Βαυαρία – Ο αριθμός των αγροτικών εκμεταλλεύσεων στη Βαυαρία έπεσε για πρώτη φορά κάτω από τις 100.000, καθώς 2.600 μονάδες διέκοψαν τη λειτουργία τους μεταξύ 2023 και 2025. Οι 98.138 εκμεταλλεύσεις που απομένουν αποτυπώνουν τη συνεχιζόμενη αναδιάρθρωση της γεωργίας στο γερμανικό κρατίδιο, σε μια περίοδο κατά την οποία τα εισοδήματα των επαγγελματιών αγροτών αυξάνονται, αλλά η κτηνοτροφία και οι καλλιέργειες αντιμετωπίζουν πιέσεις.
Τα στοιχεία περιλαμβάνονται στον αγροτικό απολογισμό για τα έτη 2024 και 2025, τον οποίο παρουσίασε η υπουργός Γεωργίας της Βαυαρίας Michaela Kaniber (CSU). Η υπουργός ανέδειξε τη βελτίωση των οικονομικών αποτελεσμάτων, αναγνωρίζοντας ωστόσο τα διαρθρωτικά προβλήματα και τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες που αντιμετώπισε η παραγωγή το 2026.
Λιγότερες μικρές φάρμες, μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις
Η μείωση του αριθμού των αγροκτημάτων δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Οι εκμεταλλεύσεις με έκταση έως πέντε εκτάρια ήταν εκείνες που έκλειναν συχνότερα, ενώ οι μεγαλύτερες μονάδες συνέχισαν να επεκτείνονται. Η Kaniber παραδέχθηκε ότι η εξέλιξη αυτή προκαλεί προβληματισμό, αλλά υπογράμμισε πως η διαρθρωτική αλλαγή συνεχίζεται.
Σήμερα, κάθε αγροτική εκμετάλλευση στη Βαυαρία καλλιεργεί κατά μέσο όρο περίπου 30 εκτάρια, δηλαδή περίπου τη μισή έκταση από τον αντίστοιχο μέσο όρο σε ολόκληρη τη Γερμανία. Η διαφορά αυτή δείχνει ότι, παρά τη μεγέθυνση των μεγαλύτερων μονάδων, η γεωργία της Βαυαρίας εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από σχετικά μικρότερο μέσο μέγεθος εκμετάλλευσης.
Αύξηση κερδών παρά τη μείωση των ζώων
Οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις πλήρους απασχόλησης εμφάνισαν μέσο κέρδος 85.100 ευρώ, αυξημένο κατά 13%. Η παραγωγή γάλακτος και βόειου κρέατος συνέβαλε ιδιαίτερα στη βελτίωση των αποτελεσμάτων, ενώ, σύμφωνα με την υπουργό, οι περισσότερες επιχειρήσεις δηλώνουν πρόθυμες να επενδύσουν και να αναπτύξουν τις εγκαταστάσεις τους, με έντονο ενδιαφέρον στον τομέα της γαλακτοπαραγωγής.
Η θετική εικόνα των κερδών συνυπάρχει με τη συρρίκνωση του ζωικού κεφαλαίου. Από το 2023 έως το 2025 ο αριθμός των βοοειδών μειώθηκε κατά περίπου 91.300 ζώα, ή 3,3%, ενώ οι γαλακτοπαραγωγές αγελάδες περιορίστηκαν κατά περίπου 26.000, δηλαδή 2,5%. Παρά τη μείωση αυτή, η συνολική ποσότητα παραγόμενου γάλακτος παρέμεινε σταθερή.
Διαφορετική ήταν η εικόνα στη χοιροτροφία, όπου ο αριθμός των ζώων διατηρήθηκε αμετάβλητος, παρότι οι τιμές υποχώρησαν και η κατανάλωση μειώθηκε. Τα δεδομένα καταγράφουν επομένως διαφορετικές εξελίξεις ανά κτηνοτροφικό κλάδο, οι οποίες δεν αποτυπώνονται μόνο στο συνολικό οικονομικό αποτέλεσμα.
Η ξηρασία του 2026 και οι διαφωνίες για την προσαρμογή
Οι υψηλές θερμοκρασίες και η παρατεταμένη ξηρασία προκάλεσαν το 2026 ασυνήθιστα μεγάλες απώλειες στη γεωργική παραγωγή της Βαυαρίας. Η Kaniber επισήμανε ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν σταματούν και ότι οι εκμεταλλεύσεις καλούνται να ανταποκριθούν σε σοβαρές προκλήσεις.
Η βουλευτής του SPD Ruth Müller ζήτησε ισχυρότερη οικονομική στήριξη για την προσαρμογή της γεωργίας στις κλιματικές συνθήκες. Από την πλευρά των Πρασίνων, η Mia Goller επέκρινε την απουσία σαφούς στρατηγικής, ζητώντας καλύτερο συντονισμό των προγραμμάτων για την άρδευση και τη συγκράτηση νερού στις αγροτικές εκτάσεις. Οι κομματικές διαφορές επεκτείνονται και στα περιβαλλοντικά μέτρα και στη σήμανση των συνθηκών εκτροφής ζώων.
Βιολογική γεωργία και αντιπαράθεση για τη γραφειοκρατία
Η Kaniber επανέλαβε τον στόχο να φτάσει το μερίδιο της βιολογικής γεωργίας στο 30% στη Βαυαρία, σημειώνοντας όμως ότι απαιτείται αντίστοιχη ζήτηση από την αγορά, καθώς οι καταναλωτές δεν μπορούν να υποχρεωθούν να επιλέγουν συγκεκριμένα προϊόντα.
Η ίδια χαρακτήρισε τους αγρότες σημαντικούς προστάτες του περιβάλλοντος, επισημαίνοντας ότι περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχουν σε εθελοντικά περιβαλλοντικά μέτρα. Μόνο το 2025 καταβλήθηκαν περίπου 286 εκατομμύρια ευρώ μέσω του προγράμματος προστασίας του αγροτικού τοπίου, γνωστού ως Kulturlandschaftsprogramm.
Στο ζήτημα της υποχρεωτικής σήμανσης των συνθηκών εκτροφής των ζώων, η υπουργός ζήτησε την κατάργηση του σχετικού νόμου, τον οποίο θεωρεί περιττή γραφειοκρατία. Επικαλέστηκε μάλιστα τη νέα αναβολή της εφαρμογής του έως τον Οκτώβριο του 2027 ως ένδειξη των προβλημάτων του.
Η επόμενη γενιά στο επίκεντρο
Η ηλικιακή ανανέωση αποτελεί πεδίο στο οποίο αναγνωρίζεται ανάγκη παρέμβασης από όλες τις πολιτικές πλευρές. Λιγότερο από το 20% των αγροτών είναι κάτω των 40 ετών, ενώ η μέση ηλικία των υπευθύνων των εκμεταλλεύσεων αυξάνεται.
Με δεδομένη αυτή την εικόνα, η Kaniber στρέφεται προς τις Βρυξέλλες, ζητώντας να ενισχυθεί σημαντικά η ευρωπαϊκή πριμοδότηση για τους νέους αγρότες, ώστε να υποστηριχθεί οικονομικά η μετάβαση των εκμεταλλεύσεων στην επόμενη γενιά.
