Βέλγιο – Μία διεθνής επιστημονική ομάδα, υπό τον συντονισμό του βελγικού πανεπιστημίου KU Leuven, έφερε στο φως νέα στοιχεία για το πώς αρχαία ζώα που έμοιαζαν με κροκόδειλους κατάφεραν να διασχίσουν τον Ατλαντικό Ωκεανό εκατομμύρια χρόνια πριν.
Χρησιμοποιώντας υπερσύγχρονους αξονικούς τομογράφους, οι ερευνητές μελέτησαν απολιθώματα ηλικίας έως και 80 εκατομμυρίων ετών, δίνοντας απαντήσεις σε ένα μακροχρόνιο παλαιοντολογικό μυστήριο.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το ταξίδι των θωρακοσαύρων στον Ατλαντικό πραγματοποιήθηκε πριν από 80 έως 60 εκατομμύρια χρόνια.
- Η μελέτη βασίστηκε σε αξονικές τομογραφίες απολιθωμένων κρανίων από τη Γαλλία, τη Σουηδία και τις ΗΠΑ.
- Τα ευρήματα υποδεικνύουν την ύπαρξη «αδένων αλατιού», που επέτρεπαν στα ερπετά να επιβιώνουν στο θαλασσινό νερό.
Η ερευνήτρια του KU Leuven, Sophie Boerman, συνεργάστηκε με επιστήμονες από τη Γαλλία, τη Σουηδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες για να ρίξει φως στην εξάπλωση των θωρακοσαύρων, οι οποίοι μετακινήθηκαν από τις ακτές της Βόρειας Αμερικής προς την Ευρώπη. Όπως εξήγησε η ίδια, ο Ατλαντικός Ωκεανός ήταν πολύ διαφορετικός εκείνη την περίοδο, καθώς η Βόρεια Αμερική και η Ευρώπη χωρίζονταν κυρίως από ρηχές θάλασσες και ένα μικρότερο τμήμα βαθιών υδάτων.
Η συμβολή της τεχνολογίας στις ανακαλύψεις
Το Βασιλικό Βελγικό Ινστιτούτο Φυσικών Επιστημών, με έδρα τις Βρυξέλλες, επιστράτευσε σαρωτές CT για να εξετάσει το εσωτερικό των απολιθωμένων κρανίων. Τα συγκεκριμένα ζώα έμοιαζαν αρκετά με τους σύγχρονους κροκόδειλους, αλλά διέθεταν εξαιρετικά μακριά και στενά ρύγχη. Η τεχνολογία επέτρεψε στους ερευνητές να μελετήσουν αθέατα τμήματα του κρανίου χωρίς να προκαλέσουν φθορές στα πολύτιμα ευρήματα.
Η κυρία Boerman σημειώνει ότι η τεχνολογία CT που χρησιμοποιήθηκε προσφέρει εικόνες πολύ υψηλότερης ανάλυσης για μικρά αντικείμενα σε σύγκριση με τις συμβατικές ιατρικές τομογραφίες, αποκαλύπτοντας δομές που αλλιώς θα παρέμεναν κρυφές στο εσωτερικό του πετρώματος.
Το εξελικτικό πλεονέκτημα της επιβίωσης
Κοντά στα μάτια των απολιθωμάτων εντοπίστηκαν μεγάλες κοιλότητες που συνδέονται με τη ρινική περιοχή, ένα χαρακτηριστικό που απουσιάζει από τους σημερινούς κροκόδειλους. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι κοιλότητες αυτές φιλοξενούσαν αδένες αλατιού, όργανα τα οποία φιλτράρουν το πλεονάζον αλάτι και διευκολύνουν την παραμονή σε θαλάσσιο περιβάλλον. Αν και οι μαλακοί ιστοί των αδένων δεν διατηρούνται μετά την απολίθωση, το σχήμα και η θέση των κοιλοτήτων ταυτίζονται με αντίστοιχα όργανα άλλων γνωστών θαλάσσιων ερπετών.
Αυτή η αυξημένη αντοχή στο αλμυρό νερό εξηγεί πώς οι θωρακόσαυροι μπόρεσαν να διασχίσουν τεράστιες αποστάσεις, δικαιολογώντας τον εντοπισμό απολιθωμάτων τους τόσο στην ευρωπαϊκή όσο και στην αμερικανική ήπειρο. Επιπλέον, τα χαρακτηριστικά των εσωτερικών τους αυτιών μαρτυρούν μια ζωή άρρηκτα συνδεδεμένη με το νερό.
Ωστόσο, μεγάλες κοιλότητες αέρα που βρέθηκαν στα κρανία υποδεικνύουν ότι τα συγκεκριμένα ζώα δεν πραγματοποιούσαν καταδύσεις σε μεγάλα βάθη, καθώς οι χώροι αυτοί θα δυσκόλευαν σημαντικά μια τέτοια δραστηριότητα. Οι επιστήμονες εξετάζουν το ενδεχόμενο αυτές οι κοιλότητες να βοηθούσαν τους θωρακόσαυρους να παράγουν ή να ακούν ήχους κάτω από την επιφάνεια του νερού. Το σύνολο των ευρημάτων αποδεικνύει πώς απολιθώματα που ανακαλύφθηκαν πριν από έναν αιώνα μπορούν να προσφέρουν εντελώς νέα γνώση όταν μελετώνται με σύγχρονα τεχνολογικά μέσα.
Με πληροφορίες από: KU Leuven, Royal Belgian Institute of Natural Sciences
