Ολλανδία – Ριζική μεταβολή καταγράφεται στον τρόπο με τον οποίο ενημερώνονται οι πολίτες στην Ολλανδία, καθώς πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι βασίζονται πλέον αποκλειστικά στα κοινωνικά δίκτυα για την καθημερινή τους πληροφόρηση.
Η τάση αυτή δημιουργεί νέα δεδομένα στο μιντιακό τοπίο της χώρας, αναδεικνύοντας ένα σημαντικό χάσμα μεταξύ της χρήσης των πλατφορμών και της πραγματικής εμπιστοσύνης του κοινού προς αυτές.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Περισσότεροι από 1 εκατομμύριο πολίτες στην Ολλανδία ενημερώνονται αποκλειστικά από τα social media.
- Μόλις το 12% των χρηστών δηλώνει ότι εμπιστεύεται τις ειδησεογραφικές αναρτήσεις στις πλατφόρμες αυτές.
- Η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για ενημέρωση φτάνει το 13% στους νέους.
Η πτώση του ενδιαφέροντος και η κρίση αξιοπιστίας
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση Digital News Report, η οποία συντάσσεται από την Ολλανδική Αρχή Μέσων Ενημέρωσης (Commissariaat voor de Media) σε συνεργασία με το Reuters Institute, το ποσοστό των ενηλίκων που χρησιμοποιούν αποκλειστικά τα κοινωνικά δίκτυα ως πηγή ειδήσεων έχει ανέλθει στο 7%, σε σύγκριση με το 2% το 2018. Οι συγκεκριμένοι χρήστες δεν επισκέπτονται πλέον ενημερωτικές ιστοσελίδες και δεν παρακολουθούν τηλεόραση ή ραδιόφωνο. Παράλληλα, καταγράφεται μια ευρύτερη υποχώρηση του ενδιαφέροντος για την επικαιρότητα. Το ποσοστό των πολιτών που δηλώνουν μεγάλο ενδιαφέρον για τις ειδήσεις μειώθηκε στο 45%, από 61% που ήταν πριν από έξι χρόνια. Αντίστοιχα, το ποσοστό όσων δεν ενδιαφέρονται καθόλου για την ενημέρωση αυξήθηκε από το 4% στο 14%.
Η ραγδαία αύξηση της χρήσης των κοινωνικών δικτύων συνοδεύεται από ένα οξύμωρο φαινόμενο, καθώς το κοινό εμφανίζεται εξαιρετικά επιφυλακτικό απέναντι στο περιεχόμενο που καταναλώνει. Οι μισοί Ολλανδοί εκφράζουν ανησυχία για τις ειδήσεις που κυκλοφορούν στις ψηφιακές πλατφόρμες. Η ομάδα των πολιτών που δυσπιστεί ανοιχτά απέναντι στις ειδήσεις έχει διπλασιαστεί, φτάνοντας το 21% από 11% το 2018. Παρόλα αυτά, καθιερωμένοι οργανισμοί εξακολουθούν να διατηρούν το κύρος τους. Το NOS αποτελεί την πιο αξιόπιστη πηγή ενημέρωσης στη χώρα, με το ειδησεογραφικό πρακτορείο ANP και το RTL Nieuws να ακολουθούν. Η πρόεδρος της Commissariaat voor de Media, Amma Asante, τόνισε ότι η εμπιστοσύνη στην Ολλανδία παραμένει υψηλή σε σχέση με τα διεθνή πρότυπα, επισημαίνοντας την ανάγκη διαφύλαξης αυτού του κεκτημένου.
Νέες συνήθειες: Influencers και τεχνητή νοημοσύνη
Η απομάκρυνση από τα παραδοσιακά μέσα είναι εντονότερη στις νεότερες γενιές. Για το 33% των ατόμων ηλικίας 18 έως 34 ετών, τα κοινωνικά δίκτυα αποτελούν τη βασική πηγή ενημέρωσης, ποσοστό αισθητά αυξημένο από το 20% που είχε καταγραφεί το 2018. Στην ηλικιακή ομάδα 18 έως 24 ετών, οι μισοί χρήστες παρακολουθούν συστηματικά τους αποκαλούμενους «news influencers», λογαριασμούς δηλαδή που σχολιάζουν ή αναπαράγουν ειδησεογραφικό περιεχόμενο. Ενδεικτικό της δυναμικής τους είναι το κανάλι Cestmocro, το οποίο διαθέτει 1,2 εκατομμύρια ακολούθους και αποτελεί το δημοφιλέστερο της κατηγορίας στην Ολλανδία, παρότι ο ιδιοκτήτης του παραμένει άγνωστος στο ευρύ κοινό.
Ταυτόχρονα, αναδύεται μια νέα τεχνολογική συνήθεια στην καθημερινή πληροφόρηση, με τη χρήση διαλογικών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Αν και το γενικό ποσοστό των ενηλίκων που χρησιμοποιούν AI chatbots για να ενημερωθούν κυμαίνεται στο 7%, η απήχηση της νέας τεχνολογίας αυξάνεται σταθερά. Στις νεότερες ηλικίες, το ποσοστό αυτό αγγίζει ήδη το 13%, υποδεικνύοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει να εδραιώνεται ως μια εναλλακτική, άμεση πηγή άντλησης πληροφοριών για τη νέα γενιά.
