Ευρώπη – Σε επικίνδυνα επίπεδα κλιμακώνεται η κρίση των ναρκωτικών στην ευρωπαϊκή ήπειρο, καθώς η αγορά κατακλύζεται από εκατοντάδες νέες, εξαιρετικά ισχυρές ουσίες.
Η τελευταία έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ναρκωτικών (EUDA) καταγράφει ραγδαία αύξηση των θανάτων από υπερβολική δόση, ενώ παράλληλα αποκαλύπτει τις τεράστιες διαστάσεις που λαμβάνει η χρήση κοκαΐνης και συνθετικών οπιοειδών στα κράτη-μέλη.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Περισσότεροι από 7.600 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Ευρώπη εξαιτίας υπερβολικής δόσης, με τα οπιοειδή να ευθύνονται για το 70% των περιπτώσεων.
- Περίπου 24,9 εκατομμύρια Ευρωπαίοι ηλικίας 15 έως 64 ετών έκαναν χρήση κάνναβης, καθιστώντας την το πιο δημοφιλές ναρκωτικό.
- Η ανάλυση λυμάτων έδειξε ανησυχητική αύξηση των υπολειμμάτων κοκαΐνης στο 57% των ευρωπαϊκών πόλεων που εξετάστηκαν.
Η κυριαρχία των οπιοειδών και η εμφάνιση νέων ουσιών
Η εικόνα που αναδύεται από τα επίσημα δεδομένα των κρατών-μελών, της Νορβηγίας και της Τουρκίας κρίνεται άκρως ανησυχητική.
Όπως προκύπτει, η θανατηφόρα δράση των οπιοειδών, όπως η ηρωίνη, παραμένει η βασική αιτία απώλειας ανθρώπινων ζωών, προκαλώντας επτά στους δέκα θανάτους.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η διείσδυση συνθετικών παραλλαγών, καθώς από το 2009 έχουν εντοπιστεί 95 τέτοιες ουσίες σε ευρωπαϊκό έδαφος, ενώ μόνο εντός του 2025 προστέθηκαν άλλες επτά.
Σύμφωνα με την εκτελεστική διευθύντρια του EUDA, Lorraine Nolan, οι χρήστες συχνά καταναλώνουν αυτά τα εξαιρετικά ισχυρά σκευάσματα χωρίς να γνωρίζουν την πραγματική τους σύσταση, αναμειγνύοντας πολλές φορές διαφορετικά είδη, γεγονός που πολλαπλασιάζει τους κινδύνους.
Παράλληλα, ο συνολικός κατάλογος των ψυχοδραστικών ουσιών έφτασε πλέον τις 1.050, με 50 εξ αυτών να εμφανίζονται μόλις τον τελευταίο χρόνο, ενώ καταγράφεται και αύξηση της χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων (vapes) με δραστικές ουσίες από τους νέους.
Σε επίπεδα ρεκόρ η κατανάλωση κάνναβης και κοκαΐνης
Η κάνναβη διατηρεί σταθερά την πρώτη θέση στις προτιμήσεις των Ευρωπαίων, καθώς υπολογίζεται ότι σχεδόν 24,9 εκατομμύρια πολίτες έκαναν χρήση την περασμένη χρονιά.
Μολονότι χώρες όπως η Γερμανία, η Μάλτα, η Ισπανία και το Λουξεμβούργο έχουν προχωρήσει σε μερική αποποινικοποίηση ή νομιμοποίηση για μικρές ποσότητες, οι επιστημονικές αρχές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τα νοθευμένα προϊόντα.
Περίπου 104.000 άτομα αναζήτησαν θεραπεία απεξάρτησης, αριθμός που αντιστοιχεί στο ένα τρίτο των συνολικών αιτημάτων βοήθειας.
Την ίδια στιγμή, η χρήση κοκαΐνης εδραιώνεται, αγγίζοντας τα 4,3 εκατομμύρια χρήστες. Τα αποτελέσματα των ελέγχων στα αστικά λύματα επιβεβαιώνουν τη γεωγραφική εξάπλωση του φαινομένου, εντοπίζοντας αυξημένα επίπεδα σε 48 από τις 85 ευρωπαϊκές πόλεις του δείγματος.
Η επικινδυνότητα της κατάστασης αποτυπώνεται σαφώς στον αριθμό όσων ξεκινούν θεραπεία για τον εθισμό στην κοκαΐνη, ο οποίος άγγιξε τις 37.000, σημειώνοντας κατακόρυφη αύξηση της τάξης του 39% σε σχέση με το 2018.
Αλλάζουν διαδρομές τα διεθνή καρτέλ
Η έντονη πίεση που ασκούν οι αστυνομικές δυνάμεις στα μεγάλα ευρωπαϊκά λιμάνια οδηγεί τα συνδικάτα του εγκλήματος στην αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών διακίνησης.
Αλλάζοντας τακτική, οι διακινητές αξιοποιούν όλο και περισσότερο δευτερεύοντα, μικρότερα λιμάνια και προχωρούν σε επικίνδυνες μεταφορτώσεις φορτίων στην ανοιχτή θάλασσα.
Για τη μεταφορά των παράνομων ουσιών επιστρατεύονται πλέον υπερσύγχρονα μέσα, όπως ταχύπλοα σκάφη, ημι-υποβρύχια, ακόμη και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), δυσχεραίνοντας σημαντικά τον έλεγχο των συνόρων.
Εκφράζοντας την αυστηρή θέση της Κομισιόν, ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων Magnus Brunner διαμήνυσε την ανάγκη για μηδενική ανοχή απέναντι στους εμπόρους ναρκωτικών, θέτοντας ως απόλυτη ευρωπαϊκή προτεραιότητα την άμεση αναχαίτιση των θανατηφόρων ουσιών πριν αυτές φτάσουν στις γειτονιές των μεγάλων αστικών κέντρων.
