Γερμανία – Η κυβερνητική στροφή στον ενεργειακό σχεδιασμό πυροδοτεί σφοδρές κοινωνικές αντιδράσεις σε ολόκληρη τη χώρα, καθώς η πρόθεση του αρμόδιου υπουργείου να επιβραδύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας προς όφελος των εγκαταστάσεων φυσικού αερίου κινητοποιεί μαζικά τους πολίτες.
Σε μια περίοδο όπου το κόστος διαβίωσης και οι τιμές της ενέργειας πιέζουν ασφυκτικά τα νοικοκυριά, δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές κατακλύζουν τα αστικά κέντρα, απαιτώντας την άμεση απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Η ένταση στους δρόμους των μεγάλων πόλεων αποτυπώνει το ρήγμα μεταξύ των πολιτικών αποφάσεων και των κοινωνικών διεκδικήσεων, με τη δυσαρέσκεια να προσωποποιείται πλέον στην ηγεσία του Υπουργείου Οικονομίας.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Περισσότεροι από 80.000 διαδηλωτές συμμετείχαν στις πανεθνικές κινητοποιήσεις, σύμφωνα με τους διοργανωτές.
- Στο Βερολίνο συγκεντρώθηκαν 24.000 άτομα, στο Αμβούργο 15.000 και στο Μόναχο 12.000.
- Κεντρικό αίτημα αποτελεί η εγκατάλειψη του φυσικού αερίου και η άμεση επιτάχυνση των επενδύσεων σε αιολική και ηλιακή ενέργεια.
- Σφοδρή κριτική δέχονται οι κρατικές επιδοτήσεις στα καύσιμα, οι οποίες θεωρείται ότι ευνοούν τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες.
Η γεωγραφία των κινητοποιήσεων και ο όγκος των διαδηλωτών
Η δυναμική των συγκεντρώσεων αποτυπώθηκε ανάγλυφα στον αριθμητικό απολογισμό των συμμετεχόντων, με τους διοργανωτές να κάνουν λόγο για περισσότερους από 80.000 ανθρώπους που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα υπεράσπισης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η πρωτεύουσα βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, καθώς περίπου 24.000 διαδηλωτές κατέκλυσαν τους δρόμους στο Βερολίνο, μεταφέροντας το μήνυμα της δυσαρέσκειας ακριβώς έξω από τα κυβερνητικά κτίρια. Αντίστοιχη ήταν η εικόνα και στα υπόλοιπα μεγάλα αστικά κέντρα, με το Αμβούργο να καταγράφει συμμετοχή 15.000 πολιτών και το Μόναχο να ακολουθεί με 12.000 άτομα, διαμορφώνοντας ένα ενιαίο μέτωπο διεκδικήσεων σε ολόκληρη την επικράτεια.
Ιδιαίτερη συζήτηση προκάλεσαν οι αποκλίσεις στις εκτιμήσεις για την προσέλευση στην Κολωνία, όπου οι αστυνομικές αρχές κατέγραψαν 4.500 συμμετέχοντες, την ώρα που οι πρωτοβουλίες των πολιτών ανέμεναν έναν αριθμό κοντά στις 30.000. Ανεξάρτητα από τη στατιστική αποτύπωση, ο παλμός των κινητοποιήσεων χαρακτηρίστηκε από τα αιχμηρά συνθήματα στα πανό, τα οποία καλούσαν την κυβέρνηση να προχωρήσει σε ουσιαστικό εκσυγχρονισμό αντί να συντηρεί ξεπερασμένα μοντέλα. Η απαίτηση για απεξάρτηση είναι καθολική.
Στο στόχαστρο η Katherina Reiche και ο ενεργειακός σχεδιασμός
Η δυσαρέσκεια των συγκεντρωμένων πολιτών διοχετεύτηκε σχεδόν αποκλειστικά στο πρόσωπο της Ομοσπονδιακής Υπουργού Οικονομίας, Katherina Reiche, καθώς οι σχεδιασμοί της παράταξης του CDU για τον περιορισμό της ηλιακής και αιολικής ενέργειας ερμηνεύονται ως επικίνδυνη οπισθοδρόμηση. Μεταφέροντας το κλίμα από το Αμβούργο, ο ανταποκριτής του δικτύου ARD, Sven Pehlke, περιέγραψε μια ατμόσφαιρα έντονου εκνευρισμού, επισημαίνοντας πως η οργή του πλήθους στρέφεται ευθέως κατά της υπουργού, με τα συναισθήματα των συμμετεχόντων να κλιμακώνονται εμφανώς κατά τη διάρκεια της πορείας.
Οι επικριτές της κυβερνητικής γραμμής υπογραμμίζουν πως η εμμονή στη χρήση συμβατικών καυσίμων και η κατασκευή νέων μονάδων φυσικού αερίου αγνοούν επιδεικτικά τα διδάγματα των πρόσφατων γεωπολιτικών κρίσεων, οι οποίες εκτίναξαν το κόστος ζωής για εκατομμύρια καταναλωτές. Οι διοργανωτές των κινητοποιήσεων συνδέουν άμεσα την εξάρτηση από αυταρχικά καθεστώτα και τις ανεξέλεγκτες ανατιμήσεις στην ενέργεια με τη διστακτικότητα του Βερολίνου να προχωρήσει σε ριζικές τομές. Η αλλαγή πλεύσης θεωρείται επιτακτική.
Η στάση των ακτιβιστών απέναντι στις κρατικές επιδοτήσεις
Κατά τη διάρκεια των κεντρικών ομιλιών έξω από το Υπουργείο Οικονομίας, οι εκπρόσωποι των περιβαλλοντικών κινημάτων αποδόμησαν το αφήγημα της οικονομικής αναγκαιότητας, παρουσιάζοντας τις κυβερνητικές αποφάσεις ως μια συγκαλυμμένη προσπάθεια εξυπηρέτησης παγιωμένων συμφερόντων. Η ακτιβίστρια Luisa Neubauer προέβη σε έντονη κριτική, τονίζοντας εμμέσως πως η επιβράδυνση της πράσινης μετάβασης δεν στοχεύει στην ανακούφιση των πολιτών, αλλά στη διάσωση πεπαλαιωμένων δομών εξουσίας. Παράλληλα, χρησιμοποιώντας το παράδειγμα των εργοστασίων της VW, κατέδειξε πως η βιομηχανική παραγωγή καθίσταται αδύνατη όταν οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής χτυπούν τις υποδομές.
Από την πλευρά της οργάνωσης Fridays for Future, η Annika Rittmann εστίασε στις πρακτικές συνέπειες που έχουν οι πρόσφατες νομοθετικές ρυθμίσεις στην καθημερινότητα των πολιτών, φέρνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την κρατική έκπτωση στα καύσιμα κίνησης. Όπως υποστηρίζουν οι ακτιβιστές, το συγκεκριμένο μέτρο υπονομεύει κάθε προσπάθεια ενίσχυσης της βιώσιμης κινητικότητας, καθώς στερεί πολύτιμους πόρους από τις πράσινες επενδύσεις, μεταφέροντας κρατικά κεφάλαια απευθείας στα ταμεία των μεγάλων πετρελαϊκών ομίλων. Το μοντέλο αυτό κρίνεται μη βιώσιμο.
