε άμυνα και εξυπηρέτηση χρέους.
- Σταδιακή αύξηση του φόρου καπνού κατά 20% με έναρξη τον Σεπτέμβριο του 2026.
- Σχέδιο για επιβολή νέου τέλους στα ζαχαρούχα ποτά και τα πλαστικά μιας χρήσης.
- Εξέταση περικοπών στις κρατικές επιχορηγήσεις για συντάξεις και ταμεία υγείας.
Πώς διαμορφώνονται οι φόροι σε καπνό και αλκοόλ
Η στρατηγική ενίσχυσης των κρατικών ταμείων περιλαμβάνει στοχευμένες παρεμβάσεις σε προϊόντα ευρείας κατανάλωσης, με τον καπνό και το αλκοόλ να δέχονται τις ισχυρότερες πιέσεις. Ειδικότερα, ο σχεδιασμός προβλέπει την κλιμακωτή αύξηση της φορολογίας στα καπνικά είδη σε δύο διακριτές φάσεις, με στόχο τη συνολική άνοδο της τάξης του 20%. Το πρώτο στάδιο της αναπροσαρμογής προγραμματίζεται για την 1η Σεπτεμβρίου 2026, επιφέροντας αύξηση 14,8%. Σε πρακτικό επίπεδο, ένα τυπικό πακέτο είκοσι τσιγάρων, το οποίο σήμερα κοστίζει μεταξύ οκτώ και εννέα ευρώ, αναμένεται να ανατιμηθεί κατά 1,18 έως 1,33 ευρώ, διαμορφώνοντας την τελική τιμή αγοράς από 9,60 έως 10,80 ευρώ.
Παράλληλα με τις αλλαγές στα καπνικά προϊόντα, οι φορολογικές αρχές προετοιμάζουν το έδαφος για αντίστοιχες κινήσεις στα αλκοολούχα ποτά. Αν και το ακριβές ύψος της επιβάρυνσης τελεί υπό διαμόρφωση, η τρέχουσα φορολογία, η οποία υπολογίζεται περίπου στα πέντε λεπτά του ευρώ για μια φιάλη μπίρας μισού λίτρου, αναμένεται να αναθεωρηθεί προς τα πάνω. Η συγκεκριμένη επιλογή του οικονομικού επιτελείου αναμένεται να προσθέσει επιπλέον βάρη στον τελικό καταναλωτή, ενισχύοντας ταυτόχρονα τα κρατικά έσοδα από την έμμεση φορολογία.
Ο νέος φόρος ζάχαρης και τα πλαστικά προϊόντα
Διευρύνοντας τη φορολογική βάση, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει την εισαγωγή ενός εντελώς νέου τέλους για τα ζαχαρούχα ροφήματα, το οποίο τοποθετείται χρονικά στο 2028. Σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις ειδικών επιτροπών, η εφαρμογή αυτού του μέτρου θα μπορούσε να αυξήσει την τιμή ενός τυπικού αναψυκτικού κατά 13 λεπτά, μεταβάλλοντας το κόστος από τα 75 στα 88 λεπτά. Η συγκεκριμένη επιβάρυνση υπολογίζεται ότι θα αποφέρει στα ταμεία ασφάλισης υγείας περίπου 450 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, αν και η τελική μορφή του μέτρου συναντά ήδη εσωτερικές διαφωνίες στους κόλπους του κυβερνητικού συνασπισμού.
Στο ίδιο πλαίσιο εσόδων, εντάσσεται και η εφαρμογή ενός τέλους για τα πλαστικά προϊόντα μιας χρήσης, όπως οι σακούλες και οι συσκευασίες. Το μοντέλο αυτό αντλεί έμπνευση από τοπικές πρωτοβουλίες, όπως αυτή που εφαρμόζεται ήδη στην πόλη Tübingen στο Baden-Württemberg, όπου επιβάλλονται χρεώσεις που κυμαίνονται από 20 λεπτά για τα καλαμάκια έως 50 λεπτά για τα ποτήρια του καφέ, δημιουργώντας ένα προηγούμενο για καθολική εφαρμογή στην επικράτεια. Την ίδια στιγμή, στο τραπέζι των συζητήσεων έχει τεθεί από τις αρχές και η προοπτική φορολόγησης των κρυπτονομισμάτων.
Τι αλλάζει στις κρατικές επιχορηγήσεις για συντάξεις
Πέρα από την αύξηση των άμεσων εσόδων μέσω της κατανάλωσης, η εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών περνάει μέσα από τον εξορθολογισμό των εξόδων, θέτοντας στο στόχαστρο τις ομοσπονδιακές επιχορηγήσεις προς τους πυλώνες του κοινωνικού κράτους. Το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει τη σταδιακή μείωση της οικονομικής συμμετοχής του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού στα ταμεία υποχρεωτικής ασφάλισης υγείας, στην ασφάλιση μακροχρόνιας φροντίδας και στο σύστημα συνταξιοδότησης. Αυτή η ανακατεύθυνση των πόρων στοχεύει στο κλείσιμο των δημοσιονομικών κενών, ωστόσο δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για τη μελλοντική βιωσιμότητα των παροχών.
Η μείωση της κρατικής στήριξης μεταφράζεται πρακτικά σε δύο πιθανά σενάρια για τους ασφαλισμένους: είτε στην άμεση αύξηση των μηνιαίων εισφορών προκειμένου να διατηρηθεί το τρέχον επίπεδο κάλυψης, είτε στην αναπόφευκτη περικοπή των παρεχόμενων υπηρεσιών. Ενώ οι ακριβείς τομείς περικοπών στις συντάξεις και την περίθαλψη παραμένουν υπό καθεστώς αξιολόγησης, στον τομέα της υγείας έχουν ήδη κατατεθεί προτάσεις από αρμόδιες επιτροπές, με γνώμονα την αποτροπή μιας ραγδαίας αύξησης των ασφαλιστικών κρατήσεων για τους μισθωτούς και τους εργοδότες.
Το δημοσιονομικό κενό και η μεταρρύθμιση εσόδων
Η αρχιτεκτονική του προϋπολογισμού για το 2027, ο οποίος καταγράφει αύξηση δαπανών κατά 3,6% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τις αυξημένες αμυντικές ανάγκες και την εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους, με τον νέο δανεισμό να εκτιμάται στα 110,8 δισεκατομμύρια ευρώ. Ανώτατα στελέχη της επιτροπής προϋπολογισμού εκφράζουν προβληματισμό για τη σταθερότητα αυτού του σχεδιασμού, επισημαίνοντας μέσω επίσημων τοποθετήσεων ότι τα τρέχοντα δημοσιονομικά κενά καλύπτονται θεωρητικά από μέτρα που δεν έχουν ακόμη νομοθετηθεί και από την ανάληψη νέων δανειακών υποχρεώσεων, διατηρώντας την αβεβαιότητα για την ικανότητα εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων.
Αντισταθμιστικά προς τις επερχόμενες αυξήσεις της έμμεσης φορολογίας και τον περιορισμό των στοχευμένων φοροαπαλλαγών, ο κυβερνητικός σχεδιασμός υπόσχεται μια ευρύτερη φορολογική ελάφρυνση για τους εργαζομένους. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, προωθείται μια εκτενής μεταρρύθμιση στη φορολογία εισοδήματος, η οποία έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά για να ενισχύσει μόνιμα το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών που ανήκουν στα χαμηλά και μεσαία οικονομικά στρώματα, επιχειρώντας να ισορροπήσει τις πιέσεις από τις επικείμενες ανατιμήσεις στην αγορά.
