Ελβετία – Ετήσια ελάφρυνση περίπου 1.000 φράγκων για κάθε ενήλικο ασφαλισμένο και επιπλέον στήριξη για τα παιδιά προτείνει νέα λαϊκή πρωτοβουλία που παρουσίασε αριστερή συμμαχία στη Βέρνη.
Το σχέδιο προβλέπει πίστωση ισοδύναμη με δύο μέσες μηνιαίες εισφορές για τους ενήλικες και έξι για τους ανηλίκους, με χρηματοδότηση από υψηλά εισοδήματα και εταιρικά κέρδη.
Την πρωτοβουλία «Για χαμηλότερα ασφάλιστρα υγείας» προωθούν το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SP), η Συνομοσπονδία Ελβετικών Συνδικάτων (SGB), η εργατική οργάνωση Travail Suisse και η ένωση καταναλωτών της γαλλόφωνης Ελβετίας FRC. Οι διοργανωτές επιδιώκουν να ωφεληθεί το 90% των ασφαλισμένων και πρέπει να συγκεντρώσουν 100.000 έγκυρες υπογραφές έως τα μέσα Μαΐου 2028 για να προχωρήσει η διαδικασία.
Πόση ελάφρυνση προβλέπεται για ενήλικες και παιδιά
Με βάση τα εκτιμώμενα ασφάλιστρα του 2027, η πίστωση δύο μέσων μηνιαίων εισφορών αντιστοιχεί σε περίπου 1.000 ελβετικά φράγκα ετησίως ανά ενήλικο. Για παιδιά έως 18 ετών προτείνεται η κάλυψη έξι μέσων μηνιαίων εισφορών, συνολικής αξίας περίπου 770 φράγκων. Οι νέοι ενήλικες έως 25 ετών θα λαμβάνουν επίσης πίστωση δύο μέσων μηνιαίων ασφαλίστρων.
Η έκπτωση θα αφαιρείται απευθείας από τον λογαριασμό του ασφαλισμένου, χωρίς υποβολή αίτησης. Σε καμία περίπτωση δεν θα προκύπτει αρνητική χρέωση. Οι υφιστάμενες μειώσεις ασφαλίστρων από τα καντόνια θα εξακολουθούν να ισχύουν, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της πρότασης, τα ασφάλιστρα πολλών παιδιών να μηδενίζονται στην πράξη. Τα καντόνια δεν θα επιτρέπεται να περικόψουν αυτές τις ενισχύσεις για τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Ο Samuel Bendahan, συμπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του SP, διευκρίνισε ότι δεν προτείνονται αλλαγές στις απαλλαγές συμμετοχής (Franchise) ούτε στα διαφορετικά μοντέλα βασικής ασφάλισης.
Ποιος θα καλύψει το κόστος των 8 δισεκατομμυρίων φράγκων
Η συνολική ετήσια δαπάνη υπολογίζεται σε περίπου 8 δισεκατομμύρια ελβετικά φράγκα. Το μισό ποσό σχεδιάζεται να προέλθει από πρόσθετη επιβάρυνση του άμεσου ομοσπονδιακού φόρου για πολύ υψηλά εισοδήματα και το άλλο μισό από αύξηση της φορολογίας εταιρικών κερδών, την οποία οι εισηγητές χαρακτηρίζουν μετριοπαθή.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της επιτροπής, η πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση θα ξεπερνούσε το όφελος από την πίστωση ασφαλίστρων μόνο πάνω από 139.000 φράγκα ακαθάριστου εισοδήματος για άτομα που ζουν μόνα και 363.000 φράγκα για οικογένειες με δύο παιδιά.
Η συμπρόεδρος του SP, Mattea Meyer, υποστήριξε ότι τα ασφάλιστρα έχουν τριπλασιαστεί σε διάστημα τριάντα ετών και ότι το επόμενο έτος αναμένεται νέα μέση αύξηση 5%, την οποία δεν ακολουθούν μισθοί και συντάξεις. Κατά την ίδια, πολλά νοικοκυριά με μεσαία εισοδήματα δεν δικαιούνται υφιστάμενες εκπτώσεις, αλλά δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις επιβαρύνσεις. Υπενθύμισε επίσης ότι κατά την καθιέρωση της βασικής ασφάλισης είχε τεθεί ως στόχος οι εισφορές να μην υπερβαίνουν το 8% του οικογενειακού εισοδήματος.
Ο πρόεδρος της Travail Suisse, Adrian Wüthrich, τόνισε ότι μετά το ενοίκιο και τις δαπάνες φύλαξης παιδιών απομένουν ελάχιστα περιθώρια στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Η γενική γραμματέας της FRC και βουλευτής των Πρασίνων Sophie Michaud Gigon σημείωσε ότι, κατά την οργάνωση, τα νοικοκυριά επωμίζονται άμεσα πάνω από τα δύο τρίτα του κόστους υγείας. Ο πρόεδρος της SGB και γερουσιαστής του SP Pierre-Yves Maillard υποστήριξε ότι η φορολογική συμμετοχή των επιχειρήσεων μπορεί να αυξήσει την πίεση για συγκράτηση των δαπανών.
Οι αντιδράσεις και οι προηγούμενες αποτυχημένες προσπάθειες
Οι πολιτικοί αντίπαλοι της πρωτοβουλίας υποστηρίζουν ότι πρόκειται για αναδιανομή του κόστους, χωρίς αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης αύξησης των δαπανών υγείας. Το κόμμα Die Mitte προτείνει, μεταξύ άλλων, μεταφορά των εκπτώσεων στα φάρμακα στους ασφαλισμένους, αμοιβές με βάση την ποιότητα αντί για τον όγκο των υπηρεσιών και ψηφιακό φάκελο υγείας. Το FDP ζητά περιορισμό των περιττών θεραπειών.
Η ένωση ασφαλιστικών φορέων Prioswiss ζητά ταχύτερη υλοποίηση του σχεδιασμού νοσοκομείων και του δεύτερου πακέτου συγκράτησης του κόστους. Η ένωση νοσοκομείων H+ υποστηρίζει τιμολόγια εξωνοσοκομειακής περίθαλψης που καλύπτουν τις πραγματικές δαπάνες, ενώ η ιατρική ομοσπονδία FMH ζητά λιγότερη γραφειοκρατία.
Η νέα εκστρατεία ακολουθεί προηγούμενες ήττες στις κάλπες. Τον Ιούνιο του 2024 απορρίφθηκε πρόταση του SP για ανώτατο όριο ασφαλίστρων στο 10% του εισοδήματος, αν και το 2026 τέθηκε σε ισχύ αντιπρόταση για ελάχιστες συμμετοχές των καντονιών. Είχαν προηγηθεί αποτυχημένες πρωτοβουλίες για ενιαίο ταμείο ασφάλισης υγείας το 2007 και το 2014, καθώς και για ασφάλιστρα ανάλογα με το εισόδημα το 2003.
Πηγές πληροφοριών: SP, SGB, Travail Suisse, FRC, Prioswiss, H+, FMH.